|
|
|
|
|
|
| Epístola do PseudoCalixtus |
|
·
EX RE SIGNATUR, IACOBUS LIBER ISTE VOCATUR, IPSUM SCRIBENTI SIT GLORIA SITQUE LEGENTI
Incipit epistola Beati Calixti Pape.
Calixtus episcopus servus servorum Dei, sanctissimo conventui Cluniacensis basilice, sedis apostolice sue electionis, heroibusque famosissimis Guillelmo, patriarche Hierosolimitano, et Didaco, Compostellanensi archiepiscopo, cunctisque ortodoxis, salutem et apostolicam benedictionem in Christo.
Quoniam in cunctis cosmi climatibus excellentiores vobis heroes dignitate et honore repperiri nequeunt, hunc beati Iacobi codicem paternitati vestre misi, quatinus, si quid corrigendum in eo invenire poteritis, auctoritas vestra amore apostoli diligenter emendet. Veruntamen innumeras pro hoc codice passus sum anxietates. Dum vero essem scolaris ab infancia apostolum diligens, quatuordecim annorum spacio perambulans terras et provincias barbaras, que de eo scripta inveniebam, paucis etiam vilibus et irsutis scedulis diligenter scribebam, ut in uno volumine ea comprehendere potuissem, quatinus sancti Iacobi amatores apcius simul invenirent, que necessaria sunt festis diebus legenda. O mira fortuna! Inter predones cecidi et, raptis omnibus spoliis meis, codex tantum mihi remansit. Ergastulis trusus fui et, perdito toto censu meo, mihi tantummodo codex remansit. In pelagis multarum aquarum crebro cecidi, proximus morti, et evasit codex minime infectus, me exeunte. Domus qua eram crematur et consumptis rebus meis evasit codex mecum inustus.
Quapropter cepi excogitare, si iam codex iste, quem manibus meis perficere studebam, Deo foret acceptabilis. Cumque hec summo studio premeditarer, nocte raptus in extasi quadam aula regia fulgenti vidi iuvenem queam inestimabili pulcritudine decoratum, splendida luce circundatum, regia veste mirabiliter indutum, regali laurea laureatum, orientalem valvam eiusdem aule cum quibusdam sociis ingredientem, quorum unus sic ait:
"Ecce filium regis". Et statim ille cathedra obtima sedens michi sedenti pedibus eius ait: "Prebe mihi quas in manu habes cirotecas". Cui libenter obtuli. Qui cum eas manibus acciperet talamunque ingrederetur, quidam ex sociis eius, quasi dapifer esset ipsius, michi de illo ait, quia ipse est filius regis summi. Et addidit dicens: "Sicut cirotecas a manibus tuis accepit, sic codicem apostolicum, postquam compleveris, placide ac voluntarie suscipiet". Rursum translationis apostolice sermonem "Veneranda dies" michi ruminanti ac quaternionem eius scripture inter manus tenenti una cum beato Iacobo in extasi ipse apparuit dicens: "Hec nobis precepta grata omnibus observanda scribere non differas. Scribe que cepisti, corripiens scelera pravorum hospitum manentium in itinere apostoli mei".
Et idcirco nemo putet me aliquit ex proprio sensu in eo scripsisse, sed ex libris autenticis utriusque scilicet testamenti, sanctorumque doctorum Ieronimi, Ambrosii, Augustini, Gregorii, Bede, Maximi, Leonis ceterorumque catholicorum ea que in primo codice habentur, intelligat ut in eo patet excerpsisse. Cetera vero, que in libris sequentibus istorialiter scribuntur, aut propriis occulis vidi, aut scripta repperi, aut verissima relacione didici et in eis scripsi. Nemo igitur hunc despiciat librum, cum invenerit in eo levem dictatum. Idcirco enim levi dictatu nostros sermones in eo scripsimus, ut tam imperitis quam peritis aperirentur. Multi quod non intelligunt despiciunt: Franci Theotonicos et Romani Grecos despiciunt, eo quod eorum linguam minime intelligunt. Si cotidie audio predicantem Grecum aut Theotonicum et non intelligam, que utilitas est michi? Quapropter super quatuor evangelia et super prophetas exposiciones dudum sancti protenderunt, quia minime intelligebantur. Si mihi panem non incisum ad mensam dederis, letus accipio. Si abscisum, lecior suscipio. Parum proficit crusta donec appareat mica. Sincerus potus quid in se latet clarius ostendit. Sincerus et apertus occulus clarius videt quam obscurus aut clausus. Candela clara, que cunctis circumadstantibus dat lumen, magis proficit quam ea, que aliis prebet et aliis negat. Sic igitur omnibus patefactum est opusculum istud, ut tam peritis arte grammatica quam non intelligentibus magna proficiat.
Sed quid de illo in ecclesia debeat legi nobis insinuandum. Quicquid scribitur in duobus primis codicibus usque ad consimile signum huius signi quod est Ihesus Christus, in ecclesiis prout ordinatum est ad matutinas et missas decantetur et legatur. Est enim autenticum magnaque auctoritate expressum. Et quicquid post signum illud in sequentibus scribitur, in refectoriis ad prandia legatur. Ingentis tamen auctoritatis est. Sed que in duobus primis codicibus habentur, satis sufficiunt ad matutinas legendum. Sique omnes sermones et miracula beati Iacobi, que in hoc codice continentur, diebus festis eius pre magnitudine sua legi in ecclesia nequeunt, postea per unamquamque ebdomadam tali scilicet die, qua eius festivitas olim fuit, in refectorio saltim legantur.
Responsoria et missarum cantica, que de evangeliis edidimus et in hoc libro scripsimus, nemo cantare dubitet. Sunt nonnulli qui dicunt esse apocrifa responsoria passionis sancti Iacobi "Apostolus Christi Iacobus per sinagogas ingrediens", eo quod cuncta que in passionibus apostolorum scripta habentur, non apud omnes pro magna autoritate recipiuntur. Alii cantant ea, alii non cantant. In urbe tamen qua fueret edita, non ad plenum cantantur.
Alii responsoria, a quodam presule Legionensi olim edita, incomposite cantant. Alii unius martiris sive confessoris R(esponsorium) "Sancte Iacobe Christi apostole, audi rogantes servulos" cantant de sancto Iacobo; alii sancti Iohannis Babtiste R(esponsorium) "O speciale decus" similiter cantant; alii sancti Nicholai R(esponsorium), quasi de eo nulla sint propria R(esponsoria), abusive cantant.
Canonicus quidam sancti Iacobi, cantor eiusdem basilice, nomine Iohannis Rudrici, dum vice quadam ebdomadam suam faceret et ex oblacionibus altaris marsupium suum impleret, sibimet ipsi commemoravit, quod in quodam responsorio sancti Nicholai canitur: "Novit suis famulis prebere presentia commoda". Quapropter usus est cantare in choro sancti Iacobi die festo idem R(esponsorium) auferens confessoris nomen, e converso dicens: "Beatus Iacobus iam triumpho potitus novit suis famulis prebere presencia commoda". Ut igitur usus ecclesiasticus obtinet aliquod R(esponsorium) apostolorum de confessore quolibet non cantare, sic idem usus obtinet R(esponsorium) unius confessoris sive martiris, sive sancti Iohannis Babtiste, sive cuiuslibet sancti, de quolibet apostolo non cantare.
Alii ad missam sancti Iacobi introitum "Gaudeamus omnes in Domino" cantant, quod ecclesia solummodo de sanctis Virginibus proprie utitur cantare, Agathe scilicet, Marie Virginis et Marie Magdalene. Alii introitum "Letemur omnes in Domino", alii "Michi autem nimis", alii iuxta animi sui arbitrium, ut ita dicam, suas strophas cantant. Quapropter precipimus ne aliquis amplius aliqua R(esp)onsoria) de eo cantare ad libitum suum presumat, nisi autentica R(esponsoria) evangeliorum, que hic liber continet "Salvator progressus pusillum", vel R(esponsorium) "Ecce ego mitto vos". Similiter ad eius missam nullus amplius cantet aliquem introitum, nisi "Ihesus vocavit Iacobum Zebedei", cum suis cantibus sequentibus, aut "Michi autem nimis". Quicquid enim de sancto Iacobo cantatur, ingentis auctoritatis esse debet. Precipuum famulis illud quoque debet haberi, ut matutinas Iacobi devocio cleri concelebret, sit cum responsis lectio trina, nec desint ore. Gens audiat hec peregrina.
Hoc faciendum clero sancti Iacobi in eius basilica precipimus cunctis diebus, excepto die Natalis Domini et Cene et Parascheve et subsequentis sabbati et Pasche et Pentecostes. Similiter prima missa propria de sancto Iacobo omnibus diebus peregrinis decantetur, exceptis diebus prefatis. Et post primam precem misse sedule prosequatur pro peregrinis hec oratio: "Pateant aures misericordie tue, quesumus, Domine, precibus supplicantum beati Iacobi peregrinorum, et ut petentibus …." Require in primo codice. Quisquis igitur ea, que hic liber continet, inanibus argumentis vel vacuis disputacionibus suis irrita fecerit vel spreverit vel loqui contra ea presumpserit, anathema cum Arrio et Sabellio sit.
Valete omnes in Domino. Data Laterani Idus Ianuarii.
|
|
|
|
|
| Imaxes (de pouca calidade) do Calixtino |
|
Na fotoblogoteca veño de poñer unhas imaxes do calixtino coa calidade (pouca) que permite o blogue.
|
|
|
|
|
| RAROS DO SOUL E DO R&B. Gravacións de afeccionados dos anos de 1950 e 60 |
|
Gravacións de afeccionados ao soul dos guettos do fondo sul estadounidense. Un moi breve relampo de triunfo (reducido aos achegados) no medio da miseria das súas vidas abafadas polo sistema capitalista máis cruel e inhumano. Os discos editábanos pequenos estudios de grabación que se alugaban para estas gravacións de afeccionados (toda unha moda nos anos cincuenta e sesenta do século pasado) e facía una reducidísima edición para repartir entre os achegados, familia, amigos, compañeiros de bar, etc.
Eu recollínas narede hai uns anos da páxina dun coleccionista de discos ianqui, do que nada máis souben.
Hainas boas e malas, pero todas vividas coa arela dun triunfo imposible no star system nortamericano.
Velaí as ligazóns de baixada directa. Son tres partes, pero en baixadas autónomas e independientes:
Baixada 1: http://www.megaupload.com/?d=OE1Q7OB0
Baixada 2: http://www.megaupload.com/?d=0DKYZ8P4
Baixada 3: http://www.megaupload.com/?d=RCDVLBL4 |
|
|
|
|
| A agardar polos bárbaros. Cavafis en galego. |
|
A agardar polos bárbaros
- Que agardamos na praza reunidos?
É que os bárbaros van chegar hoxe mesmo.
- Por que no Senado tal inactividade?
Por que están sentados os senadores e non lexislan?
Porque os barbaros van chegar hoxe mesmo.
E logo, que leis van facer entón os senadores?
Os bárbaros, da que cheguen, han lexislar eles.
- Por que o noso emperador acordou tan cedo
e senta diante da máis grande porta da cidade
no trono, en maxestade, portando a coroa?
Porque os barbaros van chegar hoxe mesmo.
E o emperador está a agardar para recibir
o seu xefe. Xaquelogo ten preparado
para llo entregar un pergameu. Alí
escrebíu muitísimos títulos e honras.
- Por que os nosos dous cónsules e os pretores saíron
hoxe coas vermellas, coas recamadas togas?
Por que portan brazais con abondas ametistas,
e aneis con escentileantes, brillantes esmeraldas?
Por que levan hoxe preciosos caxatos
en ouro e prata excelsamente labrados?
Porque os barbaros van chegar hoxe mesmo;
e estas cousas así abraian os bárbaros.
- Por que os mellores oradores non veñen como sempre
para pronunciaren os seus discursos, a dicir o que adoitan?
Porque os barbaros van chegar hoxe mesmo
e eles fártanse do ben falar e das proclamas.
- Por que encetou de sócato este desacougo
e barullo? (Que serias quedaron as súas facianas!)
Por que se baldeiran tan axiña as rúas e as prazas,
e todos os moitos axuntados voltan para as súas casas?
Porque anoitece e os bárbaros non chegaron.
E chegaron uns desde a fronteira
e dixeron que xa non hai bárbaros.
E agora, que nos vai acontecer sen bárbaros?
Eses homes eran unha certa solución.
(Tradución: Xiao Roel) |
|
|
|
|
| BERNAL DE BONAVAL. OS POEMAS |
|
OS POEMAS
Bernal de Bonaval (s.XIII).
1. Cantigas de amor
CBN 1063 (V 654)
Pero m'eu moyro, mía señor,
non v(us) ous'eu dizer meu mal,
ca tant'hey de vós g(ra)n pavor,
que nunca tan grand'houvi d'al,
e porén v(us) leyxa dizer
per vós ca v(us) dizer pesar.
E por aquesto, mía señor,
viv'e(u) gran coyta mortal
que non podería mayor.
Ay d(eu)s, quen soubess'ora qual
é vola fezess'entender
e non cuydass'i a perder
cont(ra) vós p(or) v(us) i falar.
E, deulo sabe, mía señor,
que se m'el cont(ra) vós non val,
ca me sería muy mellor
mía morte ca mía vid'en tal
que fezess'i a vós prazer,
que v(us) eu i non posso fazer
nen mi o quer d(eu)s nen vós quisar.
E con(n) dereyto, mía señor,
peç'eu mía morte poys mi fal
todo ben de vós e d'amor.
E poys meu tenp'assí me fal
amand'eu vós dev'a querer
ante mía morte, ca viver
coytad'e poys non gradoar.
De vós que me fez d(eu)s veer
por meu mal, poys seu ben fazer
v(us) hey ja semp(re) desejar.
CBN 1064 (V 655)
Amor, ben sey o que m'ora faredes
poys m'en poder d'atal senhor metedes
de contra quen me depoys no(n) valeredes
u eu por ela tal coyta levar
a qual me non saberey consellar.
Por én v(us) rog'amor que [me] leyxedes
viver se ben fazer no(n) me queredes,
ca eu ben sey que vós poder havedes
de mi faz[er]des, se quiserdes, ben,
amor, ou mal quando v(us) prouguer én.
E poys mi ben e mal faz(er) podedes,
non mi façades quanto mal sabedes
fazer, mays dereyt'é que mi mostredes
o muy gran ben que podedes fazer,
amor, poys eu son en vosso poder.
CBN 1065 (V 656)
Señor fremosa, poys assí de(us) quer
que ja eu sempre no meu coraçón
deseje de vós ben e d'allur non,
rogarv(us) hey por de (us), se v(us) prouguer,
que v(us) non pes de v(us) eu muyt'amar,
poys que v(us) non ouso por al rogar.
E ja que eu senpr'a desejar hey
o vosso be(n) e non cuyd'a perder
coyta se non per vós ou per moyrer
p(or) de(us) oýdeme, rogarv(us) hey
que v(us) non pes [de vus eu muyt'amar,
poys que vus non ouso por al rogar].
E poys m'assí ten en poder amor,
que me non quer leyxar per nulla re(n)
partir de vós ja semp(re) querer ben
rogarv(us) quero p(or) d(eu)s, mía señor,
que v(us) non pes [de vus eu muyt'amar,
poys que vus non ouso por al rogar].
CBN 1066 (V 657)
A dona que eu am'e teño por señor,
amostrádemia, de(us), se v(us) én p(ra)zer for,
se non, dádemi a morte.
A que teñ'eu p(or) lume destes oll(us) me(us)
e p(or) que chora(n) semp(re), amostrádemia, d(eu)s,
se non, [dádemi a morte].
Ay d(eu)s, que mi a fezestes mays ca mĩ amar,
mostrádemia u possa cu(n) ela falar,
se non, [dádemi a morte].
CBN 1067 (V 658)
Pero [mi] vós dizedes, mía señor,
que nunca per vós perderey
a muy gran coyta que eu por vós hey,
entanto com'eu vivo for
al cuyd'eu de vós e d'amor
que mi haveredes muy ced'a toller
quanta coyta me fazedes haver.
E mía señor ũa ren v(us) direy,
[e non est al] de vós mellor
quant'eu houv(er) p(or) vós coyta mayor,
atanto me mays aficarey
[en al cuydar e cuydarey]
que mi haveredes [muy ced'a toller
quanta coyta me fazedes haver].
CBN 1068 (V 659)
Señor fremosa, tan gran coyta hey
por vós, , que bon co(n)ssello non me sey
cuydand'en vós, mía señor muy fremosa.
Por vós que vi mellor doutro falar
e parecer no(n) me sey conssellar
cuydand'en vós, [mía señor muy fremosa].
Non mi queredes mía coyta creer,
creermia hedes poys que eu moirer
cuydand'en [vós, mía señor muy fremosa].
CBN 1069 (V 660)
A Bonaval quer'eu, mía señor, ir
e, des quand'eu ora de vós partir,
os me(us) ollos non dormirá[n].
Irm'hey, p(er)o m'é grave de fazer,
e, des quand'eu ora de vós toller,
os me(us) [ollos non dormirán].
Toda vía ben será de p(ro)var
de m'ir, mays des quand'eu de vós quitar,
os me(us) ollos [non dormirán].
CBN 1070 (V 661)
Pero vejo donas ben parecer
e falar ben e fremoso catar,
non poss'eu por [én] desej(us) perder
da que mi d(eu)s non ouvera mostrar
u mi a mostrou por meu mal, ca des i
nunca'ar fuy ledo e, cuydando, perdí
desej(us) de quant'al fuy [eu] amar.
A que eu vi mays f(re)moso parecer
de quantas eno mu(n)do pud'achar,
essa fuy eu das do mu(n)d'escolher
[pola muyto de coraçón amar].
E, poys mi a d(eu)s faz desejar assí,
non mi o fez el senón p(or) mal de mi
come[ter] o que non hey d' acabar.
Se eu fosse atal señor ben querer
con que podesse na te(r)ra morar
ou a que ousasse mía coyta dizer,
log'eu podera meu mal endurar.
Mays tal señor am'eu que, poyla hey,
semp(re) p(or) ela gran coyta sofrí,
e p(er)o nun[ca ll'é](n)d'ousey falar.
CBN 1071 (V 662)
Por quanta coyta mi faz mía señor
haver, nunca m'eu dela queyxarey,
nen é dereyto ca mi o busquey;
mays dereyt'hey en me queyxar d'amor,
por que me fez gran ben querer
quen mi o non ha de gradecer.
E nunca m'eu, mía señor, irey
queyxar de quanta coyta padeçí
p(or) ela, nen do dormir que perdí;
mays d'amor semp(re) a queyxar m'hav(er)ey
por que me fez [gran ben querer
quen mi o non ha de gradecer].
Por quanta coyta p(or) ela sofrí,
non me lli dev'a queyxar con(n) razón,
mays queyxarm'hey no meu coraçón
d'amor, a que nunca mal mereçí,
por que me fez [gran ben querer
quen mi o non ha de gradecer].
2. Cantigas de amigo.
CBN 1135 (V 726)
Fremosas, a de(us) grado, ta(n) bo(n) día comigo,
ca novas mi deseron ca ven o meu amigo.
Ca ven o meu amigo
ta(n) bon día comigo.
Ta(n) bo(n) día comigo e, fremosas, a d(eu)s grado,
ca novas mi diss(er)on ca ve(n) o meu amado.
F(re)mosas, a d(eu)s grado,
ca ve(n) o meu [amado].
Ca novas mi dissero(n) ca ve(n) o meu amado
e and'eu moy leda poys mig'é tal mandado
Poys mig'é tal mandado
q(ue) ve(n) o meu amado.
CBN 1136 (V 727)
Quérov(us) eu, mía irmana rogar
por meu amig'e qu(ér)ov(us) dizer
q(ue) v(us) no(n) pes de m'el viir veer
e ar qu(ér)ov(us) de desenganar
se v(us) prouguer co(n) el g(ra)círvolo hey
e, se v(us) pesar, nono leyxarey.
Se veer meu amig'e v(us) for be(n),
co(n) el fiarm'hey, mays e(n) voss'amor,
e s(em)pre m'end'haveredes mellor;
e ar qu(er)ov(us) dizer outra re(n),
se v(us) prouguer, co(n) el g(ra)círvolo hey
[e, se vus pesar, nono leyxarey].
Quando veer meu amigo cousir,
v(us) hey, se me queredes be(n), se mal,
e. mía irmana, direy(vus) log'al:
ca no(n) v(us) q(ue)ro meu cor e(n)cobrir,
se v(us) prouguer [con el gracírvolo hey
e, se vus pesar, nono leyxarey].
CBN 1137 (V 728)
Ay fremosiña, se be(n) hajades,
longi da vila, que(n) asperades?
Vin atender meu amigo.
Ay fremosiña, se gradoedes,
longi da vila, que(n) atendedes?
Vin atender [meu amigo].
Longi da vila, que(n) asp(er)ades?
Diréyvolo eu, poys me p(er)guntades:
Vin atender meu amigo.
Longi da vila, que(n) ate(n)dedes?
Diréyv(us)l'eu, poylo no(n) sabedes:
Vin atender meu [amigo].
CBN 1138 (V 729)
Poys mi dizedes, amigo, ca mi q(ue)redes vós mellor,
de quantas eno mundo son, dizede, por nostro señor,
se mi vós q(ue)redes gran be(n),
[ir] como vos podedes daquén?
E poys dizedes ca poder non havedes d'al tant'amar
como mĩ ay meu amigo, dizede, se d(eu9s v(us) anpar,
se mi vós queredes [gran ben,
ir como vos podedes daquén?]
E poys v(us) eu ouço dizer ca no(n) amades ta(n) muyt'al
come mi, dized'amigo, se d(eu)s v(us) lev'a Bonaval,
se mi vós queredes [gran ben,
ir como vos podedes daquén?]
Porq(ue) oý sempre dizer d'u home muyt'amou moller
q(ue) se no(n) podía end'ir, pesarmi ha, se eu no(n) souber,
se mi vós queredes [gran ben,
ir como vos podedes daquén?]
CBN 1139 (V 730)
Se veess'o meu amigo a Bonaval e me visse,
vedes como ll'eu diría a(n)te q(ue) m'eu d'el partisse,
se v(us) fordes, no(n) tardedes ta(n) muyto como soedes,
diríall'eu no(n) tardedes, amigo, como soedes.
Diríall'eu, meu amigo, se vós a mĩ muyt'amades,
fazede p(or) mi ata(n)to que bõa ve(n)t(ur)a hajades,
se v(us) fordes, no(n) tardedes tan muyto como soedes,
diríall'eu non tardedes, [amigo, como soedes].
Que leda no(n) eu sería, se veess'el falar migo,
e, ao partir da fala, diríall'eu, meu amigo,
se v(us) fordes, no(n) tardedes ta(n) muyto como soedes,
diríall'eu no(n) tardedes, [amigo, como soedes].
CBN 1140 (V 731)
Diss'a fremosa en Bonaval assí:
Ay de(us), u é meu amigo daq(uí),
de Bonaval?
Cuyd'eu, coytad',eno seu coraçó(n):
P(or) q(ue) no(n) foy migo na sagraçón
de Bonaval?
Poys eu migo sen ma(n)dado no(n) hey,
ja m'eu leda partir no(n) poderey
de Bonaval.
poys m'aq(uí) seu ma(n)dado mo(n) chegou,
muyto vin eu mays leda ca me vou
de Bonava(al).
CBN 1141 (V 732)
Rogarv(us) q(ue)r'eu, mía madre, mía señor,
que mi non digades hoje mal,
se eu for a Bonaval,
poys meu amig'i ven.
Se v(us) no(n) pesar, mía madre, rogarv(us) hey,
p(or) d(eu)s, q(ue) mi no(n) digades mal,
e irey a Bonaval,
poys meu [amig'i ven].
CBN 1141bis (V 733)
Filla fremosa, vedes q(ue) v(us) digo,
que no(n) faledes ao voss'amigo
sen mi, ay filla fremosa.
E se vós, filla, meu amor q(ue)redes,
rógov(us) eu q(ue) nu(n)ca lli fal[e]des
sen mi, [ay filla fremosa].
E al ha de q(ue) v(us) no(n) guardades,
perdedes i de qua(n)to lli no(n) falades
se(n) mi [ay filla fremosa].
3. Tençón
CBN 1072 (V 663)
Abril Pérez, muyt'hey eu gra(n) pesar
da gran coyta que v(us) vejo sofrer,
ca v(us) vejo come mi lazerar,
e non poss'a mi nen a vós valer,
ca vós moiredes com'eu d'amor,
e pero x'est a mía coyta mayor,
dereyto faç'en me de vós doer.
Don Bernaldo, quérov(us) p(er)guntar
com'ousastes tal cousa come[t]er
qual cometestes en vosso trobar,
que vossa coyta quisestes põer
com a miña: que quant'é mía señor,
don Bernaldo, que a vossa mellor,
[tanto me faz mayor coyta sofrer].
Abril Pérez, fóstesme demandar
de tal demanda, que resposta non
ha i mester, e co(n)vén de provar
o que disestes das donas entón:
enme(n)témolas e sabelas han,
e poyslas souberen, julgarnas han
e ven[ç]a que(n) tev(er) mellor razón.
Don Bernaldo, eu iría ementar
a mía senhor, assí d(eu)s me perdón;
se non ouvese med'e(n) lle pesar,
eu a diría muy de cora[ç]ón
ca űa ren sey eu dela [de] pran,
que, poysla soubere(n), conhoc(er)ll'han
melloría q(ua)ntas no mundo son.
Abril Pérez, os ollos enganar
[v]am home(n) das cousas q(ue) gra(n) be(n) quer,
assí fez(ér)onuos, a meu cuydar,
e por seer así com'eu dis(er):
se vos vistes algũa dona tal,
tan fremosa e que ta(n) muyto val,
mía señor é ca non out(ra) [muller].
Don Bernaldo, quérov(us) conssellar
ben, e creédem'é(n), se v(us) prouguer,
que non digades que ides amar
bona dona, ca v(us) non é mester
de dizerdes de bona dona mal,
ca ben sabem(us), don Bernaldo, qual
señor sol sempr'a s(er)vir segrel.
|
|
|
|
|
| Rudyard Kipling - Se- tradución galega de M. A. Mouriño |
|
Hai pouco un amigo do blogue e tamén traductor envioume esta misiva que agradezo coa alma:
Ola. Hai algún tempo que sigo a túa interesante páxina e hoxe recordei unha tradución que fixen hai tempo do poema IF de Kippling e mándocho por se cres que encaixa. Unha aperta
Miguel Anxo Mouriño
A tradución cun interesante comentario previo e esta:
NOTA
Para facer a versión deste famoso poema de Rudyard Kipling impúxenme a obriga de respectar algunhas das características que conforman o orixinal. O primeiro reto, como é obvio, foi o de intentar non cambiar a substancia semántica do poema, tratando de non engadir nin quitar nada e de non eliminar ou inventar imaxes e comparacións. A segunda é unha consecuencia inmediata da observación da importancia que o autor lle deu á repetición da palabra If, tanta que lle dá nome ao poema, polo que considerei primordial repetir a súa versión Se as mesmas veces e nas mesmas situacións. Quixen, ademais, completar o sentido das cláusulas no mesmo espazo utilizado polo autor e na mesma orde, de modo que cada verso da versión galega traduza integramente o seu correspondente orixinal; respectei tamén a forma externa de agrupamento dos versos, incluso as maiúsculas de certas palabras. Outro dos retos foi o de manter a estrutura en cuartetos con rima consoante na secuencia A - B - A – B que elixiu o autor con versos isosilábicos de 11 sílabas, así como intentar respectar o ritmo facendo un estudo dos acentos existentes no orixinal; o primeiro que se observa é que os versos impares son paroxítonos e os pares oxítonos, característica que respectei na versión; observei, e tratei de respectar, que os acentos recaen nas sílabas pares, sendo os principais os da 2ª, 6ª e 10ª. Naturalmente estou falando de metas perseguidas pero raramente conseguidas dada a considerable dificultade que encerra moverse dentro de tan axustado corpiño.
SE
Se podes conservar cabeza e modos
No caos do que te han culpar á fin,
Se cres en ti, así dubiden todos,
Mais tes tamén en conta o que che din;
Se podes esperar sen te cansares,
Ou, sendo ti mentido, non mentir,
Ou, inda que te odien, non odiares,
E nin de bo nin sabio presumir.
Se soñas, sen facer dos soños lastre;
Se pensas, sen que sexa un fin en si;
Se ves chegar o Triunfo e o Desastre
E trátalos como algo baladí;
Se asomes as verdades que dixeras
Cambiadas por tramposos en ichós,
Ou, véndoo roto, todo o que fixeras
Con vellas ferramentas recompós.
Se xuntas nun montón os beneficios
De toda a vida e xógalos ao chou,
E pérdelos, e volves aos inicios
Sen nunca lamentar o que pasou.
Se, nervio, corazón e mais carraxe
Forzados e gastados, segues ti
Facendo o teu papel sen máis bagaxe
Que a Vontade que manda: "!Sigue así!".
Se entre o vulgo segues inocente,
Ou entre Reis, con modos naturais,
Se es invulnerable para a xente,
Se axudas, sen excesos, aos demais;
Se enches o minuto inexorable
Cos seus segundos íntegros a treu,
Serás da Terra dono indubidable,
E - o que é máis - serás un Home, meu.
|
|
|
|
|
| A Xénese do ΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ (Dignum est) en galego |
|
É a primeira versión que fago do orixinal. Hai erros e moitas cousas que limar, pero para os que gustan de Seferis será un entrante apetitoso:
A XÉNESE
No comezo a luz E o primeiro tempo
no que os labios aínda no barro
experimentan o real do mundo.
Sangue verde e na terra bulbos de ouro
Guapísimo no seu soño deitouse tamén o mar
gasas etéreas a branquealo
baixo das alfarrobeiras e das grandes ergueitas palmeiras
Só alí enfrontei
o mundo
chorando acedamente
A miña alma procuraba Asinalador e Faraute
Vin entón lembro
as tres Mulleres de Negro
a ergueren as mans cara ao Oriente
Douradas as súas costas e a nube que deixaban
dapouco a extinguirse
a man dereita E plantas doutras feituras
Era o sol co seu eixo dentro de min
raio múltiplo que absolutamente me chamaba E
aquele que en verdade era eu O moitos séculos antes
O aínda verde dentro do lume O arraizado no ceo
Sentino vir e debruzarse
sobre o meu berce
Tal a memoria feita presente
a voz tomou das árbores, das ondas:
“Misión túa, dixo, este mundo
escrito nas túas entrañas
Lé e esfórzarte
e loita” dixo
“Cada quen cos súas armas” dixo
E estendeu os seus brazos como calquera
mozo aprendiz Deus para crear dunha soa vez sofremento e alegría,
Primeiro arrincadas con forza
tamén no alto desde as almeas descraváronse caíndo
os Sete Machados
como durante a Galerna
no punto cero onde arrecende
de novo desde o comezo un paxaro
puro voltaba o sangue
e os monstros tomaban o aquel dos homes
Que razonábel o Incomprensíbel
Logo tamén todos os ventos da miña famiia chegaron
a rapazada coas fazulas inchadas
e as colas verdes e anchas como Gorgonas
e outros antigos e vellos familiares
de pel nacarada barbados
E partiron en dúas a nube E esta de novo en catro
e o pouco que restou soplaron e botaron cara o Norte
Con ancho pé pisou na auga tamén arrogante a gran Torre
A liña do horizonte alampou
visíbel e densa e impenetrábel.
ESTE o primeiro himno.
E este en verdade que son O moitos séculos antes
O aínda verde entre o lume O Non Manufacturado
co dedo trazou as lonxanas
liñas
a erguer algunha vez no alto con viveza
e ás veces moi abaixo as suaves curvas
unha dentro da outra
grandes extensións que sentín
arrecenderen a terra como o entendemento
Tan real era
que obediente me seguía a terra
existía en ocultos lugares máis vermella
e noutros sitios con moitas pequenas agullas de pino
Logo máis indolente
os outeiros as abas
outras veces tamén a man pausada até o repouso
as valgadas as leiras
e de súpeto de novo selvaxes e núas
poderosas moi arremetidas
Un intre que parou a matinar
algo difícil ou algo elevado:
o Olimpo, o Taixeto
“Algo que che será de axuda
tamén logo de morreres” dixo
E dentro das pedras tesou os fíos
e das entrañas da terra tirou pizarra
unha volta por toda a aba consolidou os anchos banzos
Alí só colocou
marmóreas brancas fontes
muíños de vento
pequenas cúpulas rosadas
e altos pombais furados
Virtude dos catro ángulos rectos
E logo que reflexionou o fermoso que é estar en aperta un co outro
enchéronse de amor os grandes estanques
confiadamente baixaron a testa os animais vacas e vitelas
como se non houbese no mundo ningunha tentación
tamén non tivesen aparecido aínda os coitelos
“A paz quere sobremaneira a confrontación” dixo
e facendo un xiro en redondocon abertas mans sementou
verbascos safráns campánulas
de todo tipo estrelas da terra
a furalas nunha folla a xeito de marca de orixe
e eminencia e forza
ESTE
o mundo, o pequeno, o grande!
PERO ANTES de ouvir ar ou música
que se movía para saír a un mirador
(subía por unha inumerábel area vermella
borrando co meu calcaño a Historia)
loitaba coas sabas Era iso o que procuraba
e inocente tremando como unha viña
e fondo e sen marca como a outra faciana do ceo
Un pouco de alma no arxil
Entón dixo e naceu o mar
E ollei e admirei
E no medio dele sementou mundos pequenos a imaxe e semellanza miñas:
Cabalos pétreos coa crina tesa
e sereas ánforas
e oblicuos lombos de golfiños
Ios Síquinos Sérifos Milos
“A cada palabra unha anduriña
para que che traia a primavera no medio do verán” dixo
E as moitas oliveiras
que nas súas mans tamicen a luz
e lixeira se esparrame polo teu soño
e as moitas chicharras
que non as sintas
como non sintes o pulso na túa man
pero a pouca auga
para que a teñas por Deus e comprendas o que significa a súa palabra
e a súa única árbore
sen rabaño
para o teres como teu amigo
e coñezas o seu valioso nome
enxoita aos teus pés a terra
para que non teñas onde botar raíces
e do fondo tires arreo
e arriba o ancho ceo
para leres por tí so a INFINITUDE
ESTE
o mundo, o pequeno, o grande!
“E O MUNDO este necesariamente o verás e o recibirás”
dixo: Mira! E os meus ollos botaron a semente
percorrendo mesmo m ás axiña que a chuvia
os milleiros de ferrados sen pisar
Faíscas a prenderen raíces e mananciais de augas inesperadas
O silencio que desbrocei para plantar
sementes de sons e de oráculos brotes dourados
A eixada aínda nas miñas mans
vin as grandes plantas de pé curto volvendo a faciana
unhas a ladraren outras a botaren a lingua
Velaí o espárrago velaí a lombarda
velaí o rizo pirixel
o acanto e o dente de león
a herba moura e o fiuncho
As secretas sílabas nas que loitaba para articular a miña identidade
“Ben, díxome, tamén sabes ler
e terás moito que aprender
se afondas no Insignificante
E un día chegará no que dispoñas de axudantes
Lembra:
o Céfiro loitador a milgranda que mata as tebras
os bicos ardentes de lixeiros pés”
E a súa palabra perdeuse como un arrecendo
A hora nona bateu, paspallás, o corazón profundo da eufonía
erguéronse solidarias as casas
e pequenas e cadradas
con brancas habitacións e portas anil
Baixo da parreira
horas alí lidei
cun mainiño rchouchío
cantos, renxeres, o lonxano quiquiriquí:
Velaí o pichón velaí a cegoña
velaí o xilgueiro
o pato e a noitárega
tamén estaba alí o abellón
e o cabaliño quechaman da Virxe
A terra cos meus muslos núos ao sol
e de novo os dous mares
e o terceiro no medio -limoeiros limeiros mandarinos-
e o outro vento noroeste co alto estreito por riba dele
alterando o ozono do ceo
Abaixo no leito de follas
o croio liso
as orelliñas das flores
e renovo impaciente tamén é
ESTE
o mundo, o pequeno, o grande!
LOGO tamén sentín o balbordo mareiro e o interminábel e lonxano susurro das árbores
Vin sobre o peirán aliñadas as vasillas vermellas
e máis acó a rentes do poxigo de madeira
aló onde durmía de lado
cantou máis forte o Bóreas
E vin
Rapazas fermosas e núas e lanzais como o seixo
cun aquel de negro nos currunchos dos muslos
e moitos e ricos tons claros nos ombreiros
ergueitas a sopraren na Caracola
e outras a escrebiren con xiz
palabras extrañas, enigmáticas:
ROES, ARM, ARIMNA
SLO, MOINTRADALIA, IELTIS
voces miudas de paxaros e xacintos
ou outras palabras de Xullo
Ao daren as doce
a cinco brazas do fondo
percas gobios besugos
de prodixiosas galas e curtas temoneiras
Ao aboiar atopaba esponxas
e estrelas de mar
e cativas anémonas silandeiras
e máis arriba nos beizos da auga
lapas rosas
e mexilóns medio abertos e algas
“Fermosas palabras, díxome, vellos xuramentos
que o Tempo legou e o ouvido seguro dos lonxanos ventos”
E a carón do poxigo de madeira
alí onde dormía de lado
con forza contra o meu peito premía o coxín
e os meus ollos cheos de bágoas
Estaba no sexto mes dos amores
e nas miñas entrañas remexía unha preciosa semente
ESTE
o mundo, o pequeno, o grande!
“Pero antes verás o ermo e daraslle o teu significado, dixo
Antes que o teu corazón tal será
e tal despois seguirá arreo
Só isto deberás saber:
O que salves no raio
sempre se conservará puro”
E máis arriba sobre as ondas
ergueu as aldeas dos penedos
Alí poeira chegaba a escuma
vin unha solitaria cabra a lamber as fendas
co ollo sesgado e o pequeno corpo duro como saraiba
Vivín as langostas e a sede e o rudo dos artellos os dedos
asinalados anos os que o Coñecemento determina
Sobre papeis debruzado e sobre libros sen fondo
cunha fina corda deszo
noites e noites
o o branco procurei até o última matiz/intensidade
do negro A esperanza entre as bágoas
A alegría até a suprema desesperanza
Xulgouse o intre entón de prestar axuda
e tocounos en sorte coas chuvias
cantaron todo o día os regueiros
corrín como tolo
nas abas apañei lentisco e moito mirto coa cunca da miña man ofrecín
para o taniscaren as airexas
“A pureza, dixo, é esa
nas abas igual que nas túas entrañas
E estendeu os seus brazos como fai
un vello Deus razonable para crear á vez arxil e ceo
A penas un pouco chamuscou os cumios
pero verde intacto nas valgadas cravou a herba
menta lavanda herba luísa
e pequenas pegadas dos años
ou allures outra vez desde arriba caíndo
os finos fíos a prata fresco cabelo de rapaza que ollei e que desexei
Existente muller
“A pureza, dixo, é esa”
e cheo de ansias aloumiñei o corpo
bicos dente con dente; e por fin un dentro do outro
Fun galerneado
como cabo pisei a fondo
até onde as espenucas colleron ar
Eco de brancas sandalias pasou nun intre
veloz baixo a auga a agulla
e de riba co outeiro por pé E co sol por cabeza encornada
ollei Sen Movemento subir O Gran Carneiro
E en verdade que este era eu O moitos séculos antes
O aínda verde entre o lume O arraizado no ceo
besbellou cando perguntei:
- Que é o ben? Que o mal?
- Un punto Un punto
e sobre ele tes equilibrio e existes
e para alén dele confusión e tebras
e aínda atrás dele renxer dos anxos
- Un punto Un punto
e nele avanzar infinitamente
ou pola contra xa non existe máis nada
E a balanza que, abrindo as miñas mans, semellaba
sopesar a luz e o instinto era
ESTE
o mundo, o pequeno, o grande!
PORQUE TAMÉN AS HORAS xiraban como os días
con anchas follas violeta no reloxo do xardín
Punteiro era eu
Martes Mércores Xoves
Xuño Xullo Agosto
Asinalaba a necesidade que me daba, salitre,
contra a cara Insectos de mozas
Lonxanos lóstrgos de Iris
“Todo isto tempo de inocencia
o tempo do cachorro e do expello
o moito antes da Necesidade” díxome
E o perigo empuxa cun so dedo
No cumio do cabo puxo unha cella negra
Desde un lugar ignoto esparexeu fósforo
“Para que vexas, dixo, por dentro
do teu corpo
veas de potasio, manganeso
e os petrificados
vellos residuos do amor”
E entón apretóuseme moito o corazón
era o primeiro estalo da madeira dentro de min
dunha noite que quizais se achegaba
a voz do moucho
de alguén que mataran
o sangue que voltaba sobre o mundo
Ollei alén, ao onxe, na estrema da miña alma
en segredo pasaren
altos faros labregos Nos barrancos castelos atravesados
O astro da tramontana A santa mariña cos demos
E moito máis fondo por tras das ondas
na Illa coas enseadas das oliveiras
Un intre semelloume contemplar Aquele
que o seu sangue deu para eu encarnar
e subir o íngreme camiño do santo
máis unha vez
Máis unha vez
nas augas e Iera pousar os dedos
e acender/prender as cinco aldeas
Papados Placados Paleóquipos
Escópelos e Mesagrós
poder e herdanza da miña proxenie.
“Pero agora, dixo, a túa outra faciana
cumpre que suba cara á luz”
e moito antes de coa mente eu poñer
ou un sinal de lume ou forma de tumba
cara a onde ninguén chega a ver
coas máns por diante
debruzado
dispuxo os grandes Vacíos na terra
e no corpo do home:
o vacío da Morte para o Neno Vindouro
o vacío do Asasinato para o Imparcial Xuízo
o vacío do Sacrificio para a Devolución Igual
o vacío da Alma para a Responsabilidade cos Outros
E a Noite pensamento
de antiga
Lúa aserrada pola nostalxia
coas ruínas dun muiño abandonado e co inofensivo cheiro da merda
ocupou un lugar dentro de min
Mudou as dimensións das facianas repartíu doutra maneira os pesos
O meu endurecido corpo foi a áncora botada entre os homes
onde non hay outro son
só xordos salaios e laios
e fendas enfronte na cara contraria
De que caste inexistente sería eu vástago
antes só comprendín
que o pensar no outro
sesgado como canto de cristal
e Recto me cortaba até o outro lado
ollei dentro das casas nidiamente como se non houbese muro
co candil na man pasaban vellas
as fendas na fronte e no teito
e outros mozos con bigode que cinguían armas á cintura
mudos
dous dedos sobre o mango
tamén desde séculos.
“Ollas, dixo, son os Outros
e non pode ser Eles sen Tí
e non pode ser sen Eles, Ti
Ollas, dixo, son os Outros
e a toda costa telos que afrontar
se queres que a túa forma sexa indelébel
e tal se manteña.
Xa que moitos levan a camisa negra
e outros falan a lingua dos cahourizos
e son os Homófagos e os Brutos da Auga
os Trigófobos e os Carachumbos e os Neocóndores
restra e número dos cabos da cruz
do Tetráctida.
Se en verdade es forte e os enfrontas, dixo,
a túa vida collerá fío e serás guía, dixo
Cadaquén as súas armas, dixo
e aquel que eu en verdade era O moitos séculos antes
O aínda verde entre o lume O arraizado do ceo
Penetroume dentro Fíxose
este que son
As tres horas da noite
cantaron lonxe sobre os barracóns
o primeiro galo
Ollei por un intre as Rectas Colunas a metopa con Bestas Poderosas
e Homes carregados de Coñecemento de Deus
Tomou para si a faciana o Sol O Arcanxo sempre á miña dereita
ESTE, logo eu,
e o mundo, o pequeno, o grande! |
|
|
|
|
| León Felipe: Ao glorioso xeneral Francisco Franco… |
|
Atopei nun vello libro este poema sobre o asasinato de Grimau de León Felipe que quero traducir ao galego:
AO GLORIOSO XENERAL FRANCISCO FRANCO DESPOIS DE FIRMAR O FUSILAMENTO DE GRIMAU
O meu xeneral…
Que bonita letra ten vostede!
Oh, que preciosa caligrafía de cuartel!
Asi escreben os tiranos, verdade?
E os gloriosos ditadores!
Que riscos!
Que pulso!
Quen o aprendeu a escreber así, meu xeneral?
Dise xeneral e dise verdugo.
Os dous teñen o mesmo rango,
os mesmos galóns.
O xeneral diferénciase do verdugo tan só
en que o xeneral ten a letra máis bonita-
Para asinar unha sentenza de morte
cumpre ter a letra moi bonita…
Que bonita letra ten Vd., meu xeneral!
|
|
|
|
|
| Fechar os medios de expresion non e democracia |
|
Conste aqui a miña protesta polo peche xudicial da paxina de A.M.I.
Desde as nosas diferencias ideoloxicas non podo calar ante o que considero, con todos os meus respeitos para con Perez Mariño, un atropelo. O dereito a asociacion e o dereito de libre expresion son no ordenamento xuridico español, dereitos fundamentais e estruturais do sistema da democracia formal. Non se pode suspender cautelarmente un medio de expresion dunha organizacion politica, suspender literalmente dous dos dereitos fundamentais recollidos na CE que son o sosten de todo o sistema.
O famoso video e unha parvada de rapaces que non ten nada de incitacion a nada. E a linguaxe da edade: visceral, furioso e rebelde. Todo mi normal (que o señor Perez Mariño perda un fin de semana navigando polas paxinas de sente nova da rede, seica non lle parece tan "terrorista" a parvada do video de marras.
E todo por unha acusacion de xente de dubidosa saude mental (so teñen que escoitar o vicepresidente de GB: non rexe demasiado ben. E ler o seu foro e surdir por unha porcallada cheirente: xenreira, insultos, mentiras, terxiversacion, fascismo, racismo, parvadas, sobre todo parvadas, e unha exhibicion de incultura que e mais de programa de risa da TV que outra cousa |
|
|
|
|
| Resumo das "55 mentiras sobre a lingua galega" |
|
Nesta ligazón 20 verdades, das 55 das que consta o libro publicado po Laiovento.
¿Qué máis dicir?
Hai unha campaña vil, na que se mestura a carcuncia, o centralismo de opereta, os resentimentos, o autoodio, a extrema dereita e até o fascismo descarado. Pero máis que nada a ignorancia no seu peor aspecto: a teimosía chulesca e prepotente.
Xa abonda desta mentira furiosa e parva dos españoleiros destes grupúsculos que aniñan na prensa digital máis de dereitas.
Son responsábeis dun enfrontamento que só aproveita ás súas escuras perversións ideolóxicas e aos intereses do caduco centralismo de Madrid.
Unha vella loita cos argumentos pervertidos que agora apelan ao neoliberalismo e tentan roubar as palabras "ao "seu" inimigo: libertade, dereitos, democracia, sociedade dos iguais.
Cumpre defendermos algo tan íntimo como o noso dereito a sermos o que somos: un pobo desde hai séculos vencellado por unha terra, unha cultura e unha língua de nós. Queremos seguir así, e non ter que nos defender na nosa propria terra. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
