NORMARÍN



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

HOMENAXE A ELIXIO RIVAS ARREDOR DA RECUPERACIÓN DOS TOPÓNIMOS DE MARÍN



Onte 21 de xuño tivo lugar no noso centro unha homenaxe histórica ao irmán paúl Elixio Rivas Quintas na que contamos coa presenza no Colexio SEI San Narciso tanto do Presidente da Real Academia Galega, Víctor Fernández Freixanes como do Secretario Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia Valentín García Gómez que coñeceron de primerira man o traballo realizado este curso que partía dunha homenaxe activa ao autor do primeiro traballo de toponimia local titulado Toponimia da Marín, a tese doutoral de D. Elixio. Tivemos ocasión de escoitar as súas palabras grazas a unha cariñosa mensaxe gravada no Santiuario do Milagres de Baños de Molgas que nos fixo chegar para estar dalgún xeito presente nesta homenaxe.

No acto ademais de homenaxear a figura de Elixio presentamos o reto da xeolocalización dos topónimos que levamos a cabo a partir da existencia da plataforma Galicia Nomeada, unha aplicación que a iniciativa da Real Academia Galega e co apoio da Xunta De Galicia permite ubicar os topónimos e subilos á rede. Para realizar este traballo desde Infantil ata Primaria realizamos unha recolleita dos nosos topónimos contando coa participación das familias do noso centro, algo que entendemos como fundamental para a posta en valor desta parte esencial da nosa tradición oral. Finalmente propuxemos compartir esta proposta derecuperación toponímica aos demais centros educativos e aos entes culturais do concello, algo que puxemos en marcha coa colaboración do Concello de Marín motivo polo cal tamén estiveron presentes unha nutrida representación da corporación municipal. No acto escolar estiveron a Alcaldesa María Ramallo, a concelleira de Cultura Beatriz Rodríguez, ademais de Itzíar Álvarez como encargada do Museo Torres e o concelleiro de Medio Rural Pablo Novas Cabaleiro nel expuxemos en detalle as distintas actividades que se foron realizando nas aulas para concretar esta experiencia a través de distintos vídeos e que rematamos cunha dramatización realizado polos alumnos/as de 2º da ESO sobre a Historia de Marín e os seus topónimos.
FALANDO DA TOPONIMIA DE MARÍN


Hai distintas crónicas que recollen a actividade desde distintas ópticas:
O PORTAL DA LINGUA DE POLÍTICA LINGÜÍSTICA DA XUNTA

REAL ACADEMIA GALEGA

TOPONIMIA XUNTA.GAL

TOPONIMIA DE GALICIA. NOVAS

FARO DE VIGO

Carriola de Marín
Comentarios (0) - Categoría: O RETO DOS 1000 TOPÓNIMOS DE MARÍN - Publicado o 22-06-2021 06:00
# Ligazón permanente a este artigo
VÍCHELO, MIRÁCHELO (3): Arroás e casapas.
Comentarios (0) - Categoría: Víchelo, miráchelo - Publicado o 06-06-2021 10:52
# Ligazón permanente a este artigo
Súmate ao reto dos 1000 topónimos de Marín!

O Equipo de Normalización leva traballando cos distintos niveis educativos a Toponimia como recurso didáctico e chegou a hor ade asumir o reto: Imos recoller 1000 topónimos de Marín

Como podes sumarte ao reto?

Consulta o noso blog Toponimia de Marín

Sobre Elixio Rivas Quintas
Comentarios (0) - Categoría: O RETO DOS 1000 TOPÓNIMOS DE MARÍN - Publicado o 21-04-2021 19:16
# Ligazón permanente a este artigo
Víchelo, miráchelo (2): Ghaghán?


Víchelo, miráchelo é un microprograma didáctico de elaboración propia do Equipo de Normalización e Dinaminación da Lingua Galega do Colexio SEI SAN NARCISO dedicado aos usos lingüísticos e a cultura de Marín e o Morrazo. Tocamos neste segundo capítulo o nome dun monte (Gagán/Ghaghán) cuxa pronuncia habitual con "gheada" ten o seu aquel.

Vexamos o que pon Elixio Rivas no seu traballo Toponimia de Marín sobre este monte.

Monte Gagán (O Pereiro)

Preindoeuropeo *gan- "cima, altura" vac. gane, gain.

Chámase Gagán á extensiónde terreo ao leste do Monte Formigoso, perto do límite con moaña. O solo é case chan, suavemente ondulado; en realidade un altiplano ao que se chega tras a ardua subida polo Monte da Moneca ou Monte Porreiro, cuxa cima constitúe. ë polo tanto un "monte" para os que pretenden subir a el. Nun diocumento de 1307, que veremos, aparece Gagao. En 1879 (Cat. s.XIX) gagan, gagan por togar (sic). En 1885 (ib.) Costa de Gagan, monte baixo.

Dous problemas preséntansenos xa para comezar: a) a súa identificación; b) o seu verdadeiro nome. Oficialmente consta como Monte Jaján, o que provocou que os ultras estampen Xaxán, erro maior que o anteriro. Os paisanos, criterio de verdade tratándose dos seus dominios, din Gha Ghaghán (que soa igual que Jaján), pero non por castelanizalo senón pola gheada, en realidade Gagán, como aparece no pasado. Outro lugar hai en Lalín, habitado, que o Nomenclator transcribe tamén Jaján copíandoo da pronuncia vulgar. Na rectificación de topónimos, feita por alumnos de Filoloxía de Santiago ( Maio de 1976) tróuxose de lalín a versión Xaxán tam´ne; témome que non se soubo interpretar a Gheada, créndoa un castelanismo como Jocín. Junquera, etc... Nós temos aquí a base firme Gagán e sobre ela temos que traballar, se non queremos estudar unha entelequia.

En canto ao outro punto, non poucos confunden Monte Gagán con Faro de Domaio, pico este o máis alto do Morrazo, xa en Moaña. Os naturais chaman Gagá ou Ghaghán á valgada entre o Formigoso e Serra de Domego, dándolle tam´ne o nome de campo de Domego por esta razón. Atravéaso o sendeiro que sobe de Marín cara o Chan de Arquiña e en parte del fixéronse unhas quince tomas de auga para surtir á E.N.M. de Marín. Tamén nel está a antiga casa forestal, hoxe refuxio de cazadores, e noutros tempos ( seculo XIV) granxa, con cultivos arredor, do mosteiro de melón. Visto dende o val de marín, Gagán é un monte de 400mts. de altura, aínda que chan no cumio e extenso. está hoxe cuberto de arbolado, pinos e eucaliptos, pero de seu é herba natural, fértil e húmido.

A casa citada pode identificarse co Casal de gagao de 1307, dende moito antes do mosteiro de Melón, Or. Os termos deberon variar algo, pois entón estaba dentro da xurisdición de Domaio: Sabean todos quantos este prazo viren que eu Frey Fernando Frade de Melón, morador na grania de Canes (Cans, Porriño)... outorgo afforo... avos Justa perez e avos Fernan perez dito salo, jenrro desta Justa perez y a vossa moller Maria eanes... ameadade do casal de Gagao en que morou Iohan cortes e vos Justa perez tiinades ayur ea mao. Et jaz en filogresia de san Pero de Domayo. Per tal pleito que o lavredes e aproveytedes en gisa que non deffalesca per mingua de lavor. Et que dedes...a terça parte do pan e do linno e da legumya dos herdamentos que ora son rrotos. Et dos agros que daquí endeant rromperdes... Et... seiades assalos ffieesdo dito moesteyro ( AHN; Clero, Melón, carp. 1458, núm.6)

O Gagao medieval supón unha latinización *gaganu e agocha unha nasal parásita saída á superficie co tempo: Gaganu > gagao > Gagán (Cf. Aldanu> Aldao> Aldán). Pero gaganu debe ser xa un antigo *Gan-Gan, reduplicación do preindoeuropeo * Gan " cima", da raíz *g-n-, como prov. Ganas afín a * Ganda e a *Kan ( cf. Con, Gándara, etc.) todos orónimos.
Comentarios (0) - Categoría: Víchelo, miráchelo - Publicado o 29-03-2021 11:49
# Ligazón permanente a este artigo
DA POESÍA AO TEATRO EN GALEGO
Comentarios (0) - Categoría: TEATRO EN GALEGO - Publicado o 27-03-2021 09:17
# Ligazón permanente a este artigo
EN MARÍN NON VEMOS PELÍCULAS,... MIRÁMOLAS
Comentarios (0) - Categoría: Víchelo, miráchelo - Publicado o 13-03-2021 20:32
# Ligazón permanente a este artigo
Rosalía nas aulas de Primaria e Secundaria do San Narciso
As Meigas da Lingua do San Narciso fixeron posible que Rosalía de Castro estivese no seu 184 aniversario nas aulas de Primaria do San Narciso.





As Meigas da Lingua nesta ocasión foron:
- Rocío López e Greta Sampedro
e no papel de Rosalía de Castro: Carla Nuñez, todas elas alumnas de 2º ESO A.

RESUMO FOTOGRÁFICO DAS ACTIVIDADES DE PRIMARIA E SECUNDARIA NO DÍA DE ROSALÍA



O alumnado de Secundaria está traballando estes días con Rosalía a partir da Exposición Rosalía e O Carril que está instalada na Biblioteca do Centro.
Comentarios (0) - Categoría: DÍA DE ROSALÍA - Publicado o 25-02-2021 04:39
# Ligazón permanente a este artigo
O PAÍS da MOURA


Sobre o documental


Outro vídeo sobre Mouras

Iniciativa de cine Numax
Comentarios (0) - Categoría: vídeos en galego - Publicado o 02-02-2021 00:21
# Ligazón permanente a este artigo
O GALEGO NA CIDADE E NO RURAL
Unha pequena reportaxe sobre como o galego perde falantes novos na cidade na Sexta
Comentarios (0) - Categoría: O GALEGO DÍA A DÍA - Publicado o 23-01-2021 06:19
# Ligazón permanente a este artigo
TRES FÓRMULAS PARA TRABALLAR EN GALEGO
NA TVG con Esther Estévez:


Dende pequenos con Beatriz Campos:


Como sistema operativo con Manuel Gago:
Comentarios (0) - Categoría: Vivir como galegos, vivir en galego - Publicado o 13-01-2021 08:31
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0