GALEGOXXI



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Probas modelo para setembro
1ª AVALIACIÓN:

1-COMPRENSIÓN LECTORA/ LITERATURA: Le o seguinte texto de Vicente Risco e define brevemente os trazos vitais, a evolución e os principios ideolóxicos da Xeración Nós usando especialmente as afirmacións do texto: “Eu caracterizaría os homes de meu tempo preocupados polas cousas do espírito, dicindo que eramos- e somos-individualistas, inadaptados, antisociais, antigregarios, introvertidos... os auténticos vencidos da vida…vencidos por inadaptados…Efectivamente: introvertidos fomos ata non chegar a nós o galeguismo. Os inadaptados son por definición os insatisfeitos do mundo sensible, os inimigos da realidade cotiá, os que procuran fuxir do medio que os rodea… Peregrinamos polas cosmogonías, metafísicas e estéticas, despois de moitas viaxes polo mundo ,despois de tantas voltas e reviravoltas e trasvoltas polas lonxanías do espazo e do tempo, en procura de algo inédito que nos salvara do habitual e vulgar, viñemos dar na sorprendente descuberta de Galicia, a nosa Terra oculta ao noso ollar por un espeso estrato de cultura allea, falsa e ruín, vulgar e filistea, ofrecíanos un mundo tan extenso, tan novo, tan inédito, tan descoñecido, como os que andabamos a procurar por aí adiante…”
2- CASTELAO: Características da súa prosa.
3- Enumera os títulos máis destacados da obra narrativa, ensaística e teatral de Otero Pedrayo.
4- Valores e obra de Vicente Risco.
5- HISTORIA DA LINGUA: Que sabes das Irmandades da Fala? Que sabes sobre Ramón Cabanillas?

6- Cal é a importancia do Grupo Nós para a cultura galega? Responde esquematicamente.
7- LÉXICO : Define e identifica as distintas linguas de substrato e superestrato do galego:
8- LINGUA E SOCIEDADE: Explica que son: O Estatuto, a Lei de Normalización e a Carta Europea de Linguas Rexionais e Minoritarias.
9- A LINGUA POR DENTRO: Pon 5 exemplos de prefixos e 5 sufixos gregos e outros tantos latinos:

10- Escribimos ben: Explica nun texto breve e coherente as transformacións sociais, económicas e ideolóxicas e culturais que sofre Galicia neste 1º terzo de século.

2ª AVALIACIÓN:
1- Historia social do galego de 1936-1976
2- Historia social do galego dende 1976
3- A poesía da Posguerra.
4- A xeración das Festas minervais.
5- Celso Emilio Ferreiro: vida e obra (temáticas)
6- Uxío Novoneyra : obra estilo e temáticas

7- GRAMÁTICA: Colocación dos pronomes átonos
8- Pronomes: Substitúe o OD e OI polos pronomes átonos que correspondan:
Botei o sal ás lentellas.
Como non ensinaches os deberes aos profesores?
Latexaba o corazón ás rapazas na alborada
Teu pai mercou un piso para vós.
Saúda a Xurxo da miña parte.
Nunca mercarei unha bicicleta para ti.
Coloca nas seguintes oracións te/che (fíxate se son OD ou OI):
…..busquei …. o libro
Non …… lanzaron …. o balón.
…. esperei….. na rúa a que …. deran ….. o coche.
Sempre…. chegaron….. os cartos.
Que ……dixo ….. que ….. quería …. ver….. onte?

9-Autor, tema e funcionalidade dos principais recursos do poema:


Lingoa proletaria do meu pobo
eu fáloa porque sí, porque me gosta,
porque me peta e quero e dame a gaña
porque me sai de dentro, alá do fondo
dunha tristura aceda que me abrangue
ao ver tantos patufos desleigados,
pequenos mequetrefes sin raíces
que ao pór a garabata xa nan saben
afirmarse no amor dos devanceiros,
falar a fala nai,
a fala dos abós que temos mortos,
e ser, co rostro erguido,
mariñeiros, labregos do lingoaxe,
remo i arado, proa e rella sempre.

Eu fáloa porque sí, porque me gosta
e quero estar cos meus, coa xente miña,
perto dos homes bos que sofren longo
unha historia contada noutra lingoa.

Non falo pra os soberbios,
non falo pra os ruís e poderosos,
non falo pra os finchados,
non falo pra os valeiros,
non falo pra os estúpidos,
que falo pra os que agoantan rexamente
mentiras e inxusticias de cotío;
pra os que súan e choran
un pranto cotidián de volvoretas,
de lume e vento sobre os ollos núos.
Eu non podo arredar as miñas verbas
de tódolos que sofren neste mundo.
E ti vives no mundo, terra miña,
berce da miña estirpe,
Galicia, doce mágoa das Españas,
deitada rente ao mar, ise camiño...

10- Autor, tema e funcionalidade dos principais recursos do poema:

LETANÍA DE GALICIA
GALICIA digo eu ún di GALICIA
GALICIA decimos todos GALICIA
hastr’os que calan din GALICIA
e saben sabemos
GALICIA da door chora á forza
GALICIA da tristura triste á forza
GALICIA do silencio calada á forza
GALICIA da fame emigrante á forza
GALICIA vendada cega á forza
GALICIA tapeada xorda á forza
GALICIA atrelada queda á forza
libre pra servir libre pra servir
libre pra non ser libre pra non ser
libre pra morrer libre pra morrer
libre pra fuxir libre pra fuxir
GALICIA labrega GALICIA nosa
GALICIA mariñeira GALICIA nosa
GALICIA obreira GALICIA nosa
GALICIA irmandiña
GALICIA viva inda
recóllote da TERRA estás mui fonda
recóllote do PUEBLO estás n’il toda
recóllote da HISTORIA estás borrosa
recóllote i érgote no verbo enteiro
no verbo verdadeiro que fala o pueblo
recóllote pros novos que vein con forza
pros que inda non marcou a malla d’argola
pros que saben que ti podes ser outra cousa
pros que saben que o home pode ser outra cousa

sabemos que ti podes ser outra cousa
sabemos que o home pode ser outra cousa.

3ª AVALIACIÓN:
1-Conxuga os seguintes tempos verbais : Presente, pretérito e antepretérito de indicativo
Presente, pretérito e futuro de subxuntivo dos verbos: HABER, IR , SABER e SER.
2- Historia do galego: Das linguas de substrato e superestrato do galego ata o seu nacemento.
3- Historia do Galego: O galego dende principios do século XX ata hoxe.
4- Cunqueiro narrador.
5- Variedades xeográficas da lingua.
6- A escoller: A) Nova Narrativa Galega ou B) X. L. Méndez Ferrín: un antes e un despois.
7- A escoller: María Xosé Queizán ou Xohana Torres.
8- María Victoria Moreno : Letras galegas 2018.
9-10 TEXTOS / EXPRESIÓN Comenta brevemente dous dos seguintes textos ( tema, recursos principais e funcionalidade, deducir o autor/a e corrente á que pertence argumentándoo a partir do texto):
A) A voz do Suso chegou a min fortemente, como unha corneta que rinchase: -Manolito baixa, baixa! ...
…O rapaz afogado tiña os ollos de animal de baixoterra. Tiña os ollos do Suso. Tiña a admirada cara do Suso. O rapaz afogado era o Suso. Botei un berro liso e longo coma unha lombriga. A néboa espesara. O vento quería Fender os canavais. Volvín berrar e o berro foi outravez longo e repulsivo. Caín. Erguínme. Iniciei unha carreira cega. Ao final da miña fuxida de pequena besta horrorizada, estaba a miña casa. E metínme na cama acorado e molladísimo.
Pasou o tempo. Pasou o que quedaba de noite, nun estado de semi-inconsciencia. E toda a rapazallada do barrio comezou a berrar baixo da miña fiestra: Manolito, Manolito, o Suso afogou onte no río.

B) O señor Merlín asegún se sabe polas historias, era fillo de solteira e de nación allea, e veu herdado para Miranda por unha tía segunda por parte de nai, pro facía disto tanto tempo que ninguén se lembraba do feito. … iba don Merlín vestido de negro, agás unha gran bufanda colorada, e xa daquela tiña mi amo a barba branca. Por don Merlín non pasaban os anos, e disto queixábase como dunha horamá.
A primeira na casa, despoixas de don Merlín era mi ama doña Ginebra. Tampouco era do país e prendía algo na fala. Tiña un pelo loiro mui fermoso e longo,… decían que era viúva dun grande rei que morreu na guerra, e que tivo a noticia por un corvo cando estaba en Miranda probando un peite de ouro.

C) PENÉLOPE
Declara o Oráculo:
"Que a banda do solpor é mar de mortos, incerta, última luz, non terás medo.

Que ramas de loureiro erguen rapazas.
Que cor malva se decide o acio.

Que acades disas Patrias a vendima.
Que amaine o vento, beberás o viño.

Que sereas sen voz a vela embaten.
Que un sumario de xerfa polos cons.

Así falou Penélope:
Existe a maxia e pode ser de todos.
A que tanto novelo e tanta historia?

EU TAMEN NAVEGAR"

Xohana Torres.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 03-07-2018 07:18
# Ligazón permanente a este artigo
Xuño 2017-2018
1ª Avaliación

- Historia do galego
- Xeración Nós e Castelao.

2ª Avaliación:

- Comentario de textos
- Celso Emilio Ferreiro

3ª Avaliación:
Lembra os catro pasos esenciais para facer un comentario:
Procurar o tema, indicar a funcionalidade dos recursos principais en relación sempre ao tema do texto, deducir o autor/autora e contexto ou corrente á que pertence a través de elementos que aparezan no propio texto.

Proba con algún destes textos poéticos para comentar
Comentarios (0) - Categoría: A Lírica entre o 1936-76 - Publicado o 08-06-2018 06:58
# Ligazón permanente a este artigo
Para 3ª avaliación
Gramática: repaso dos verbos e perífrases
Literatura:
-CUNQUEIRO,
-FERRÍN
-DA NARATIVA DE POSGUERRA
-NOVA NARRATIVA GALEGA

Mulleres na Literatura:
María Xosé Queizan, Xohana Torres, Mª Victoria Moreno (Letras galegas 2018)

SOCIOLINGÜÍSTICA: AS VARIANTES XEOGRÁFICAS DA LINGUA

EXPRESIÓN
Textos líricos (comentarios)
TRABALLO: O Celtismo na literatura galega
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 11-05-2018 06:06
# Ligazón permanente a este artigo
MARÍA VICTORIA MORENO: LETRAS GALEGAS 2018


Un par de exposicións:
Paisaxes e personaxes

Exposición Secundaria: Letras Galegas 2018
Guía didáctica
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 10-05-2018 19:03
# Ligazón permanente a este artigo
Documental sobre a muller na Historia de Galicia
Comentarios (0) - Categoría: VOZ DE MULLER - Publicado o 06-05-2018 10:41
# Ligazón permanente a este artigo
Un texto poético para comentar
Escollamos un texto poético para comentar e apliquemos algunhas das claves que usamos xa nos textos en prosa.

Un poema de Celso Emilio Ferreiro:

O preguntón

O home por natureza quer saber,
dixo Aristóteles fai algún tempo.
O meu amigo quixo saber da vida,
quixo saber da lei,
quiXo saber do Rei,
quixo saber do bispo,
quixo saber da espranza.
Eiquí —díxolle o garda
que o levou detido—
o que quere saber, apanda.


Un poema de Méndez Ferrín:

EN COMPOSTELA PODE UN HOME

En Compostela pode un home
escoller óboe e docísimo cor ao contrapaso,
decaer nos tremendoiros
(VIBRA, CORAZON GASTADO!)
tenra especie de prantas espirais
e añuca ou seixo de xogar antre os dedos.
Pode pedra luída
alzarte sobre sí coma un guerreiro
é proclamado rei de oucas e carballeiras vellas.
En Compostela pode un vento duro
estremecer o corazon da Europa campesina
que todos temos dentro sen decilo.

En Compostela soan polonesas,
nacionalmente, en moitos plenilunios
cabo de trasparentes ollos, mortos,
e un barroco de bronce ergue paxaros de duro marmore
e oubear oubean os couselos
nas murallas de San Martiño Pinario.

En Compostela, enfín,
compañías de mortos compañeiros
comen caldo insumiso na lembranza ilustrada
(VOTO POR VÓS: ROSALIA, PONDAL, FARALDO)
das cabezas alzadas.

En Compostela está o que perdemos
e vai nacendo noutros e esto é o grande milagre
(UNHA LAPA LENE, UNHA CANDELEXA!)
da conciencia desta patria
conservada en pequenos corazóns
ardentes con fogo doce que non morre.

En Compostela soterraron a semente
chamada Xohán Xesús González. Porta
dun futuro suntuoso e proletario
que avanza cara a nós con alboroto
e vénme o arreguizo somentes de pensalo e de amalo.

En Compostela estamos
moitos xa para sempre derrotados.

Un poema de DE XOHANA TORRES
PENÉLOPE
Declara o Oráculo:
"Que a banda do solpor é mar de mortos,
incerta, última luz, non terás medo.

Que ramas de loureiro erguen rapazas.
Que cor malva se decide o acio.

Que acades disas Patrias a vendima.
Que amaine o vento, beberás o viño.

Que sereas sen voz a vela embaten.
Que un sumario de xerfa polos cons.

Así falou Penélope:
Existe a maxia e pode ser de todos.
A que tanto novelo e tanta historia?
EU TAMEN NAVEGAR"


COMO DEBES FACER O COMENTARIO?

- Darlle relevancia ao tema, punto de partida de todo comentario.
Cal destes tres temas corresponde a cada un dos poemas: Vivir a historia de Galicia en Compostela/ Defensa da liberdade de expresión/ Reivindicación dun novo tempo para a muller.

- Establecer unha conexión entre as cadeas léxicas que existen no poema e o tema escollido.


-Relacionar os recursos máis significativos co que aporten ao propio tema, é dicir, procurar a súa funcionalidade, traballando en dous planos o do contido (ton) que expresamos con adxectivos e o da forma (ritmo).

-Esencial, sempre que se poida, partir dunha referencia do autor, das súas temáticas recorrentes, do seu contexto histórico e literario. Con estas claves podemos atar tema, autor e contexto.
Comentarios (0) - Categoría: COMENTANDO TEXTOS - Publicado o 03-04-2018 07:22
# Ligazón permanente a este artigo
Do Día da Poesía ao comentario de poemas
"Excítanme eses días
de flores sen alcance...
e marzo que aínda insiste
en debuxar con xiz as ameixeiras"

Manuel Álvarez Torneiro, Os ángulos da brasa

Hai un par de anos dixemos un Día da Poesía: Poetizarmos é un proceso de sensibilización, de seren capaces de ver con outros ollos, con ollos de poeta o mundo e de coñecérmonos a nós mesmos.

Hoxe seguimos afirmando e imos comentar dous poemas de Manuel Rivas do libro Mohicania e outros dous de Ana Romaní:



De MANUEL RIVAS do libro: Mohicania

A negra terra
De falar, falarei coa terra.
A terra verdadeira,
a negra terra
onde prende a raíz.
A terra que se pisa.
A terra que se queima e que se crava.
Ese enorme lenzo onde o home debuxa o seu capricho.
Onde o home se perde e se revolve en sombras.
A negra terra,
ese corpo de puta vella con dentes amarelos de tabaco,
con olleiras negras de tan azuis.
De falar, só con ela falarei
e falarei coas mans,
docemente coas unllas,
coa paixón dun amante,
como falan, cando albiscan a morte, os xabaríns feridos.
Coa terra, con esa negra terr
que cuspe, como sangue do peito, primaveras.


O exército do bosque
Préstame, chuvia, as túas palabras
e ti, vento, as ideas tan longas.
Déixame o teu rezo breve, río,
e o teu branco saúdo, neve.
Pousa, xelo, no vidro da xanela o sereno pensamento
e que o traian aos labios as asas luminosas da alborada.
acódeme, lóstrego;
ponte de man, espada.

Coidémonos. Vén xente.


De ANA ROMANÍ do libro:Das últimas mareas


...Rosalía de Castro,Emily Dickinson, Ediht Södergran...

Procuramos do fondo da entraña
Tódalas sombras da pantasma,
o desterro da bruxa...
a soidade da princesa...
a derrota da amazona...
Deixamos pegadas de sangue
nas alleas terras da palabra.




E coa palabra
recuperar os camiños,
pórlle nome ó labirinto,
navegalo.




Texto do poema do vídeo:

"Belas irmás, subide
ás mais firmes rochas"
EDITH SÖDERGRAN

Camiñan descalzas polas rochas,
pantasmas de sal habitan as sombras,
saben que as últimas mareas
esqueceron na praia os restos do naufraxio.
As mulleres recollen cada noite
os tesouros de auga, líquidos e fráxiles,
rebélanse contra a Historia,
constrúen co mar as estatuas
que nunca permanezan.
As mulleres de sal, con argazos de sombras,
xorden das últimas mareas
e tecen tesouros de auga cada noite
contra a Historia.
Elas, que saben que o efémero permanece.


ANA ROMANÍ Das últimas mareas (1994)
Comentarios (0) - Categoría: POETÍZATE - Publicado o 22-03-2018 16:27
# Ligazón permanente a este artigo
Para a 2ª avaliación
Historia social do galego(páx 114-115)
-De 1936 ao 1976: Galicia no Franquismo.Páx.118

Historia social do galego (páx. 134-135)
- Do 1976 á actualidade

LITERATURA:
Poesía da posguerra (páx.119, 120, 121)
Celso Emilio Ferreiro

A xeración das Festas Minervais(páx. 138-139-140)

Manuel María.
Uxío Novoneyra.

Méndez Ferrín: Un antes e un despois



RAFAEL DIESTE: Os Arquivos do Trasno
(Un texto narrativo co que traballamos: O neno suicida)

GRAMÁTICA:
Os pronomes persoais tónicos e átonos.
A colocación dos pronomes átonos en galego.

Textos líricos (comentarios)

EXPRESIÓN:
O texto expositivo (Presentacións persoais)

CREACIÓN: Videopoemas.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 06-03-2018 20:15
# Ligazón permanente a este artigo
A Xeración das Festas Minervais

Debemos en primeiro lugar procurar unha resposta a esta cuestión:
Que eran as Festas Minervais?

A segunda cuestión é saber porque unha serie de poetas do século XX acordan tanto en Compostela como en Madrid reivindicar esta celebración e van constituír a xeración das Festas Minervais?

Quen son o Grupo Brais Pinto? E a Escola da Tebra?

Falaremos de Manuel María, de Uxío Novoneyra, Avilés de Taramancos, Berardino Graña, Xohana Torres e de Méndez Ferrín (podes consultar no libro nas páxinas 138-141).
Comentarios (0) - Categoría: A Xeración das Festas Minervais - Publicado o 14-02-2018 10:25
# Ligazón permanente a este artigo
ÁS VOLTAS COS PRONOMES

Pronomes persoais

OS PRONOMES PERSOAIS ÁTONOS en galego teñen unha certa dificultade, especialmente para os que falan máis castelán que galego ou para os neofalantes. Imos logo darlle un repaso a colocación correcta destes pronomes neste curso, xa que o ano pasado xa os vimos.

Exercicios iniciais

Por último neste rápido repaso lembremos de novo o uso do "te" e do "che" e o uso de "llo/lla" e "llelo/llela".

Aquí quedan unha chea de exercicios cos pronomes e a súa solución.
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA - Publicado o 01-02-2018 06:43
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal