PERFIL
fatocastelao@gmail.com
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 
 ANTERIORES

HOMENAXE A CONCHA MURGUIA EN OIARTZUN NO ANO 2020
Concha Murguía Egaña, era filla do organista da Igrexa de San Estevo de Oiartzun, Domingo Murguía, de vella estirpe fidalga orixinaria de Astigarraga, lugar de sona polas sidrerías. Naceu o 29 de Xaneiro de 1806 no antigo hospital, onde moraban seus pais nunhas dependencias anexas, concedidas polo Concello para os seus funcionarios como era o organista. Hoxe o edificio é Biblioteca e Casa de Cultura de Oiartzun. Con nove anos trasladouse a vivir a Tolosa, pois o pai conseguira a praza de organista da Igrexa de Santa María na antiga capital foral de Guipúzcoa. Por iso, algúns historiadores como Vicente Risco sitúan trabucadamente o seu nacemento na vila tolosarra. Nela militará o pai no partido liberal-fuerista abandeirado polo Conde de Villafuertes, D. Ladislao Zabala. A invasión dos “Cen Mil Fillos de San Luis” en 1823, a pedido do incompetente e voluble rei Fernando VII, remata co Trienio Liberal e impón de novo o Absolutismo. Domingo Murguía e a súa filla Concha fuxiron cara Galiza. A filla ficaría alí e o pai volvería a Tolosa, onde morreu pobre e doente, acollido na casa do Conde de Villafuertes. Concha casou co boticario Xosé Martínez e finou medio abandonada, de “una lesión del corazón que no le dió lugar a recibir sacramento alguno”, segundo consta na partida de defunción, o 13 de xullo de 1854 na rúa das Hortas, nº 14, en Santiago de Compostela.
O matrimonio Martínez-Murguía tivo dous fillos. Un deles, Manuel M. Murguía (1833-1923), foi un dos primeiros ideólogos do nacionalismo galego, farturento polígrafo, historiador, investigador, etnógrafo, novelista e primeiro presidente de Real Academia Galega. Casou con outra grande do Rexurdimento Galego, Rosalía de Castro, a quen aguilloou a escribir e publicar libros como “Cantares Gallegos”, no que ela mesmo advirte no limiar o influxo dun vate vasco, Antonio de Trueba. Manuel M. Murguía recoñecería de xeito explícito que encetou a amar a patria Galega ó ver como a súa nai amaba a lonxana Patria Vasca, Terra, “na que nin se teme nin se mente”. Manuel M. Murguía xace nunha humilde e descoidada campa no fondal do cemiterio coruñés de San Amaro, na compaña do seus fillos Ovidio e Amara.
O 11 de novembro do 2000, día de San Martiño, a Irmandade de Centros Galegos de Euskadi e as Asociacións Culturais “Daniel Castelao”, de Pasaia, e a “Rosalía de Castro”, de Baracaldo, solicitamos da Deputación Foral de Guipúscoa e do Concello de Oiartzun a celebración dunha homenaxe a Concha Murguía. Ambas Institucións responderon afirmativa e xenerosamente da man de Luis María Bandrés, deputado de Cultura, e Xavier Iragorri, alcalde de Oiartzun. Colocouse na Casa de Cultura unha fermosa praca, conforme ca monumentalidade do lugar, en galego e éuscaro, coas seguintes verbas:”Nesta casa naceu Concha Murguía Egaña (1806-1854), nai de Manuel M. Murguía, berce do nazonalismo galego”. As dúas institucións sufragaron tódolos actos e a edición dun libro da miña autoría sobre a estirpe vasca de Manuel Murguía.
Dende aquela efeméride celebramos tódolos anos por estas datas unha homenaxe a Concha Murguía. Este ano de 2020, os días 6, 7 e 8 de febreiro, interviñemos na celebración: a concelleira de cultura de Oiartzun, Iosune Cousillas, filla de Pedro Cousillas, natural de Corme, o poeta oiartzuarra, Antton Kazabon, as execelentes músicas Edurne Saizar, ao piano, Oaihane Mitxelena, co acordeón, e Haizea Lekuona coa frauta, quen isto escribe e o sociólogo e xestor de Nabarralde Elkartea, Anjel Rekalde. Participaron o grupo “Lartaun”de txistularis do pobo oiartzuarra e os gaiteiros do grupo”Trisquele” da Casa de Galicia de Donostia. Recitáronse poemas de Gabriel Aresti, Manuel María e Antton Kazabon, en galego e éuscaro. Finalmente agasallamos a Concha Murguía con unha ofrenda floral e gozamos dun excelente refrixerio, chamado “lunch” segundo os posmodernos, doado polo Concello, pois considera que aínda segue vixente o vello refrán latino:”Primum vivere, deinde philosophare”. Ademais, todos sabemos que as relacións interpersoais e colectivas melloran diante dun convivio de boa comensalía.
Iosune Cousillas narrou, en galego e éuscaro, a biografía de Concha Murguía e a do seu fillo Manuel M. Murguía, resaltando as vinculacións vascogalegas ao longo da historia Un servidor insistiu na personalidade de Castelao a través dun fermoso discurso de despedida a Ramón Aldasoro, pronunciado no Centro Laurak Bat de Bos Aires o 9 de febreio do 1945. Nel Castelao, nun ton emotivamente lírico, resaltaba as estreitas e fraternais relacións entre vascos e galegos e erguía un canto de amor ó carballo de Gernika, símbola da liberdade e da verdadeira democracia.
O acto que se saíu do habitual doutros anos foi a presentación do libro:”Las Matxinadas en Euskal Herria (Siglos XVI-XIX), da autoría deste servidor, que contou coas intervencións do autor e do editor, Anjel Rekalde. O autor resumiu as características e obxectivos fundamentais da obra, salientando a existencia de dúas matxinadas vinculadas ao pobo de Oiartzun: a da sidra de 1699 e a de insubmisos de 1793. O editor fixo fincapé primordialmente do novidoso tratamento do traballo e a intención da entidade de proseguir coa edición de obras de pequeno formato, inaugurada con este libros, co gallo de divulgar acontecementos importantes da historia de Euskal Herria.
Tódolos participantes salientamos a solidariedade vascogalega e coincidimos en subliñar que dende unhas pequenas patrias, como a vasca e galega, pódese admirar a grandeza do universo, pois a súa riqueza atópase na variedade e non na uniformidade.
Moitos galegos, que residimos en Euskal Herría, non esquecemos a nosa patria orixinaria nin a nosas raigañas, pois perderíamos a nosa identidade e sen ela non se pode andar polo mundo. Somos a semellanza das árbores. Abrimos solidariamente as polas ós ventos da patria éuscara, pero o toro témolo ben chantado na nación fisterral. Amamos sinceramente esta patria adoptiva vasca que nos agasallou con fogar, agarimo, traballo e familia e apuntalou en nós a conciencia e a fachenda de sermos galegos de nación, arredando seudocomplexos de inferioridade.
Dende o 11 de novembro do ano 2000 e tódolos anos a finais de Xaneiro-comezos de febreiro os corazóns dos oiartzuarras e dos galegoseuskadianos latexan co mesmo ritmo da fraternidade, porque unha filla esgrevia do pobo arrolou no berce a un dos iniciadores do Rexurdimento da dignidade da nación galega, que coñece como ninguén o aguillón das traxedias, entre elas a emigración, denunciada decote polo noso bardo nacional, Manuel María.
Un sinxelo poema deste versificador aficionado non fai máis que salientar os valores da solidariedade e do agradecemento:
OIARTZUN: CORAZÓN E LATEXO DE EUSKAL HERRIA
Oiartzun, berce de Concha Murguía,
na ladeira do Urkabe agarimada,
fermosa terra, por todos ben louvada,
latexo e corazón de Euskal Herría.

Seu rexo vástago, Manuel Murguía,
ergueu do chan a Galiza desprezada,
casou coa groria galega máis sagrada,
lumieira acesa, a gran poeta Rosalía.

Os xebres galeuskadianos, noite e día,
lembrarán gozosos esta xornada
e seguirán como faro e como guía
a súa existencia, decote derramada,
coutando con vida exemplar a sangría
da súa amada patria, sufrida e aldraxada.

Xosé Estévez.
Historiador.
Comentarios (0) - Categoría: 04.- GALIZA EN EUSKAL HERRIA - Publicado o 17-03-2020 17:56
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
e-Correio: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal
VISITANTE NUMERO