PERFIL
fatocastelao@gmail.com
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 
 ANTERIORES

Himno da Galiza cantado por Mini e Mero
Comentarios (0) - Categoría: 07.- CULTURA GALEGA - Publicado o 26-02-2008 18:10
# Ligazón permanente a este artigo
CATIVA CRÓNICA DA HOMENAXE A KONTXA MURGIA EGAÑA (2008)
O sábado pasado, 16 de Febreiro, celebrouse na Casa de Cultura de Oiartzun a anual homenaxe a Concha Murguía, nai de Manuel M. Murguía, o primeiro teórico do nazonalismo galego, primeiro presidente da Academia da Lingua Galega e marido da egrexia poeta e ilustre persoeira do Rexurdimento, Rosalía de Castro.
Despois dunha pezas musicais, vascas e galegas, interpretadas polos Txistularis de Oiartzun e os gaiteiros “Novas Fontes” de Hernani, depositouse un mesto ramo de flores á beira da praca colocada en novembro do 2000, que lembra o nacemento de Concha Murguía en 1806 no seu fogar, hoxe Casa de Cultura do concello. Txistularis e Gaiteiros interpretaron o Agur Jauna e o Himno Galego. Despois celebrouse unha falencia na Sá de Conferencias a cárrego da Concelleira de Cultura, Idurre Bera, e de Xosé Estévez, historiador, profesor e Presidente do Fato Cultural “Daniel Castelao”, orgaizador do evento. Esta Asociación conta por sorte con un enxamio de membros moi activos como Irixoa, Moncho, Pena, Estíbaliz, Filipe, Lolo, Xoan Mourinho e Pablo Carral, que arreo traballan a prol das causas nacionais éuscara e galega.

Idurre Bera de xeito breve e certeiro narrou con un éuscaro de son musical e atrainte a biografía de Concha Murguía (Oiartzun 1806-Santiago 1854), rematando con unha chamada a manter e incrementar as boas relacións entre os dous Pobos irmáns, Galiza e Euskal Herria.

Xosé Estévez dedicouse a nomear una longa ringleira de senlleiras persoalidades da cultura e do nazonalismo galegos que tiveron estreitos vencellos con Eukal Herria, dende propia Concha, o seu fillo Manuel M.Muguía, a nora, Rosalía de Castro, Manuel Curros Enríquez, pasando por Vicente Risco, Antón Villar Ponte, Ramón Otero Pedrayo, Lois Peña Novo, Ramón Martínez López, Alvaro das Casas, Valentín Paz Andrade até chegar a Castelao, sen dúbida, o persoeiro galego máis galeuzcano. Tras denunciar os procesos de ilegalizacións pola banda do goberno e dos tribunais españois, detívose o profesor Estévez en suliñar as relacións de ANV co galeguismo, aportando fotocopias de documentos históricos orixinais sobre o tema. Velaiquí un resumo da súa disertación.

A comenzos da II República en “Euzko Indarra”, local de ANV, sito na parte vella de Donostia pronunciou unha conferencia sobre a situación política de Galiza o galeguista, Valentín Paz Andrade, sendo presentado por Gabarain, líder do aneuvismo donostiarra xuntoa a José Imaz, concelleiro do consistorio da cidade.
O 2 de abril do ano 1933, en prena II República, Castelao participaría nun mitin celebrado no frontón Euskalduna de Bilbo, convidado por ANV, xunto aos dirixentes do mesmo partido, Urrengoetxea, Arrien e Basterra, e un representante de ERC, Joseph Riera i Puntí. O voceiro aneuvista , “Tierra Vasca”, recollería os discursos de todos eles. O mesmo día asinaría no Libro de Ouro da Casa de Galiza de Bilbao Castelao, Riera i Puntí e o aneuvista Luis de Areitioaurtena. Tamén na mesma xornada desprazaríanse a Gernika, donde no Album de Honor asinarían Castelao, o mentado Joseph Riera e o aneuvista Sabin Seijo, un pacto para conquerir a libertade dos tres Pobos.

No vran do ano 1933 realizouse a viaxe triangular a Galiza, Euskal Herria e Catalunya por parte da mayoría dos partidos políticos nazonalistas das tres Patrias: Partido Galeguista, Vangarda Nazonalista Galega, PNV, ANV, UDC, LLIGA, ACR e ERC. Selouse en Santiago o Pacto de Compostela, máis coñecido como Galeuzca, o 25 de xullo e cinco día máis tarde en Bilbo foi ratificado, sendo asinado pola banda de ANV por Andrés Perea.

En “Tierra Vasca” o 13 de agosto de 1933 aparacería unha longa entrevista a Castelao, daquela diputado, que remataba con un pequeño toque humorístico, cousa que lle acaía moi ó rianxeiro, un verdadeiro especialista no caricaturismo retranqueiro. Días máis tarde incruiríase outra ó tamén diputado galeguista, Ramón Suárez Picallo.

Na delegación do Goberno Vasco de Barcelona, rexentada polo aneuvista, Luis de Areitioaurtena, celebraríase o Aberri Eguna de 1937, xa durante a Guerra Civil. Intervirían Castelao e varios representantes dos partidos nazonalistas cataláns.
Xa no exilio, en Bós Aires, representantes das comunidades vasca, galega e catalá, xuntábanse no Casal Catalá e froito desas reunións sairían á luz diversos acordos galeuzcanos, asinados en 1941 e 1944-1946. Mesmamente entre 1945 e 1946 editaríanse 12 números da revista GALEUZCA, cuxa alma mater redactora era o xornalista, Olivares Larrondo “Tellagorri”, de ANV, grande amigo de Castelao a quen entrevistaría en diferentes ocasións.

Istes espallados dados son dabondo expresivos para amosar as estreitas relacións entre o galeguismo e o ANV, forza política que naceu en 1930 con carácter aconfesional e socialdemócrata, sendo férveda siareira dun artellamento confederal de Península Ibérica, tal como tamén propoñía Castelao, artellamente que supón a soberanía das nacións que se confederan de xeito libre, reversibel e voluntario mediante tratados internacionais.

Terminou o historiador Estévez afirmando que @s galeg@s asentados en Euskal Herria non renunciamos á nosa identidade nazonal primixenia, pero solidarizámonos sen reservas e integradoramente ca patria vasca, que nos doou fogar, traballo, pan e familia na moura e longa noite de pedra. Non somos capaces de servir a dous señores, pero sí de amar a duas doncelas, luxuriosamente verdescentes, Galiza e Euskal Herria. Leu un porma doutra grande poeta galeuzcano, Manuel María, adicado a Euskadi e animou ó Pobo Vasco a loitar pola súa soberanía, porque se el fenecía, os outros desaparecían tamén.

Despois dos discursos os sons das gaitas amenizaron un lunch de saborosos aperitivos con que nos agasallou o Concello de Oiartzun, a quen lle estamos fondamente agradecidos de xeito sobranceiro á súa concelleira de cultura, Idurre Bera, unha rapaza engaioladora que nos ofreceu toda clas de facilidades para a celebración da efeméride.

Xosé Estévez.
Comentarios (0) - Categoría: 08.- CONCHA MURGUIA - Publicado o 19-02-2008 21:15
# Ligazón permanente a este artigo
CASTELAO E EUSKAL HERRIA (FRAGMENTO)
Unha morea de monumentos, rúas e prazas dedicadas a iste rianxeiro, galego integral e polo mesmo universal, enfeitizan pobos e cidades vascas como Pasaia, Donostia, Eibar, Txurdínaga. O que se inaugura iste 15 de xullo, co gallo do setenta e cinco cabodano da fundación da Casa de Galiza, no parque Castelao, ubicado no bairro donostiarra de Intxaurrondo é unha digna coroa desta xeira.

Escritores euskalduns de sona como Antonio María Labayen, Gabriel Aresti, Koldo Izagirre, Ramón Etxezarreta ou Bego Montorio traduciron ao éuscaro case tódalas as obras narrativas e teatrais de Castelao. Mesmo existe unha importante obra de investigación sobre as relacións de Castelao cos vascos a cárrego de Iñaki Anasagasti.

O rianxeiro xa era coñecido no País Vasco durante a II república polo feito de ter sido diputado do Partido Galeguista en duas lexislaturas e manter amizade con outros diputados vascos como Agirre, Aldasoro e Irujo. Pero. sobre todo, difundiron a sía figura os artigos de Vicente Risco, colaborador do xornal “Euzkadi”, nos que a eito louvaba a Castelao en tódolas súas facianas da vidas: arte, caricatura, literatura e política. Durante a etapa republicana visitaría o País Vasco en duas ocasións.

A primeira aconteceu no outono de 1932. Foi unha viaxe particular a Gernika, donde, na compaña do diputado de IR, o tolosarra Ramón Aldasoro, bicou a árbore, símbolo das libertades vascas, e levou un xermolo para plantalo en Galiza. A segunda ocasión sería o 2 de abril de 1933 para participar nun mitin celebrado no Frontón Euskalduna de Bilbao e artellado por ANV.

Tamén visitaría Gernika na compaña do catalán Riera i Puntí e do aneuvista Sabin Seijo e os tres asinarían, no Album da Casa de Xuntas, o pacto de Gernika, ratificando a solidariedade dos tres Pobos pra acadar a libertade.

Non convén silenzar tampouco a defensa que Castelao realiza a cotío dos dereitos á libertade e á soberanía do Pobo Vasco no seu libro “Sempre en Galiza”, pobo ó que mencioa en 196 citas.

Iste libro, cuxa primeira edición saiu do prelo en Bos Aires en 1946, está considerado como a «Biblia do Galeguismo». Remata resumindo a suas ideas políticas, algunhas premonitorias, se se lle houbera feito caso.

A autonomía integral de Galiza para federarse cos demáis Pobos de Hespaña; A República Federal Española para confederarse con Portugal; A Confederación ibérica para ingresar na Unión Europea; Os Estados Unidos de Europa para constituir a Unión Mundial.

No movemento Galeuzca, que ten os alicerces na Triple Alianza arredista, asinada o 11 de setembro de 1923 en Barcelona, confírmase no Pacto de Compostela ou Galeuzca, selado en Santiago o 25 de xullo de 1933 e ratifícase nos sucesivos pactos artellados no exilio, sobre americano, entre 1941 e 1947, é onde Castelao pon toda a súa carne na grella, convertíndose no más férvedo siareiro desta entente trinacional.

Castelao matinaba que somentes as tres nacións xunguidas mediante rexo convenio serían quenes de trocar a estructura unitaria, uniformista e centralista do Estado español por outra de xorne confederal. Neste novo artellamento as tres nacións, Galiza, Euskal Herria e Catalunya vencellaríanse mediante pactos internacionais, libres, voluntarios e reversíbeis.

Castelao finou en xaneiro de 1950 en Bos Aires, nun exilio imposto polo réxime franquista, sen ver cumprido o seu soño: unha Galiza liberada social e nacionalmente que xunto as outras nacións peninsulares conformaría unha Confederación Ibérica. Iste soño repítese unha e outra vez non só no “Sempre en Galiza”, senón tamén na farturenta correspondencia epistolar con persoeiros vascos como José Antonio Agirre e, sobre todo, con Manuel de Irujo, o seu máis íntimo e fidel amigo vasco.

No seu pasamento non fallaría unha abastada presencia vasca. Pedro de Basaldúa, delegado do Goberno Vasco, asistiu en representación deste. Basaldúa e Manuel de Irujo escribiron sentidos artigos de pesar no número extraordinario de “A Nosa Terra” sobre o pasamento de Castelao.

No mes de febreiro seguinte o Goberno Vasco, ubicado en París, orgaizaría un funeral e unha homenaxe cívica coa participación de esgrevios persoeiros republicáns españois, cataláns, galegos e vascos, entre eles o lehendakari Agirre, por suposto, a adhesión do President da Generalitat, Josep Irla, e o propio Presidente da República no exilio, Diego Martínez Barrio.

Non quero esquecer unha aparente miudeza, mais dabondo ben significativa. Os únicos responsos recitados diante do cadaleito de Castelao cantounos en eúscaro o Pai Iñaki de Azpiazu, un crego vasco nado en Azpeitia. Iste dato reveloumo el mesmo en persoa, confirmoumo oralmente Bieito Abraira e ratifícao Rodolfo Prada en carta a D. Ramón Otero Pedrayo.

O Pobo Vasco é agradecido e hospitalario, moi lonxe dos tópicos que verten pola parameira mesetaria e lugares adxacentes os túzaros centralistas españois, moitos deles viúvos do franquismo e casados en segundas nupcias con esta seudodemocracia, que tanxemos como podemos.

único «delito» deste Pobo é loitar arreo, sen acougo e sen baixar a cabeza, pola súa soberanía nacional para arrequentar o polífono concerto da variada riqueza universal de pobos libres e diferentes. Iste pobo vasco, xeneroso e solidario, acolleu a máis de 70.000 galegos antes e durante a «longa noite de pedra», dándolles pan, fogar, traballo e familia.

O 15 de xullo acollerá outro símbolo máis da fraternidade vasco-galega. No bairro donostiarra de Intxaurrondo erguerase un monumento ó rianxeiro no parque Castelao, así bautizado en 1994, e que conta con un cruceiro dende 1993.

Iste fermoso monumento, proxectado por Xosé Antonio Vilaboa, representa o mapa de Galiza en pedra-grá branca, que acolle no seu seo unha autocaricatura de Castelao en mármore moura, un trisquel e unhas verbas en galego, eúscaro e castelán. Olla dereito cara a Zurriola para furar as «lañoas» bretemosas do Cantábrico e arrolar con gaitas e txistus o berce das ondas en simbiose de muiñeiras e zortzikos.

Os galego-euskadianos sentímonos fachendosos de vivir neste País, que anda a percorrer o camiño da paz cas armas incruentas do diálogo e da negociación, sendeiro no que axudaremos dentro das nosas posibilidades.

Temos o toro da nosa árbore vital ben chantado na nación finisterral, a que non renunciamos, pero abrimos as pólas ó vento da solidariedade á patria eúscara, aberta á esperanza, e na que quezabes entregaremos os nosos ósos para semente de froitífero porvir! -

XOSE ESTÉVEZ
Comentarios (1) - Categoría: 04.- GALIZA EN EUSKAL HERRIA - Publicado o 16-02-2008 22:31
# Ligazón permanente a este artigo
HOMENAXE A CONCHA MURGUIA (Nai de MANUEL M. MURGUÍA e sogra de ROSALÍA CASTRO) NA SUA CASA NATAL EN OIARTZUN
DATA: Sábado 16 de Febreiro do 2008.
LUGAR: CASA DA CULTURA DE OIARTZUN
HORA: 12:00
INTERVIRÁN:

IDURRE BERA, Concelleira de Cultura do Concello de OIARTZUN.
XOSÉ ESTÉVEZ, Presidente do Fato “DANIEL CASTELAO.”

Coa actuazón dos gaiteiros “NOVAS FONTES”, de Hernani.

PROGRAMA:

Saída da Herriko Plaza cara a Kultur Etxea, cos txistularis e gaiteiros.

Na Kultur Etxea, e diante da placa lembradoira de Concha Murguía, intervirán os falantes e ofereceráse un ramallo de froles.

Bailaráse o Agurra e os gaiteiros interpretarán o Hino Galego.

Rematado o acto, haberá uns pinchos artellados polo Concello de Oiartzun.
Comentarios (0) - Categoría: 05.- AXENDA GALEGA EN EUSKAL HERRIA - Publicado o 14-02-2008 23:27
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
VISITANTE NUMERO