dúbidas lingüísticas


As preguntas que facedes contestaranse cun comentario a non ser que a resposta requira un novo post

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

A preposición a e o complemento directo
En galego o complemento directo non leva, polo xeral, preposición a.

o público apoia os xogadores
apoia as súas teses na experiencia


Con todo, a lingua habilitou a preposición a cando o complemento directo é:

• Un nome propio.
viu a María
• Un pronome persoal.
coñéceo a el
• Un nome de parentesco con posesivo sen artigo.
criticou a seu pai
• Nomes propios non persoais, pero personalizados.
Italia alcanzou a Francia na clasificación
• Cando o suxeito e o CD van os dous antes ou despois do verbo e hai posibilidade de confusión.
apoian os médicos aos farmacéuticos? Acusou o xardineiro á veciña; ao home o neno viuno na rúa.

Comentarios (3) - Categoría: Morfosintaxe - Publicado o 14-10-2009 12:48
# Ligazón permanente a este artigo
Facer / haber

Facer:
1. Ter unha determinada idade.

Este mes fago 28 anos (*cumpro)

2. Ter lugar o cumprimente exacto de certo tempo

(Hoxe) fai 5 anos que está traballando nesa empresa.
Fai 8 días que embarcou para o Gran Sol.


Haber:
Ter transcorrido certo tempo , transcorrer o período de tempo que se indica. Non se trata dun período exacto.

Hai polo menos 5 anos que non o vexo.
Hai moito tempo que non o vexo.
Hai días que non o vexo.
Comentarios (3) - Categoría: Léxico - Publicado o 24-10-2008 14:01
# Ligazón permanente a este artigo
que, cal, cando, canto, como, quen, onde, por que
Os pronomes interrogativos e exclamativos non se acentúan nunca, nin nas interrogativas e exclamativas directas nin nas indirectas, agás cando for preciso para evitar ambigüidades, é dicir, que na frase poida ter dous significados:

Ex:

dille qué queres (tes que lle dicir que cousa queres)
dille que queres (tes que lle dicir que si, que queres do que che ofrece)

sabes qué bebín? (sabes cal foi a bebida que tomei?)

sabes que bebín? (sabes que inxerín bebida?)


Comentarios (5) - Categoría: Xeral - Publicado o 17-10-2008 09:23
# Ligazón permanente a este artigo
porqué, porque e por que
Porqué é un substantivo (o porqué, é dicir, a causa, o motivo); sempre vai precedido do artigo (o) ou doutro determinante (o seu, este, outro...). Admite plural : os porqués.
Exemplo: Non explica nunca o porqué das súas decisións.

Porque é unha conxunción causal: introduce unha oración subordinada que explica a causa doutra principal.
Exemplo: Está chorando porque lle berrou seu pai (a causa de que estea chorando é que lle berrou seu pai)

Por que só se usa en oracións interrogativas, directas e indirectas. Por é preposición e que é un pronome interrogativo.
Exemplos: Por que non viñeches á festa? (Interrogativa directa)
Non sei por que se portou tan mal.(Interrogativa indirecta)

Comentarios (4) - Categoría: Morfosintaxe - Publicado o 08-10-2008 09:28
# Ligazón permanente a este artigo
Pautas para recoñecer a abertura das vogais
Presentan no sistema máis común vogal tónica semiaberta
• As vogais de abertura media que portan un acento diacrítico: vén, só, póla, óso, présa,...
• Os substantivos rematados en -el ou -ol e os seus plurais: papel, papeis,tonel, toneis, caracol, caracois, farol, farois.
• Os verbos da 2ª conxugación (-er) con vogal radical -e- ou -o- que presentan alternancia vocálica, nas segundas persoas do Pres. Ind.: bebes, bebe, beben, comes, come, comen
• Os verbos da 3ª conxugación (-ir) con vogal radical -e- ou -u- que presentan alternancia vocálica, nas segundas persoas do Pres. Ind.: serves, serve, serven, foxes, foxe, foxen
• As formas verbais do tema de perfecto (pretérito, antepretérito, pretérito de subxuntivo e futuro de subxuntivo) irregular: coubeches, coubera, coubese, couber...
• Os nomes das seguintes letras: e, efe, ele, eme, ene, eñe, erre, ese, o.

Presentan vogal tónica semipechada
• Os verbos da segunda conxugación con vogal radical -e- ou -o- que presentan alternancia vocálica, na 1ª persoa do Pres. Ind., no Pres. Subx. e no Imperativo: bebo, beba, bebas. Como, coma, comas.
• As formas dos verbos da primeira conxugación nas que a vogal -e- ou -o- vai seguida de -i- ou de consoante palatal (grafías x, ch, ll, ñ ) e nos verbos rematados en -ear ou -oar:
Deite, axexa, pechas, tellan, empeña, coxean.
Loita, despexas, acocha, ollan, soñas, voas

• As formas do tema de perfecto dos verbos ser e ir: fomos, fora, fose, for.
• As formas verbais do tema de perfecto regular: collemos, collera, collese, coller.
• As formas do infinitivo: coller, collermos..., pór, pormos,...
• Os nomes das seguintes letras: be, ce, de,gue,pe, que, te, xe, ceta.
• A maior parte das palabras acabadas en -és: coruñés, vigués, montañés,...
• As palabras nas que -o- forma ditongo con -u-: touro, tesouro,...
• Os nomes acabados en: -edo (medo), -ello (cortello), -eo (feo), -eza (grandeza), -ón (corazón), -or (matador), -oso (fermoso).
• O o e o e cando están en posición postónica son sempre pechados: débeda, ávrego, conde
morto, símbolo
Comentarios (10) - Categoría: Fonética - Publicado o 30-04-2008 10:50
# Ligazón permanente a este artigo
Testemuña vs testemuño
testemuña

1 s f 1 Persoa que ten coñecemento dun feito por telo comprobado cos seus sentidos, e do que dá fe. 2 Persoa que viu ou sentiu algunha cousa.

Testemuño
1 s m
1 Declaración de alguén para certificar unha cousa que viu ou sentiu, para establecer ou probar un feito.
2 DER Declaración e exame dunha testemuña para provocar a convicción dos xuíces.

2 s m
1 Aquilo que é unha proba manifesta dalgunha cousa.
2 DEP Obxecto que un corredor entrega para dar fe da remuda.
Polo tanto será Carreira de remudas ou carreira de revezamentos


Ex. Co testemuño que ofreceu a testemuña o inculpado foi declarado inocente


Comentarios (2) - Categoría: Léxico - Publicado o 30-04-2008 09:27
# Ligazón permanente a este artigo
Problemas co xénero dalgunhas palabras
As palabras rematadas no sufixo -ume son masculinas agás mansedume e servidume

As palabras rematadas no sufixo -axe son femininas agás traxe, paxe e garaxe que son masculinas. A palabra personaxe pode ter os dous xéneros (o personaxe ou a personaxe).
Comentarios (2) - Categoría: Morfosintaxe - Publicado o 25-04-2008 13:33
# Ligazón permanente a este artigo
Distinción entre o antepretérito de indicativo (fora) e o pretérito de subxuntivo (fose)
Existe a tendencia, tanto na lingua oral como na escrita, de utilizar as formas do antepretérito de indicativo e do pretérito de subxuntivo indistintamente. Estes tempos teñen os seus usos ben delimitados e debemos utilizalos con propiedade.
O antepretérito de indicativo reservámolo para expresar accións reais que aconteceron no pasado. O pretérito de subxuntivo expresa accións que poderían realizarse pero que non se levaron a cabo.
Xa collera o autobús e xa estaba na praia / Se collese o autobús xa estaría na praia
Almorzara antes cós meus amigos porque levaba présa / Dixéronlle que almorzase con eles aínda que levase présa.


Forma recomendada: Non se mollaría se levase paraugas.
Forma non recomendada: *Non se mollaría se levara paraugas.

Forma recomendada: Faría todas esas consultas se tivese máis tempo.
Forma non recomendada: *Faría todas esas consultas se tivera máis tempo.
Comentarios (4) - Categoría: Morfosintaxe - Publicado o 24-04-2008 10:28
# Ligazón permanente a este artigo
Acentuación de i e u en hiato
As vogais i, u tónicas levan acento gráfico cando van inmediatamente antes ou despois dunha vogal átona, para indicar que as dúas vogais pertencen a sílabas distintas e que, polo tanto, non forman ditongo. Así: acentúo, aínda, baúl, caída, Coímbra, constituíu, egoísmo, miúdo, moía, prexuízo, raíña, raíz, roía, ruído, saía, saín, saír, súa, traía, túa, xuízo, etc. Para indicar que non forman ditongo coa anterior, as vogais i, u tónicas non levan acento cando entre as dúas aparece o grafema h: prohibido.
Tampouco se acentúan graficamente, as vogais i, u tónicas se forman ditongo crecente ou decrecente coa vogal que as segue ou que as precede: bilingüismo, lingüista, puido, partiu, seguiu.
Comentarios (4) - Categoría: Ortografía - Publicado o 13-05-2007 13:38
# Ligazón permanente a este artigo
Como/Coma
Como e coma úsanse nas comparacións de igualdade. Entran en correlación con tanto(s) / tanta(s) ou tan, pero nalgúns casos estes termos poden non aparecer.


O asunto non é tan doado como parece

Es (tan) listo coma un allo

Es tan listo como o é teu pai


Coma é a variante máis frecuente e característica da comparación, pois como ten outros valores non comparativos (modais, causais, condicionais), que coma non ten.

Cinxíndose á estrutura comparativa, a distribución de ambos é só parcialmente igual á de ca/que:

  1. Úsase sempre coma ante pronomes persoais


Fixeches tanto o parvo coma min


  1. Coma é máis usual que como, e por iso se recomenda, ante as restantes frases, ante oracións amodotemporais e ante oracións con verbo modotemporal iniciadas por outro nexo (se, que, quen, cando...):


Miña nai fai filloas coma ninguén. Pois claro que está enfadado, coma todos. Tanto ten Xan coma Pericán. Pois Eladio estache coma sempre.

Tanto lle ten vir coma quedar. Está tan triste pola súa marcha coma doído por non te despedires

Fixo coma/como se non nos vise. Fai coma/como que non os ves. Facede coma/como quen que non os vedes. Todo foi coma/como cando eramos pequenos.


As mesmas posibilidades existen en construcións semellantes que non son propiamente comparativas.


É coma un touro. Está coma un buxo. Ten un cabelo coma o acibeche.


  1. Cómpre usar como ante oracións con verbo modotemporal sen outro nexo no inicio das mesmas e significado netamente comparativo:


Non era tan luxoso como parecía. O negocio non foi tan redondo como nun principio crían.


Con todo, nas distributivas, úsanse coma / como no mesmo contexto


Tanto fala seguido como/coma queda calado toda a tarde

Comentarios (2) - Categoría: Morfosintaxe - Publicado o 05-12-2006 09:45
# Ligazón permanente a este artigo
1 [2] [3]
© by Abertal