galnarciso



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

QUE A LINGUA TE ACOMPAÑE !

Trocando en sonrisas
queixiñas e choros
Comentarios (0) - Categoría: CREACIÓN PROPIA - Publicado o 23-02-2016 23:33
# Ligazón permanente a este artigo
Achégase o día da estrea. Quen son e a onde irán?

Comentarios (0) - Categoría: CREACIÓN PROPIA - Publicado o 23-02-2016 09:02
# Ligazón permanente a este artigo
Outros poemas de Pondal
Nos anos 70 tras da morte de Franco, Juan Pardo editaba un disco con estes dous poemas de Pondal



A FALA

Nobre e harmoniosa
fala de Breogán,
fala boa, de fortes
e grandes sen rival;
ti do celta aos ouvidos
sempre soando estás
como soan os pinos
na costa de Froxán;
ti nos eidos da Celtia
e co tempo serás
un lábaro, sagrado
que ao triunfo guiará,
fala nobre, harmoniosa,
¡fala de Breogán!
Ti, sinal misterioso
dos teus fillos serás
que plo mundo dispersos
e sen abrigo van;
e a aqueles que foran
nunha pasada edá
defensores dos eidos
contra o duro román
e que aínda cobizan
da terra a libertá,
nun pobo nobre e forte,
valente, axuntarás,
¡oh, fala harmoniosa,
fala de Breogán!
Serás épica tuba
e forte sen rival,
que chamarás aos fillos
que aló o Miño están,
os bos fillos do Luso,
apartados irmáns
de nós por un destino
envexoso e fatal.
Cos robustos acentos,
grandes, os chamarás,
¡verbo do gran Camoens,
fala de Breogán!

Eduardo Pondal.

FALADE GALEGO
Miniñas da Cruña,
de amabre despexo,
de falas graciosas
e pasos lixeiros,
deixá de Castela
os duros acentos:
falade, miniñas,
falade galego.
Cando é que vos ouzo,
a patria esquecendo,
falar esas duras
palabras de ferro,
non sei o que sufro,
non sei o que peno:
falade, miniñas,
falade galego.
Mais cando falades
nos patrios acentos,
envoltos no voso
anxélico alento,
parece que escuito
un canto do ceo:
falade, miniñas,
falade galego.

DOS CELTAS ANTIGOS

Dos celtas antigos
gloriosos exempros;
do duro romano
non lixios, non servos:
rompede as cadeas
da patria, dos eidos;
luitade valentes;
luitade, gallegos.


Con rogo e con pranto,
con brandos acentos,
non ben se consiguen
os nobres empeños:
esforzo e constancia
vos peden os tempos:
luitade animosos;
luitade, gallegos.
Luitando se vencen
da sorte os degredos;
quen luita, ese é forte;
quen cede, ese é servo:
oponde aos destinos
un peito de ferro:
luitade, luitade, luitade, luitade,
luitade, gallegos.

Unha recuperación realizada sobre aun poema costumista que retrata unha tradición que o grupo Na Lúa titulou feitizo:



Comentarios (0) - Categoría: PONDAL - Publicado o 11-06-2015 07:16
# Ligazón permanente a este artigo
O Himno de Pondal
ORIXE E AUTORES

Eduardo Pondal compuxo un longo poema de 10 estrofas no seu libro Queixumes do Pinos. Os galegos da Habana en 1907 procurando unha letra para o que sería o Himno de Galicia escolleron as catro primeiras estrofas deste poema ao que logo poría música Pascual Veiga.

Neira Vilas, nun estudo sobre a xénese e a estrea do himno, remarca o papel fundamental do emigrante ferrolán Xosé Fontenla Leal -«home lúcido e apaixonado que amaba a súa patria de orixe, á que lle dedicou de por vida todas as súas enerxías»-, quen primeiro pensou en Curros Enríquez e o mestre Chané para a letra e a música do himno, respectivamente. Pero un enfado entre ambos os dous impediu o proxecto e finalmente serían o poeta Eduardo Pondal e o músico Pascual Veiga os autores. A súa colaboración arranca en 1890, cando o poeta lle envía ao compositor Os Pinos para presentarse ao premio para unha «Marcha Regional Gallega» nun concurso musical celebrado no Recreo de Artesanos da Coruña. Non obstante, a estrea non chegaría ata o 20 de decembro de 1907, na Habana, aínda que nos últimos anos hai investigadores que apuntan que o himno debeu de interpretarse en público con anterioridade.

ORIXINALIDADE DO POEMA

Pondal escribiu o único himno do mundo, que nós coñezamos, que comeza con preguntas e interrogantes.

Pero que se pregunta o noso himno? E quen fala?

O recurso fundamental será o símbolo dos Pinos.

Imos logo descubrir que é o que nos di o noso himno:



OS PINOS

Que din os rumorosos
na costa verdecente
ao raio transparente
do prácido luar?
Que din as altas copas
de escuro arume arpado
co seu ben compasado
monótono fungar?

Do teu verdor cinguido
e de benignos astros
confín dos verdes castros
e valeroso chan,
non des a esquecemento
da inxuria o rudo encono;
desperta do teu sono
fogar de Breogán.

Os bos e xenerosos
a nosa voz entenden
e con arroubo atenden
o noso ronco son,
mais só os iñorantes
e féridos e duros,
imbéciles e escuros
non nos entenden, non.

Os tempos son chegados
dos bardos das edades
que as vosas vaguedades
cumprido fin terán;
pois, donde quer, xigante
a nosa voz pregoa
a redenzón da boa
nazón de Breogán.

BOTEMOS LOGO UNHA OLLADA INICIAL AO LÉXICO DO HIMNO:
-os rumorosos: ruidoso, adxectivo referido aos pinos.
- luar:nunha noite de lúa.
- arume arpado: a folla en forma de arpa do pino.
- monótono fungar: un ruído ou son uniforme.
- cinguido: que rodea.
- confín: terra do lindeiro.
- castros:construción da cultura prerromana.
- inxuria: insulto
- rudo: bruto
- encono: rancor
- Breogán: rei celta de Galicia
- arroubo: admiración
- féridos: cruel
- bardos: cantor da memoria da tribo
- vaguedades: imprecisión.
- pregoa: anuncia
- redenzón: liberación
- nazón: pobo, xentes

RECURSOS (exercicio de clase)

Cales son os seus principais recursos:

SEMÁNTICOS (do contido e significado das palabras)

No épiteto "rumorosos" hai unha metonimia, como a explicas?

O símbolo dos pinos, que pode significar?

A personificación, en que versos a podes atopar?

Onde ves algunha antítese?

Galicia aparece evocada como termo real dunha fermosa metáfora, sabes cal?

MORFOSINTÁCTICOS (da forma e o ritmo)

O Hiperbato neste poema é frecuente no estilo de Pondal, sinala un exemplo?

Viches algunha anáfora? Dinos onde.

FONÉTICOS (da musicalidade e dos sons)

Localiza un exemplo de aliteración

Nos versos 18 e 19 hai unha paronomasia, cal é?
Comentarios (0) - Categoría: PONDAL - Publicado o 11-06-2015 06:39
# Ligazón permanente a este artigo
Dous poemas de Curros Enríquez
A ROSALÍA



Do mar pola orela
mireina pasar,
na frente unha estrela,
no bico un cantar.

A musa dos pobos
que vin pasar eu,
comesta dos lobos,
comesta se veu

E vina tan sola
na noite sin fin,
¡Que ainda recei pola probe da tola
eu, que non teño que rece por min!.

Os ósos son dela, que vades gardar.
¡Ai dos que levan na fronte unha estrela!
¡Ai dos que levan no bico un cantar!

Manuel Curros Enríquez

Recursos a comentar
Hipérbato inicial:
orela do mar, estrela
(simbolismo na frente e no bico)
musa dos pobos...comesta dos lobos
(antítese esencial)

AÍ VEN O MAIO
Comentarios (0) - Categoría: CURROS ENRÍQUEZ - Publicado o 08-06-2015 23:31
# Ligazón permanente a este artigo
Un poema de Curros Enríquez
Na chegada a Ourense da primeira locomotora.

I
Velaí ven, velaí ven avantando
comaros e corgas, e vales, e cerros.
¡Vinde vela, mociños e mozas!
¡Saludaina, rapaces e vellos!
Por onde ela pasa
fecunda os terreos,
espértanse os homes,
frolecen os eidos.
Velaí ven, velaí ven tan oupada,
tan milagrosiña, con paso tan meigo,
que parece unha Nosa Señora,
unha Nosa Señora de ferro.
Tras dela non veñen
abades nin cregos;
mais vén a fartura
¡i a luz i o progreso!

II
Catedral, demagogo de pedra,
dun pobo fanático erguida no medio,
repinica esas chocas campanas
en sinal de alegría e contento.
Asocia esas voces
ó son dos pandeiros,
¡ás santas surrisas
de terras e ceos!
E ti, río dos grandes destinos,
que os himnos ensaias dos trunfos ibéricos,
requeimáda-las fauces de sede
vén o monstro a beber no teu seo.
Bon samaritano,
dálle auga ó sedento;
que a máquena é o Cristo
dos tempos modernos.

Procuraremos ver neste poema algunha das claves do estilo de Curros.

-Un poema cívico-social, temos que saber cal é o tema deste poema:a chegada do progreso.

_ Fíxate no punto de vista, un apóstrofo (diríxese a unha segunda persoa)

- Analicemos a estrutura.

- Simbolismo do poema.
- Carácter anticlerical.
Comentarios (0) - Categoría: CURROS ENRÍQUEZ - Publicado o 08-06-2015 23:20
# Ligazón permanente a este artigo
Os apartados do libro de Follas Novas de Rosalía

O libro de Follas Novas é un libro que Rosalía tiña rematado practicamente na década dos 70, pero tardará en ver a luz,sería editado coa axuda dos galegos da emigración en 1880. Este libro representa o cumio da literatura rosaliana, de feito o libro En las Orillas del Sar que está en castelán e moi ben considerado pola crítica é, en gran medida, unha ampliación do que podemos denominar poesía intimista ou subxectiva do libro de Follas Novas.

É esencial, para entender este libro pesimista e reivindicativo á vez, ler o seu prólogo titulado Dúas palabras da autora. Neste prólogo enuncia con claridade as intencións coas que escribe e publica este segundo libro en galego.

O libro que consta de 137 poemas, está estruturado por apartados que gardan unha coherencia entre eles e permiten establecer unha división entre a dor individual ou subxectiva e a dor colectiva ou obxectiva que conforman o fío condutor do poemario. Analizaremos a seguir estes apartados.

I-VAGUIDADES: Contén reflexións da autora sobre a súa poesía.
Follas novas, risa dame
ese nome que levás...



II-DO ÍNTIMO: Presenta unha dor íntima persoal, pero non só usa un eu lírico sempre, ten un vario punto de vista, cede Rosalía a súa voz a suxeitos cos que se identifica como demostra este poema A Xusticia pola man:



Pero o poema máis coñecido de todo o libro pertence a este apartado:



III-VARIA: Ten poemas que seguen no ámbito do subxectivo e outros que pertencen a unha visión máis obxectiva, serve de ponte entre as dúas visións da dor que presenta no libro.



IV-DA TERRA: Poderíase considerar unha continuación da temática socia patriótica de Cantares poñendo en primeiro plano a crítica.



V- AS VIÚVAS DOS VIVOS E VIÚVAS DOS MORTOS: Céntrase nas consecuencias da emigración para o conxunto da poboación, especialmente para as mulleres.



Aínda que existen excepcións, como vimos, a meirande parte dos dous primeiros apartados Rosalía utiliza un "eu lírico", namentres que os apartados IV e V son máis frecuentes os poemas cun "eu escénico" ao corresponderen estes á dor colectiva que sofren diversas persoas, especialmente mulleres humildes da Galicia do seu tempo.

Rosalía neste libro denuncia, critica, pero non ten unha perspectiva optimista e reveladora dun posible cambio, poden máis as inxustizas e desigualdades ás que non atopa solución.
Comentarios (1) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 19-05-2015 10:50
# Ligazón permanente a este artigo
Días das Letras


Xosé Filgueira Valverde algúns datos.

17 de maio
Comentarios (0) - Categoría: DÍAS DAS LETRAS - Publicado o 15-05-2015 16:44
# Ligazón permanente a este artigo
Comentamos Adiós ríos, adiós fontes
O asunto que trata este poema podería resumirse así: un home galego que ten que emigrar comeza unha longa despedida da súa terra, o lugar onde vive, unha aldea que vai describindo lembrándose dos mortos do cemiterio, da capela na que ao afastarse soan as campás distantes, xa no mar que o levará lonxe do fogar despídese da amada e da terra que quizás vexa por derradeira vez.
Tema: A despedida doída da Terra. É un poema que vai máis aló do lamento, de aí que o incluamos na temática social-patriótica
O punto de vista: un eu escénico por veces próxima a un apóstrofo á Natureza, á Terra.

Estrutura: Adiós ríos, adiós fontes é unha das composicións máis antigas do poemario, xa aparece antes de 1863 editada no Álbum de la Caridad. En Cantares Gallegos é o número 15, e nel figuran 15 estrofas de versos octosílabos se incluímos o cantar popular que encabeza a composición e que presentan rima predominantemente consonante, pero logo aparecen catro quintillas de esquema ababa antes de rematar con outro grupo de coplas nas que predomina a asonancia. Tres grandes unidades estrtuturais, que poderiamos subdividir en seis:
As cinco primeiras estrofas que seguen a copla popular que Rosalía glosa inician a despedida da terra desde o lar nativo, o corazón da aldea. Logo en dúas estrofas máis reitera un adiós neste caso máis íntimo e abstracto nun contraste doído do propio polo alleo.
As quintillas son a denuncia da causa da marcha. Debemos fixarnos que están no medio do poema, nas quintillas centrais, aparece a razón da despedida que nunha versión máis antiga que logo Rosalía desbotou na edición dos Cantares aparecía outra quintilla dicindo:

Por xiadas, por calores,
desde qu´amañece o día
dou á terra os meus sudores,
mais, canto esa terra cría,
todo...todo é dos señores.


Logo outras dúas quintillas son a despedida dos mudos dos mortos que descansan na terra e dos protectores divinos da terra.

Coa volta ás coplas nas estrofas doce e trece a sensación de afastamento polas badaladas e incremento da dor pola separación. Para pasar ás estrofas finais nas que aparece a amada, que despide á beirado mar, un último adeus.

Síntese do comentario semántico:

Debemos comentar como recursos máis importantes o denominado “locus amoenus” que na primeira parte representa para o emigrante a súa aldea, lugar ideal, paraíso, espazo de felicidade contraposto con múltiples antíteses co alleo e afastado ao que se dirixe. A acumulación ou enunciación de elementos da paisaxe contribúen a facer máis dolorosa a partida que reitera nun adeus constante que transmite a ansiedade do eu du xeito exclamativo. As fontes e os ríos que levan ao mar parecen estar ecoando como metáfora simbólica do fluír da vida cara á morte. Ecoan para outros tamén as crenzas animistas da natureza e da nai terra, tan arraigadas no pobo galego. O uso e abuso do diminutivo para marcar quereres e lembranzas da infancia e adolescencia feliz do paraíso que se esta a piques de perder, de deixar atrás.
Na parte central cháma a atención o paradoxo “a miña terra n´é miña” e o exclamativo probe, desventurado, que determina a causa da marcha e separación de todo o que máis se quere.

Do que se deixa atrás, na terra, son os mortos e os protectores sobrenaturais evocados en clave moi popular, moi presentes na conciencia das xentes de Galicia que evocan a morte e o paso do tempo de novo. A divindade unha virxe, branca coma un serafín, (simil moi do gusto popular) que é tamén unha gran nai, semellante identificable coa da natureza primitiva ancestral e protectora da Terra, que agora podemos darlle carácter de persoa con maiúscula, algo máis que un terreo é a contorna cargada de sentires e elementos cos que o home se sinte identificado, como formando parte dela, do espazo material e espiritual do que é arrincado, forzado a partir. As simbólicas e fúnebres badaladas de dor, unha moi lograda sinestesia que bota man dos sons fondos das campás que dan sensación de movemento cos lonxe, moi lonxe que se reiteran. Despedida final da persoa amada, con hipérboles como morro de soidás! Que reitera outra vez a posible morte e o patético dunha despedida quizás definitiva, revelan a técnica de acumulación e da lograda intensificación dos sentimentos de dor que quere destacar Rosalía.
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 12-05-2015 07:35
# Ligazón permanente a este artigo
A miña Rosalía como é?
Imos traballar para personalizar a miña Rosalía:






OBXECTIVOS E PRAZOS:

1º/ Un título para a miña Rosalía, se cadra paradoxicamente pode ou debe ser o último elemento que incorporamos ao traballo.

I- VIDA
Biografía: Escapar do copia e pega, coñecer aspectos que me interesan ou me chaman á atención da súa vida, coidando de facer máis real, próximo a min o mito.

II- OBRA:CANTARES GALLEGOS
Prólogo de Cantares dende a dedicatoria ir debruzando as intencións coas que Rosalía compón Cantares. Cales son pois os seus obxectivos. No prólogo indica as fontes, enuncia temas, marca o estilo que logo se plasma no poemario.

FONTES: No limiar, Rosalía confesa a súa idea de desenvolver as cantigas populares galegas emulando o Libro de los cantares de Antonio Trueba, pois o seu quefacer poético está constituído por glosas de cantares ou ditos populares. Así pois, tódolos poemas, agás dous, son glosas de cantares. Pero é orixinal este proceder? Veremos que segue o modelo que Sarmiento introducira, que é seguido polos poetas no Rexurdimento, mais a este modelo analizando logo a estrutura do libro veremos tamén que Rosalía lle engade peculiaridades que fan do poemario un libro orixinal. Cuestión fundamental: Tenta descubrir en que consiste esta orixinalidade de Rosalía (podes consultar na edición recente de Anxo Angueira a análise que este crítico literario fai dos Cantares para abordar tanto este aspecto como o da estrutura e estilo e comentario dos poemas desta obra).

Estrutura, temas e estilo A estrutura dos Cantares está claramente marcada pola aparición da "meniña gaiteira" que debes descubrir como se presenta, cando e por qué aparece no poemario. Analizar o estilo implica procurar trazos que identifican a poesía da autora e que a achegan por unha parte á literatura populra e tradicional e pola outra manifestan a gran cultura literaria de Rosalía.
Tradicionalmente as temáticas do libro son catro, faise necesario que as identifiques e clasifiques os distintos poemas que selecciones dentro destas catro temáticas, á vez que as relaciones coas intencións que manifesta no Prólogo a autora.

Selección de poemas trátasede indicar dez poemas que ti seleccionarías como máis representativos das distintas temáticas do mesmo cunha pequena argumentación.

Comentario de tres poemas (prazo martes 12 de maio).

FOLLAS NOVAS
Os pasos que imos seguir con Follas Novas é a mesma:

7º Prólogo

8º Estrutura e Temas

9º Selección de 10 poemas cos que sintetizarían ti o libro.

10º Comentario de tres poemas (prazo martes 19 de maio)

III-CREACCIÓN A MODO DE CONCLUSIÓN

Cada quen realizará unha creación libre sobre a súa Rosalía utilizando diversos formatos posibles: vídeopoema,fotografía,texto...(prazo 26 de maio)

Ao concluír o traballo realizaremos un comentario dun poema de Cantares e outro de Follas Novas escollidos polo profesor (prazo martes 26 de maio)
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 30-04-2015 08:12
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal