dúbidas lingüísticas


As preguntas que facedes contestaranse cun comentario a non ser que a resposta requira un novo post

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

que, cal, cando, canto, como, quen, onde, por que
Os pronomes interrogativos e exclamativos non se acentúan nunca, nin nas interrogativas e exclamativas directas nin nas indirectas, agás cando for preciso para evitar ambigüidades, é dicir, que na frase poida ter dous significados:

Ex:

dille qué queres (tes que lle dicir que cousa queres)
dille que queres (tes que lle dicir que si, que queres do que che ofrece)

sabes qué bebín? (sabes cal foi a bebida que tomei?)

sabes que bebín? (sabes que inxerín bebida?)


Comentarios (5) - Categoría: Xeral - Publicado o 17-10-2008 09:23
# Ligazón permanente a este artigo
Sobre a nova normativa

É moi frecuente escoitar comentarios respecto ao cambio de normativa. Que se o galego está sempre a mudar, que se antes era tal e agora é cal e que vai ser despois...
Non nos podemos permitir tal inxenuidade. Os cambios na lingua son máis frecuentes do que pensamos, o propio español estivo non hai moito cun problema sobre os plurais dos estranxeirismos ou o alemán, cun cambio normativo moito máis polémico do que foi en Galiza. Ademais o caso do galego non é tanto un cambio de normativa senón máis ben unha actualización lingüística.

Comentarios (2) - Categoría: Xeral - Publicado o 02-04-2006 12:41
# Ligazón permanente a este artigo
Cambios na norma


Grupos -CC- e -CT-
Nestes grupos óptase por simplificalos sempre e cando vaian despois dun u ou dun i perdendo así a primeira consoante do grupo culto: condutor, ditadura... Con todo, hai palabras que poden presentar problemas de homonimia; nestes casos conservaríase o grupo culto: adicción. Tamén hai palabras que por seren pertencentes a linguaxes especializadas conservan o grupo culto: ficción, deíctico...
Palabras rematadas no sufixo -zo, -za:
Na nova normativa amplíase o grupo de palabras que teñen a terminación patrimonial -zo, -za, das que existía unha exhaustiva documentación histórica xa desde os escritos medievais. Recupéranse as formas esenciais e tradicionais do idioma: diferenza, espazo, estanza ("estrofa"), graza, licenza, nacenza, novizo, perseveranza, presenza, querenza, sentenza, servizo e terzo.
Os demostrativos neutros: isto , iso, aquilo.
Nas normas anteriores convivían os demostrativos esto, eso, aquelo e isto, iso, aquilo, pero recomendábanse as formas con i. Na normativa actual desaparecen as primeiras nun afán simplificador que responde ao uso extensivo das formas con i, especialmente na escrita.
A formación do feminino.
A nova normativa, nun intento unificador, acomoda ao esquema tradicional de formación do feminino (án/á) aquelas palabras que o construían co sufixo -ana (catalán, catalana; afgán, afgana...). Este cambio aféctalle ás formas: alemán, barregán, capitán, afgán, catalán, bosquimán, alazán, ermitán, escribán, gardián, musulmán, rufián, sanscristán, sultán e truán. Só as formas pexorativas e aumentativas conservan a terminación -ana: bocalán, bocalana. Simplifícanse, así mesmo, as posibilidades de formación do feminino das palabras rematadas en -ón. Na nova normativa aplícase o esquema -ón/-oa (león, leoa; anfitrión, anfitrioa...), agás nos aumentativos e formas pexorativas: abusón, abusona.
Adverbios e conxuncións.
Elimínanse as conxuncións e locucións conxuntivas: anque, nembargantes, sen embargo e entonces, ademais dos adverbios alomenos e entonces. Esta supresión responde a que moitas delas son consideradas formas non autóctonas ou a que son resultado de híbridos ou creacións vulgarizantes, como, por exemplo, nembargantes (non embargante).Incorpóranse ao idioma os adverbios alén e aquén, as conxuncións até que, no entanto e porén, tamén as locucións prepositivas e as preposicións: a respecto de, alén de, após, aquén de, até, canto a. Algunhas formas que se escribían separadas únese graficamente: apenas, amodo, devagar, talvez, decontado, acotío, enseguida, deseguido, decotío, deseguida, decontino e decotío.
Cambios na acentuación.
Un dos cambios ortográficos máis salientables que se incorporan na lingua é a acentuación esdrúxula da primeira e segunda persoas do plural no pretérito imperfecto de subxuntivo. Escribirase, entón, andásemos e andásedes e non *andasemos e *andasedes. No que respecta ao acento, deixa de ser obrigatoria a súa representación gráfica nos adverbios e pronomes interrogativos e exclamativos cando introducen unha oración interrogativa ou exclamativa indirecta. Só se poñerá o acento gráfico naqueles casos en que se poidan producir ambigüidades. Por regra xeral, non se acentuarán.
Os numerais.
Deglutínanse os numerais entre vinte e trinta: vinte e un, vinte e dous, vinte e tres...


Comentarios (3) - Categoría: Xeral - Publicado o 02-04-2006 12:40
# Ligazón permanente a este artigo
Recomendacións na norma


A contracción de «a» máis o artigo determinado.
A representación do encontro da preposición a co artigo determinado masculino resólvese nun aparente equilibrio de formas: tanto ao como ó (e os seus respectivos plurais: aos e ós) son correctas. Nas normas ata agora vixentes recomendábase o emprego de ó, máis fiel á fala. Na actualidade enténdese que, se ben predomina e é obrigatoria a pronuncia ó, a forma ao está documentada historicamente na escrita e moi arraigada hoxe en día. Na redacción do texto emprégase ao.
Os sufixos -ería, -aría.
Nas normas actuais dáselle preferencia a forma tradicional -aría (libraría) "excepto nalgúns galicismos", aínda que non son incorrectas as palabras rematadas en -ería (librería). Xa que logo, conviven na lingua as dúas formas, pero recupérase e dáselle prioridade ao sufixo autóctono: consellaría.
Os sufixos -ble e -bel.
Ata o momento dábaselle prevalencia á terminación -ble (posible, terrible...), aínda que -bel (posíbel, terríbel...) tamén estaba aceptada. No novo texto ambos os sufixos adquiren a mesma validez.
A segunda forma do artigo.
Considérase obrigatorio o uso da forma do artigo -lo só coa preposición por (polo, pola...) e o adverbio u (u-lo libro?). No resto dos casos a representación gráfica é facultativa. No texto das Normas só se utiliza nos casos en que é obrigado. Son, pois, opcionais na escrita: tras a casa, trala casa; comer o caldo, come-lo caldo; todos os días, tódolos días; ambas as dúas, ámbalas dúas; nós os dous, nó-los dous, etcétera.


Comentarios (4) - Categoría: Xeral - Publicado o 02-04-2006 12:39
# Ligazón permanente a este artigo
Cambios no léxico


Palabras rematadas en -eo, -eu e -ao, -au.
Engádense chapeu, romeu e xubileu á relación de palabras en -eu. Engádense bacallau e pau á relación de palabras en -au.
Palabras rematadas en -us, -um, -o.
Engádense ímpeto e tribo á relación de palabras en -o.
Palabras rematadas en -dade, -tade.
Pasa a -dade: puberdade
Relativos.
Engádese o relativo posesivo cuxo, -a, -os, -as.
Multiplicativos.
Elimínanse as formas triple e cuádruple, ficando só triplo, -a e cuádruplo, -a.
Establécense como únicas formas correctas:
estudo (estudar, estudante...); vogal (subst.). A forma estudio tamén está aceptada pero só para se referir ao local no que se traballa ou estuda ou tamén no que se fan gravacións de radio, televisión...



Comentarios (4) - Categoría: Xeral - Publicado o 02-04-2006 00:38
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal