Arredor de Lámbrica


Véndese
Pazo de Eiras
"Cortijo" en venta. Así rezaba o anuncio que pon á disposición do público un dos pazos máis antigos das comarcas do Carballiño e do Ribeiro.

Fundado no ano 1600 por D. Juan Vázquez de Castro, da casa de Sabariz, o Pazo de Eiras pasou por multitude de familias, case todas vinculadas á flor e nata da baixa nobreza galega: Toubes, Varela, Gaioso, Araúxo, Salgado, Temes, Sotelo, Enríquez, Nóvoa, Pallarés... ata rematar cos Tizón. A finais do século XIX e principios do XX foi repartido entre as ramas da familia. Alí naceu Luís Tizón, un descendente da potentada familia que nos conta as súas andanzas na noveliña de Comas Paret "Da vendima á zafra".

Recuperado case na súa totalidade -exceptuando a torre- por Don Avelino Tizón, despois de estar dividido entre familiares, foi obxecto de drásticas reformas polo mesmo Don Avelino, nos anos trinta e corenta do século pasado. Nesas reformas engadíuselle outra altura en algúns tramos e construíuse o torreón que aínda hoxe se pode ver. O que eu chamo "torreón" non debemos confundilo coa torre á que antes me refería, que se salvou das reformas por non pertencer á propiedade.

O "torreón" é unha construción moderna, de ladrillo e cemento, que mantén na súa parte superior un depósito de auga e que podemos ver na fotografía.

A torre é un dos edificios máis antigos do pazo, pegado a el pola esquina Suroeste. Non pertence á propiedade, o que posiblemente é froito da división entre familias anterior á obra de Don Avelino. Esta vella torre do pazo de Eiras conserva cara o exterior a súa tipoloxía orixinal e, tamén, a tella árabe, retirada no resto do pazo polas desafortunadas reformas de Don Avelino.

Volvendo á propiedade en venta, dicir que no seu interior conservaba -supoño que aínda conservará- unha das xoias da arqueoloxía ourensá, a ara de Bandua, cunha inscrición onde se quixo ver o nome da citania de San Cibrao das Las, Lámbrica (Lansbriga para outros). Estaba sostendo unha mesa de pedra no xardín, aínda que hai algúns anos a mesa foi retirada e a ara quedou á intemperie. Supoñemos que estará á venda, xunto co resto do inmoble. Alguén tería que remediar isto.

Levan bastantes anos intentando vender o pazo de Eiras e o prezo parece razoable. ¿Non sería asumible perfectamente polas administracións culturais para instalar nel o centro de interpretación castrexa, o Parque Arqueolóxico da Cultura Castrexa Lansbrica (sic)? Non, houbo que gastar máis de nove millóns de euros e levalo para a cima da citania nun edificio agresivo para unha contorna castrexa.

O pazo de Eiras, situado a só un quilómetro da citania e coa ara de Bandua dentro, foi unha ocasión de ouro perdida polas nosas autoridades culturais, que se mantiveron máis ocupadas en malgastar o diñeiro promovendo edificios nos castros, abandonando os pazos e permitindo o derrubo de portadas de reitorais, de cabaceiros e de outras tipoloxías tradicionais, ademais de facer caso omiso á citada xoia arqueolóxica, esquecida dende hai longos anos nos xardíns deste vello e maltratado pazo.


BANDV ALAMB RICAEAE MILIVSRE BURRNVS
O cruceiro, a carballa e o pazo de Eiras
Luís Tizón e a Casa Grande de Eiras
Artigo publicado o 13-08-2015 10:25
# Ligazón permanente a este artigo
Coviñas no monte do Chao
Cruceiro do Monte do Chao e detalle das coviñas
O Monte do Chao atópase entre as parroquias de Eiras e de Vilar de Rei, dividindo tamén os concellos de San Amaro e Cenlle. Lámbrica está situada a só dous quilómetros de distancia, e pódese manter contacto visual a través do val do pequeno río Lavandeira.

Case no límite da parroquia está un cruceiro, de cruz sinxela e con aristas en chafrán. Está orientado de Norte a Sur, cos brazos ó Leste e ó Oeste. Non coñecemos datos da súa fábrica, pero parece ser obra do século XVIII. Consta de dúas pezas: unha cruz latina superior e unha columna ou fuste encravada directamente nunha peneda. A peneda non ten ningún traballo de laboura, pero na súa superficie descubrimos un conxunto de coviñas. Particularmente, vense moi ben catro, que se sinalan con frechas no detalle da fotografía.

Non é difícil atopar penedas con antigas atencións, particularidades ou cultos, que foron cristianizadas, ben sexa coa erección e cruceiros -como é niste caso- cou co establecemento de capelas ou igrexas. O feito de erguerse cruceiros ou capelas ó seu carón dá pé a pensar que as representacións deste tipo de gravuras tiveron algo que ver co mundo relixioso. As datacións que soen darse varían entre dous mil e mil cincocentos antes de Xesucristo, aínda que puideron ser posteriores. A presenza de cultos que perviviron entre as persoas das aldeíñas prerromanas foi reconducíndose, coa participación activa das autoridades eclesiásticas, tras a chegada do cristianismo, transformando paseniñamente os antigos lugares de culto, funerarios ou de maxia, ós que se acudía dende tempo inmemorial, en lugares onde a cruz ocupa un lugar preferente.

Os petroglifos ou coviñas do Monte do Chau non están catalogados e o lugar atópase descoidado, como case todo nestas nosas terras, a menos de dous quilómetros da Cidade de San Cibrao das Las ou Lámbrica, e moi cerquiña do Santrocado. O lugar está tamén a un quilómetro en liña recta dos petroglifos da Ermida de Eiras, que se atopan xusto ao Sueste dos petroglifos do Monte do Chau.

Artigo publicado o 10-07-2015 15:36
# Ligazón permanente a este artigo
[1] ... [4] [5] [6] 7 [8] [9] [10] ... [57]
Arredor da citania ourensá de San Cibrao das Las e Ourantes e do monte sacro do Santrocado: deuses, mámoas, petroglifos, castros, pedras, xentes...

 Artigos destacados
 Outros enlaces, blogues ou webs
 Procurar en Lámbrica

© by Abertal