PERFIL
fatocastelao@gmail.com
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 
 ANTERIORES

O derradeiro Berro de Daniel Losada Seoane

Artigo de Serxio Balchada


Non acompaña a sorte a Daniel Losada Seoane, anarquista galego nado en Carballo, Quiroga (Lugo) capitán do batallón Nº 27 Castilla. Batallón adscrito oficialmente ás XSU (Xuventudes Socialistas Unificadas) pero onde combaten un bo número de cenetistas.

Losada foi un dos tantos combatentes do Exército de Euskadi que se concentran en Santoña. Por aqueles días cunha fea ferida nun brazo que leva en cabestrillo. Ao igual que o resto de milicianos e gudaris péchano no penal de El Dueso. A vida non semellaba ser moi dura. Deixando a un lado a falta de espacio para durmir nas celas, a estadía na temporada na que os italianos son os depositarios da seguridade dos prisioneiros é dentro do que cabe agradable. As tornas cambian cando se produce o relevo por gardas españois e é neste intre cando a sorte de Losada sofre unha viraxe de fatais consecuencias.

Os relatos que aportan luz sobre o seu final e que tamén fan referencia a como pasou ás horas inmediatas ao desenlace difiren uns dos outros como é habitual. Non obstante trataremos de explicar que lle aconteceu a Daniel Losada.

Segundo parece a ferida que lle producirá un anaco de metralla nun dos seus brazos vai empeorando paseniñamente debido a que non lle aplican no penal os coidados médicos pertinentes;. Ten febre alta e o brazo vai sendo invadido pola gangrena o que lle produce intensas dores. Losada ten a teima de que vai morrer debido a esa ferida e entón confesa a un compañeiro de cela que vai por fin aos seus sufrimento dunha vez por todas.

Coma cada mañá arredor dunha centena de prisioneiros forman no patio da cárcere. Os militares obríganos a cantar o Cara el sol co brazo alzado. De seguido izan a enseña rojigualda e os cautivos deben berrar a viva voz a consabida consigna do inimigo: ¡Arriba España! cando o oficial de turno o indica. A mañá do 24 de novembro Daniel Losada abandoa á formación e adiantase aos compañeiros: ¡Viva la República! ¡Gora Euzkadi Azkatuta!.

O oficial e mais os gardas non dan crédito. As respiracións semellan conterse. No patio todos os presentes fican abraiados. O oficial toma un fusil dun soldado e apunta cara o resto da formación de presos. Daniel Losada é illado do resto da colonia penitenciaria. Ese mesmo serán en xuizo

simarísimo é condeado á pena capital.

Á mañá seguinte forman os mesmos prisoneiros do día anterior. Poden observar a súa fronte con claridade a Losada de pe contra un dos muros do patio maniatado e cos ollos vendados. Diante do capitán anarquista o piquete de execución está xa formado. A cerimonia que se celebra a cotío da comezo coa entoación do himno da Falanxe, ízase a bandeira e no intre no que se dan os berros de rigor o piquete dispara sobre o prisioneiro. Daniel Losada aínda ten arrestos para protagonizar un novo acto de rebeldía. Coa bandeira ondeando no alto do mástil soan os primeiros acordes da Marcha de Granaderos o anarquista berra: ¡Viva la república! ¡Viva la Libertad!. A detonación do piquete silencia o seu peito.

Fontes e Bibliografía

• Centro Documental de la memoria Histórica (CDMH)

• De Garate, Rafael. Diario de un Condenado a Muerte. Bayonne, 1974.

• Estornés Lasa, José. Un Gudari Navarro en los Frentes de Euzkadi, Asturias, Cataluña. San Sebastián, 1979.

• Portugal Arteaga, Xavier. Pasaia 1931-1939. La Memoria de los Vencidos. Pasaia, 2007.

• Vargas Alonso, F. Manuel. Milicianos. Las Bases Sociales del Frente Popular de Euskadi y Defensa de la República. Tesis doctoral, 2016.
Comentarios (0) - Categoría: 04.- GALIZA EN EUSKAL HERRIA - Publicado o 04-01-2021 17:33
# Ligazón permanente a este artigo
Amador Garrido: O Capitán do Bakunin

(Artigo de Serxio Balchada)

Amador Garrido García nace en Vigo no 1908. No decurso, quizais de finais dos anos 20, recala en Euskadi establecéndose en Trintxerpe onde acode ao chamado dos moitos postos de traballo que reclama a captura do bacallau. Debeu ser un home cunha forte impronta de ideas sociais posto que dende moi cedo ingresa no sindicato de pescadores El Avance Marino da CNT. De feito ocorre o 01 de setembro de 1931 có número de afiliado 795.

O inicio da guerra civil cólleo en Trintxerpe. Logo de combater aos sublevados en Gipuzkoa consegue pasar a Bizkaia e ingresa no Batallón Nº 21 CNT Nº 1 Bakunin. Amador Garrido serve coma tenente da primeira compañía e en xuño de 1937 aparece xa ascendido a capitán da mesma AHE/EAH Secc. Ejército vasco, Serie: Nóminas de Batallones, CAJA 26 EXPTE 1.).

Logo de percorrer diferentes frontes polo territorio vasco e trala perda de Bilbo o 19 de xuño de 1937, o Bakunin retírase á provincia de Santander. A coñecida coma batalla de Santander (14 de agosto-17 de setembro de 1937) vai barrer a resistencia republicana na provincia e é neste escnario onde vai tomar protagonismo o Pacto de Santoña. Mediante este pacto quere conseguirse a rendición das forzas do Exército de Euskadi aos italianos. Deste xeito os diferentes batallóns reciben a orde de concentrarse na vila cántabra de Santoña para o facer efectivo.

No medio do caos que supón os derradeiros coletazos da fronte santanderina a meirande parte do batallón Bakunin vai a concentrarse en Santoña para facer oficial a súa rendición. Amador non desexa renderse. Todo o contrario, quere proseguir a loita e por iso acompaña a outros oficiais do Bakunin á capital montañesa na procura dunha saída por mar cara Francia que lles permita logo entrar a territorio republicano. No porto fanse cunha lancha e abordan ao vapor Aller onde atopan a oficiais doutros batallóns. Xa en alta mar teñen a mala fortuna de toparse có bou artillado Denis. Capturados son conducidos polo navío de guerra a Santurtzi (Bizkaia). Alí agárdaos unha comitiva moi especial composta de frades, monxas, gardas Civís e requetés (Mendivil, 1992). Os prisioneiros van desfilando por diante desa sorte de comité de benvida. Algúns deles sinalados polos presentes súben a un camión que os conduce á cadea bilbotarra de Larrinaga. O resto da cós seus osos no campo de concentración de Orduña.

O citado campo ubícase no colexio dos Xesuítas,dependente do goberno militar da capital alavesa, nace como ampliación das prisións de Vitoria-Gasteiz e Murgia (Badiola, 2011). Sitúase en pleno casco urbán da cidade biscaíña ocupando unha superficie de pouco máis de 21.000 metros cadrados entre dependencias, patios e instalacións deportivas (Egiguren, 2001).

Deseguida varios dos prisioneiros do Bakunin, os de maior confianza, reúnense para organizarse e activar unha célula de cooperación e solidariedade, có propósito de mellorar as condicións de vida dos prisioneiros e na medida das posibilidades salvarlles a vida. É fundamental copar certos servizos dentro do campo para garantir a consecución dos obxectivos marcados (Mendivil, 1992). Primeiramente ocupar os postos dispoñibles nas oficinas, fonte inesgotable de información sensible sobre os presos e o seu futuro a curto prazo. Introducir homes nas cociñas que poidan apartar subrepticiamente alimentos distribuidos logo entre feridos e enfermos. E por último acaparar os postos do servizo de limpezas das dependencias do campo, pois deste xeito os encargados van poder disfrutar de liberdade de movimento por todo o perímetro do penal.

Amador Garrido vai ter un papel principal en toda esta historia de clandestinidade. O vigués consegue un posto como auxiliar na oficina do director do campo con acceso á documentación e o máis importante: Está presente nas periódicas visitas de falanxistas e gardas civís na procura dalgún inquilino do campo que logo sacan para o seu xuizo ou para darlle o paseo. Amador enteirado da identidade do prisioneiro en cuestión deseguida pasa comunicación á rede para dispoñer a fuga do individuo. Apoianse en enlaces externos ao campo.

A maiores Amador aproveita o seu posto para falsificar as súas identidades e facilitar documentación auténtica, pero con identidade ficticia, para deste xeito darlles unha pátina de seguridade unha vez se atopen fóra dos muros. Os fugados contan con instruccións de dirixirxe á raia con Francia onde os agarda un mugalari, é dicir, unha persoa coñecedora da fronteira e de camiños que moi poucos saben da súa existencia. Qué foi de Amador Garrido García logo de pasar polo campo de concentración de Orduña, descoñecémolo.

Fontes e Bibliografía

? Centro Documental de la Memoria Histórica (CDMH)

? Archivo Histórico de Euskadi/Euskadiko Artxibo Historikoa (AHE/EAH)

? Badiola Ariztimuño, Ascensión. Cárceles y Campos de Concentración en Bizkaia (1937-1940). Donostia, 2011.

? Chiapuso, Manuel; Jiménez de Aberasturi, Luis Mª. Los Anarquistas y la Guerra en Euskadi. San Sebastián, 2009

? Egiguren, Joseba. Prisioneros en el Campo de Concentración de Orduña (1937-1939). Donostia, 2011.

? Mendivil Urquijo, Sebastián. Miliciano, Militar y Fugitivo. Memorias de un baracaldés. Bilbao, 1992.

Comentarios (0) - Categoría: 04.- GALIZA EN EUSKAL HERRIA - Publicado o 09-10-2020 13:16
# Ligazón permanente a este artigo
PASAMENTO DE JOSETXO FARIÑA
O pasado día 20 de setembro aconteceu o pasamento de Jose Ignacio Fariña Chans. Un home que negárase a ser testigo do esquecemento. A nosa entidade que nos últimos anos está a avaliar o coñecemento da pegada da nosa comunidade galega, poido contar coa súa testimuña, e amigos como Satxa Balchada ou Fermando Mahia poideron entrevista-lo para poder poñer luz no noso pasado. E o mesmo Fernando deu ao prelo na revista LUZES iste artigo por mor do seu pasamento que amosa a estima, e que podedes leelo premendo aiquí( )

QUE A TERRA TE SEÑA LEVE COMPAÑEIRO.


NÂO DEIXES QUE TE ROUBEN A MEMÓRIA

Nào deixes que te rouben a memória.

Nenhuma cousa ser´suficiente

para se morrer à beira das palabras,

ou apagar a lembrança dos dedosnuma mao decepada,

ainda que estranhos dizeres te falem de inquedas águas

na crepuscular desolaçâo das margens.

Sem réstia de pudor, sâo ecos de vingança

que retorna do tempo de tacôes de silêncio no lajedo

para ferir a luz que se derrama na calçada.

Que obscuro silêncio sobre as mâos

podería impedir a luz-que os dedos souberan aceder-,

de instagar o sol a escoller entre as nuvens

o sitio onde rasgar o manto do inverno?

Nâo deixes que te mordan a memória

os câes raivosos cuja mantilha investe.

Ergue-te sobre o olhar.

Faz um poema com cheirinho a samba, bossa nova, frevo...

nâo detenhas o passo e reaviva o sonho.

Quem tem nos lábios a boca de um sorriso nunca

estará sozinho nem vencido,

pois garda em sua fala os símbolos da terra

e o recesso do viço que precede a festa.

De nada mais carece para tomar as ruas ou seduzir as fontes

se acaso ousa no verso, imaculado e puro,

o secreto designio de habitar-se de vento e fecundar o mar.

Anda, por isso, amigo, ver o sol

reacender nas mâos dos deserdados,

as bandeiras dos sonhos ocultados

por hienas, vampiros e chacais.

Vem comigo à janela reclamar outra vez a nudez das flores

e o legado de afectos que embriague de novo

os lábios do teu povo,

a intentar os límpidos caminhos

onde soubem pintar, en cada muro,

un olhar de alegría e de futuro.


(Fernando Fitas: Subversiva liturgia das mâos)
Comentarios (0) - Categoría: 03.- XERAL - Publicado o 29-09-2020 21:56
# Ligazón permanente a este artigo
GALEUZCA
Comentarios (0) - Categoría: 04.- GALIZA EN EUSKAL HERRIA - Publicado o 13-07-2020 17:08
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
VISITANTE NUMERO




Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0