GALEGOXXI



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Os Ourensáns da xeración Nós: Os inadaptados.
A alma mater da Xeración Nós estaba en Ourense. De espírito fidalgo, son homes que na súa procura dun mundo mellor, dun mundo que os afastara da preocupante situación da Europa do primeiro terzo do século XX, homes que vivira a 1ª Guerra mundial coma un elemento máis de desafección, o que lles serve para pronunciarse como individualistas e inadaptados. Así é como se os describe o propio Vicente Risco:

Eu caracterizaría os homes de meu tempo preocupados polas cousas do espírito, dicindo que eramos- e somos-individualistas, inadaptados, antisociais, antigregarios, introvertidos... os auténticos vencidos da vida…vencidos por inadaptados…Efectivamente: introvertidos fomos ata non chegar a nós o galeguismo. Os inadaptados son por definición os insatisfeitos do mundo sensible, os inimigos da realidade cotiá, os que procuran fuxir do medio que os rodea… Peregrinamos polas cosmogonías, metafísicas e estéticas, despois de moitas viaxes polo mundo ,despois de tantas voltas e reviravoltas e trasvoltas polas lonxanías do espazo e do tempo, en procura de algo inédito que nos salvara do habitual e vulgar, viñemos dar na sorprendente descuberta de Galicia, a nosa Terra oculta ao noso ollar por un espeso estrato de cultura allea, falsa e ruín, vulgar e filistea, ofrecíanos un mundo tan extenso, tan novo, tan inédito, tan descoñecido, como os que andabamos a procurar por aí adiante…”

1º-As datas de nacemento dous escritores deben darse nun período máximo de 15 anos: todos os autores de Nós nacerán na década de 1880, o cal lles fará compartir unha serie de elementos e inquedanzas comúns. Alén disto, entran xuntos na vida cultural.
2º.Igualdade de elementos formativos: todos eles teñen estudos universitarios.
3º.Existencia de trato persoal entre os escritores: no caso de Nós tanto é así, que todos eles pertencen ás Irmandades da Fala e colaboran nas mesmas revistas e xornais, alén de no Seminario de Estudos Galegos.
4º-Os escritores deben ser impulsores dunha nova forma de expresión: neste caso, estamos a falar dos renovadores da prosa galega e dos creadores do ideal de que o galego é válido para calquera uso.
5º-Ruptura coas xeracións anteriores: os homes de Nós romperon coa literatura de inspiración decimonónica e puxeron o noso sistema literario á altura dos europeos.


Podemos adentrarmos no cenáculo ourensán a través de diversos traballos:

Fundación Vicente Risco onde podemos atopar estudos como quen é Risco?

OTERO PEDRAYO
Ramón Otero Pedrayo (Ourense 1888- Trasalba 1976) De familia fidalga, amigo de Risco desde a infancia. Estudou Dereito e Filosofía e Letras. Asumiu o nacionalismo tra sentrar nas Irmandades da fala. foi deputado polo Partido Galeguista en 1931 e 1936. Foi expulsado da súa cátedra de instituto durante a ditadura franquista ata que se lle permite volver a docencia na universidade galega, onde será recoñecido referente do galeguismo da posguerra.

Obra: Foi un escritor en prosa de ficción e ensaio.
Novelas:
Os camiños da vida (1928) novela centrada na decadencia da fidalguía e no auxe da burguesía
na Galicia rural ao longo do século XIX

Arredor de si (1930) novela autobiográfica que relata a través do seu protagonista Adrián Solovio o camiño cara ao compromiso con Galicia, é dicir, a evolución ideolóxica que percorreu a súa xeración. Un pequeno texto deste libro di:

" Algunhas veces Adrián coidaba oir un baixo latín cheo de mocidade e futuridade. No comercio cos labregos, o esperto senso crítico do Solovio deprendeu ben pronto a falsidade dunha afirmación na que el, por costume e preguiza, participara: a de ser o galego unha lingua vella, unha ruína, non doada para conter nin fecundar unha idea moderna, impropia para a Técnica e para a filosofía, por exemplo. Pois desque adrián falaba galego sentía todo o seu ser renovado."

Ensaio histórico sobre a cultura galega (1939) un dos numerosos ensaios deste autor.

Fundación Otero Pedrayo
Comentarios (0) - Categoría: Nós - Publicado o 09-11-2014 22:32
# Ligazón permanente a este artigo
Un texto para coñecer a Florentino Cuevillas e o pensamento da Xeración Nós
Previa lectura debes ler e entender a entrada anterior deste blog. sobre o pensamento da xeración Nós (de Vicente Risco en particular) para logo poder comentar a fondo o seguinte texto de Florentino López Cuevillas.

O trasno na vila

"Ben te vexo Trasno, e ben te coñezo, aínda que non parezas sempre a mesma cousa. Cando chimpaches no regueiro a aqueles sete mozos que viñan da tuna e que montaron en ti, tiñas corpo de burro; e cando te puxeches a guichar por baixo das saias das fillas do muiñeiro, tiñas corpo de año Mais agora, Trasno, tes a mesma figura que cando ías empoleirado por riba dos tarecos da tía Marica, que, non te podendo aturar máis tempo, botou o seus trebellos ao lombo para se mudar a casa, e na cima dos trebellos ías ti, condenado. Porque a pobre da tía marica non sabía que ninguén se pode ceibar do teu sino, nin das súas angueiras, nin de ti.

Xa sei que non es ruín; xa sei que en Melias advertiches aos veciños para que non murmuraran máis daquela costureira que fora para o Ceo, aínda que todos os domingos lavaba a súa roupa no río; xa sei que aquel quinto da parte de Chantada, que andaba fuxido para non ir ao servicio, avisábalo ti en canto os da xustiza querían chagarse a el. Mais aínda que non ruín, gustas das burlas e das argalladas, de asombrar a uns e de meter medo a outros, de rir de todos, e de non acougar en ningures. E por iso, Trasno, non sei que me dá mirarte parado aí tanto tempo por riba de Pontevedra.

Eu ben te vin cando chegaches, pouco despois do mediodía, e desde entón estás sen rebulir, sen remexer man nin perna, deitado no aire e ollando para abaixo. Miraches para a xente que andaba a pasear pola Alameda e pola Ferraría, e para os automóbiles que corrían dun sitio para outro; e tan parvo estabas, que non te riches nin daquel señor que se botaba de agudo sendo negado, nin daquela vella que quería ser nova, nin daquela fea que se eslumía por ser boa moza. E agora xa vén a noite, e o Lérez e a ría están sementados de estrelas; e ti segues deitado aí no aire esquecido de ti mesmo sen acubillar ningunha cousa, sen trelazar as cerdas das colas dos cabalos, sen arrastrar cadeas polos faiados, sen petar nas portas. Ai, Trasno, que non te coñezo!
Eu non sei, coitado, se ti tamén non te deixarías engaiolar pola cidade. Eu non sei se esta noite mesma non estarás tentado de ir ver unha película ao cine, ou de ir botar unha bebida a un bar, ou de ir bater unhas danzas a calquera lado. Eu non sei se, como outros moitos, non te quererás vir vivir á vila.

Mira o que fas, Trasno. Ti naciches na aldea, ti andaches nos piñeirais, nos soutos e nas fragas; ti aínda levas na cachola un pucho de lá, e nos pés unha chancas de pao de amieiro. Qué vas facer entre homes e mulleres que están tan afastados de todo o que é propio da túa natureza; qué vas facer á beira dos sabios dunhas ciencias que non son as túas bibliotecas, duns mozos e dunha mozas que nin sequera ouviron falar de ti. Vaite; pretiño de ti están Mourente, Salcedo, Marcón, Bora; en calquera destes lugares poida que aínda quede xente da túa xente da que sabe mirar para a terra e para o ceo, e que vai vivindo agarrada ao rabo do sol e ao rabo da lúa.

Se te quedaras, deixarías de ser quen es, porque aínda que rebuliras e correras non habían dar tino de ti, e toda a túa arte tería que empregarse nas sesións dos espiritistas.

Vaite Trasno, vaite. Que ti non tes ocupación nestes sitios en que a xente á forza de querer ver claro se volveu cega".

(De Prosas galegas, F.L.Cuevillas)

CUESTIÓNS DE COMPRENSIÓN

1- Divide o texto en partes e explica coas túas palabras que conta en cada unha delas.

2- A quen se dirixe o narrador? Por que cres que dialoga con el?

3- Que diferenza fundamental atopas na actitude do Trasno a partir de que se diga no texto ( final do segundo parágrafo "por riba de Pontevedra"?
Por que cres que actúa de xeito distinto nos dous casos?

4-Por que cres que se di "qué vas facer entre homes e mulleres que están tan afastados de todo o que é propio da túa natureza"?

5- Que medo ten o autor na parte final do texto? Que quere invitar a que pensemos os lectores ao afirmar "poida que aínda quede xente da que sabe mirar para a terra e para o ceo"...? Onde vive esa xente, a quen fai referencia?


Comentarios (0) - Categoría: Nós - Publicado o 29-10-2013 23:27
# Ligazón permanente a este artigo
Vicente Risco as bases filosóficas do seu pensar
Para comprendermos mellor o aporte do grupo Nós á hora de recuperar a identidade cultural e política a través da súa actividade literaria por exemplo indo na procura de mitos que compensaran a alineación cultural do país, é dicir, en palabras de Castelao unha "cultura esterilizada que nos fan mamar por biberón" Risco será un deses autores que procuran na súa escrita cousas como:

- Mitos de orixe celta.
- Exaltación do medievo ( a época anterior ao sometemento político e cultural de Galicia).
- Valoración do natural e rural fronte ao urbano e burgués.

Vicente Risco desbota a razón ou a ciencia como fonte de coñecemento real,estas levan ao esmorecemento do espírito, exalta o sentimento como facultade cognoscitiva, que permite saber e indagar na esencia das cousas (isto explica a súa fascinación polo mito a as culturas orientais). Os mitos permiten reconstruír o corpo da cultura galega, o seu espiritualismo céltico e atlántico fronte o pensamento filosófico mediterráneo.

O sentimento da Terra é esencial para definir ao home galego. A emoción dos labregos apegados á Terra, o sentimento da Natureza e da paisaxe, unha perfecta simbiose coa Terra onde se sitúa o coñecido sentimento da saudade: "adoración da terra e procura do alén"

A fala que modela o pensamento é tamén un elemento fundamental do soporte cultural propio, calquera ataque, ou mesmo, o seu abandono levará á dexeneración do espírito do noso pobo.
Comentarios (0) - Categoría: Nós - Publicado o 29-10-2013 22:51
# Ligazón permanente a este artigo
Nós, os inadaptados
Leria, que inicialmente foi o título dunha sección periodística, recolle unha serie de ensaios e pequenas colaboracións de prensa que o propio Risco seleccionou para formar con eles este volume aparecido por primeira vez no ano 1961. Figuran nel, desde ensaios fundamentais para coñecer a evolución dos homes da xeración da que formou parte, como o titulado Nós, os inadaptados, ata relatos como A Coutado ou Dedalus en Compostela, ademais dunha breve escolma de artículos publicados na prensa antes da guerra civil.



“Eu caracterizaría os homes de meu tempo preocupados polas cousas do espírito, dicindo que eramos- e somos- os auténticos vencidos da vida…vencidos por inadaptados…Efectivamente: introvertidos fomos ata non chegar a nós o galeguismo. Os inadaptados son por definición os insatisfeitos do mundo sensible, os inimigos da realidade cotiá, os que procuran fuxir do medio que os rodea…

Despois de tantas voltas e reviravoltas polas lonxanías do espazo e do tempo, en procura de algo inédito que nos salvara do habitual e vulgar, viñemos dar na sorprendente descuberta de Galicia, a nosa Terra oculta ao noso ollar por un espeso estrato de cultura allea, falsa e ruín, vulgar e filistea, ofrecíanos un mundo tan extenso, tan novo, tan inédito, tan descoñecido, como os que andabamos a procurar por aí adiante…”

Vicente Risco

Para saber máis grazas aos traballos da Fundación que leva o nome do autos do texto anterior (contén unha unidade didáctica e un cómic da obra de Risco " A velliña, vella) este enlace onde podemos atopar máis información. E mesmo textos como " a trabe de ouro e a trabe de alquitrán
Comentarios (0) - Categoría: Nós - Publicado o 04-11-2011 20:50
# Ligazón permanente a este artigo
No 90 aniversario da revista NÓS

O 30 de outubro celebrouse o 90 aniversario da Revista NóS esa creación colectiva da xeración de homes ourensáns e galegos bos e xenerosos como Castelao, Cabanillas ou os irmáns Vilar Ponte.
para saber máis sobre esta revista que situou a Galicia en Europa entre 1920 e 1936 podedes consultar na galipedia
Comentarios (0) - Categoría: Nós - Publicado o 29-10-2010 09:02
# Ligazón permanente a este artigo
ADAPTAMOS A VELLIÑA VELLA PARA SOMBRAS
Este é o guión que usamos

1-Regae dos Mariñeiros :
Espertar lento e desigual (azul)
Eles antes, falan: está o campo sombrío, uns espertan ao outros , elas , tamén. En espello.
Os dous almorzan? (branco)
Tecen elas as redes dánllelas aos homes reman e vanse e amosan as mans (voz)
para a despedida (música) eles marchan (azul). Elas Collen o legón
Elas traballan legón, vanse coa luz (branco)
Van entrando eles de noite e eles tiran das redes….. (azul)
Sacan o peixe, veñen elas a cóllelo nas patelas marchan eles coas redes de Torres e elas coas cestas.. (remata en amarelo lento)

2-Narración do conto: A Velliña vella, de Vicente Risco

3- Non chores máis
A velliña nunha esquina golpe a pedra e logo chora… entra Adrián co legón a traballar (vermello)
Cansado senta Adrián co legón pasan o rico e sentado o escritor, o avogado desprezándoo míranos a vella e el diríxense cara ela NoN , Non Chores Máis.
(Azul) Déixaa lamentándose, agora van ser elas cos legóns ou as cestas, as que traian e compartan fogaza o pan e animen a Adrián , gañas de viver todo todo vai a estar ben, van cara a vella a dicirlle
Non non chores máis.
(Amarelo) Música só veñen eles os mariñeiros e sentan quítanse a roupa de augas e comparten o pan gañas de viver se deus quixer todo todo vai estar ben. Todos van cara a vella e a colocan no centro acariñándoa: (verde) non , non chores máis. FIN

A continuación os textos que usaremos tamén adaptados por nós para a dramatización en teatro de sombras:

DOUS CAMIÑOS

Os gregos antigos preguntábanse onde durmía o Sol e din que houbo alguén que seguiu no seu camiño ata chegaren a aquel sitio que logo os romanos chamaron Fisterra. Foron despois estes quen deron en celebrar o día do seu nacemento nunha das noites que por estas datas do Solsticio de Inverno é a noite máis longa do ciclo solar. Unha Festa ao Sol invictus e nalgún lugar da Costa Atlántica ergueron un altar ao Sol alí onde, despois da súa viaxe diurna, morre nas augas do océano en Occidente, no cabo do mundo.

Hai outra lenda que di que as almas dos defuntos seguen ese mesmo camiño e embarcan para o máis alá, ao Alén. E mesmo contan que houbo un Santo Amaro que foi mar adentro na procura do Paraíso.


Galicia é terra de Camiños. As estrelas marcan de sempre os camiños do Norte… e alí ao cabo do mundo din que chegara Santo André. Ao seu santuario de Teixido ao que se pode ir tanto por terra coma polo mar. Pero el queixábase de cote ao estar nun lugar tan apartado… por iso aseguran que Deus lle prometeu que o iría visitar todo o mundo: “A Santo Andrés de Teixido vai de morto quen non foi de vivo!”- di o refrán, máis sen lugar a dúbidas os peregríns de toda Europa identifican o Camiño de Santiago como o que leva ao confins da terra e é tamén un camiño que cómpre facelo de vivo.

Pois ben como xa se achega o 2010, ano Xacobeo, e está a piques de rematar o tempo no que os días son máis curtos e a escuridade da noite é a dona do que acontece, tempo de sucesos misteriosos e da memoria dos nosos mortos imos narrar a continuación unha historia simbólica da Galicia que se busca a si mesma, que se presentará ante vós como esa velliña vella que anda á procura do futuro para os seus, pero os seus fillos e fillas non lle fan caso e ela rematará pedindo as pedras dos xentís aquilo que precisa.

Comecemos a nosa historia, ao pé do camiño cara Fisterra. Dende este cemiterio cara a Costa da Morte principia o seu camiño esta ánima morta en pena como case todos os que morreron (pois é ben difícil subir ao ceo directos tanto como é tamén baixar ao inferno)

A VELLIÑA VELLA

…O escudeiro Pai Soares que non fora na súa vida a Santo André de Teixido ergueuse da súa cova e tomou camiño cara ó norte (Música)
Camiñando, camiñando atopouse cunha velliña vella de loito vestida. Pai Soares fincou de xeonllos no Chan e beixoulle os pés.

- Para onde vai, Pai Soares?
- Lonxe cara o norte, o santo André de Teixido.
- Non entrarás no ceo se aló non vas…
- E vos, señora, ides soíña e tristeira…
- Ben podía eu levar na miña testa unha coroa de espiñas.
- Se tivesedes fillos que a recadasen!
- Logo, é certo que o mundo principia unha nova vida?
- Andan a crebar as vellas madeiras para ver medrar un mundo mellor.
- Tamén eu vou chamar aos meus fillos…

E a velliña vella colleu para a vila e chamou á porta dun seu fillo que era avogado.
- Veño a que defendas o meu dereito
- Cal é logo o voso dereito?

- Houbo un tempo no que toda esta terra era miña, e os meus fillos tamén eran meus. Mais viñeron os meus veciños e fixéronse donos dos meus eidos, e mais ensañáronse na miña honra. E trocaron de tal xeito os meus fillos, que case non os coñezo, nin eles me coñecen a min. Tanto se imitan aos estraños… e como ti es avogado quero que defendas o meu dereito para que me fagan xustiza e me volvan os meus fillos e me fagan xustiza e miren pola súa casa.

Responde o avogado:
- Eu non podo defender o seu dereito, porque non está en ningún código. Eu non defrendo máis que os dereitos que estean amparados pola lei.

E a velliña vella marchou coa alma amargurada pola ruada da orballeira frienta, e foi onda un seu fillo que era escritor:
- Onde ti veño para que me defendas. Ti escribes nos papeis e os homes escóitante. Fixéronme inxustiza e tiráronme o que era meu. O meu fillo avogado non me quere defender, porque o meu dereito non está nos códigos. Mais ti has falar por min, para que a xente faga leis que me amparen.

Respondeu o escritor:
- Señora, a xente faime caso porque lle falo do que ela quere. Quen repara no voso dereito? Eu non vos podo defender, se non perderei o creto.

E a Velliña Vella marchou coa alma amargurada pola rúa chuviñenta; vai petar a outra porta. Foi ver un seu fillo que viñera das Américas con moito diñeiro.

-Aquí veño, onda ti, porque os que me podían defender rexéitanme; non queren pedir para min xustiza, nin vingar as aldraxes que me fan. É que me ven pobre; mais ti darasme cartos e erguerei todos os meus fillos atrás de min.

Respondeu o americano:
-Señora, eu teño que atender cos meus cartos as obras que traio entre as mans: eu fago escolas, asilos e hospitais que pasman á xente e pregoan o meu nome. Se eu vos fixese caso, quen me chamaría logo xeneroso ou desinteresado?

E a velliña vella fuxiu da vila e principiou a andar por unha corredoira enlamada. Ó pé do camiño atopou a unha das súas fillas, que era labrega, traballando nun eido. A velliña vella faloulle:

-Eu tiña terras, e xa non as teño; tiña fillos e fillas que me deixaron. Andei a pedir xustiza, pecháronme todas as portas…

A labrega escoitaba moi atenta, botada cara adiante, apoiada coas dúas mans no legón. A velliña vella seguiu:
- Andei pola vila petando a todas as portas, de todas me botaron. Agora veño onda ti, que me has defender contra todos. Se ti queres, recobrarei as miñas terras, os meus fillos voltarán onda min, e tornarei a ser o que fun.

A labrega respondeu:
-Señora, o que a vostede lle pasa, dar, dáme mágoa … de veras! Mais neste mundo, cada un goberna a súa vida e procura do seu…se viñese un goberno que quitase os foros, que quitase os caciques, que quitase os tributos…
E revolveuse e seguiu sachando no eido.

A velliña vella, magoada e tristeira foi andando, andando… por alí ao lonxe viña a ánima en pena da súa romaxe, na procura da súa tumba na igrexa da aldea. No medio da gándara viu a velliña vella, a carón dunha pedra das que chaman pedras dos xentís. Estaba petando nela cun croio para espertar ós que dormen debaixo o sono eterno…

Veño a esta pedra
para que novos fillos teña,
ou rapaz ou rapariga
que me libren desta pena. (Música)


Para saber máis sobre este texto hai un traballo de Rebeca Díez Figueroa da Universidade da Coruña sobre "a velliña vella" e a súa conexión coa literatura irlandesa
Comentarios (0) - Categoría: Nós - Publicado o 18-12-2009 21:30
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal