 Fai 35 anos, nun illado reino do Himalaya, un carismático rei decidiu que era máis importante a felicidade interior bruta (FIB) que o produto interior bruto (PIB). Hoxe, Bután é a democracia máis nova do mundo e o exótico campo de probas dun dos debates máis interesantes do pensamento económico global.
O concepto butanés da felicidade interior bruta (FIB) sostense sobre catro alicerces, que deben inspirar cada política do Goberno. Os alicerces son: 1. Un desenvolvemento socioeconómico sostible e equitativo. 2. A preservación e promoción da cultura. 3. A conservación do medio ambiente. 4. O bo goberno.
Para levalo á práctica, o cuarto rei creou en 2008 unha nova estrutura institucional ao servizo desta filosofía, cunha comisión nacional de FIB e unha serie de comités a nivel local.
O que medimos afecta ao que facemos. Se os nosos indicadores só miden canto producimos, as nosas accións tenderán só a producir máis. Por iso había que converter a FIB dunha filosofía a un sistema métrico. E iso é o que encomendou o cuarto rei ao Centro de Estudos Butaneses, que anos despois deu cun índice para medir a felicidade.
A materia prima é un cuestionario que responderán os cidadáns butaneses cada dous anos. A primeira enquisa realizouse entre decembro de 2007 e marzo de 2008. Un total de 950 cidadáns de todo o país responderon a un cuestionario con 180 preguntas agrupadas en nove dimensións:
1. Benestar psicolóxico. 2. Uso do tempo.
3. Vitalidade da comunidade. 4. Cultura.
5. Saúde. 6. Educación. 7. Diversidade ambiental. 8. Nivel de vida. 9. Goberno.
Estas son algunhas preguntas do cuestionario: "Definiría a súa vida como: a) Moi estresante, b) Algo estresante, c) Nada estresante, d) Non o sei". "perdeu moito soño polas súas preocupacións?". "percibiu cambios no último ano no deseño arquitectónico das casas de Bután?". "Na súa opinión, como de independentes son os nosos tribunais?". "No último mes, con que frecuencia socializou cos seus veciños?". "Conta vostede contos tradicionais aos seus fillos?".
Unha vez procesada a información das enquisas, determínase en que medida cada fogar alcanzou a suficiencia en cada unha das nove dimensións, establecendo uns valores de corte. A cada indicador no que un fogar alcanzou ou superado o valor de corte atribúeselle un cero. Cando o enquisado non chegou ao valor de corte nun indicador, réstaselle o resultado ao valor de corte e divídese réstaa polo propio valor de corte. Por exemplo, se o límite da pobreza é 8 e o enquisado alcanzou 6, o resultado é (8-6) / 8 = 0,25.
Entón, como se determina quen é feliz? É feliz aquela persoa que alcanzou o nivel de suficiencia en cada unha das nove dimensións (0). E como se determina a felicidade interior bruta? FIB = 1 - (a media do cadrado das distancias respecto dos valores de corte).
Xa temos, pois, o valor da felicidade
|