A segunda novela da lingüista Teresa Moure resultou un dos grandes éxitos da literatura galega de comezos do século XXI. Gañadora do Premio Xerais en 2005, foi rapidamente traducida a diversas linguas occidentais, onde tamén colleitou ampla repercusión.

Herba Moura foi a segunda novela escrita por Teresa Moure e acadou unha grandísima difusión. Vencedora do premio Xerais en 2005 e publicada ese mesmo ano, tivo rapidamente diversas edicións en galego, así como traducións a catalán, español, romanés ou neerlandés, entre outras linguas. Recibiu ademais un importante respaldo da crítica, e unha grande repercusión mediática galvanizada pola traxectoria da autora (diversos premios de novela, ensaio e teatro, intervencións provocadoras en debates públicos, etc.).

O libro está dividido en 125 pequenas unidades, agrupadas á súa vez en catro grandes seccións: Christina de Suecia, Hélène Jans, Elas, das que tanto se fala, e finalmente Einés Andrade, que van marcando dalgunha forma non só os respectivos protagonistas das partes, senón tamén os momentos históricos e incluso o estilo narrativo. Porén, esta compartimentación non é estanca senón fluída, e na sección titulada Christina de Suecia lemos unidades non só referidas a Hélène Jans, senón tamén referidas á vida de Einés Andrade, 350 anos máis tarde, nun continuo salto temporal, aparentemente anárquico, que só a medida que avanza a lectura vai collendo orde e encaixe.

As distintas unidades pertencen en boa parte ao discurso narrativo clásico, pero tamén se contan entre eles fragmentos que corresponden, como nun patchwork, a diversos xéneros e procedencias: reflexións da raíña sueca, cartas de Descartes, receitas do herbolario de Jans (quen tivo un fillo con Descartes), poemas da estudante de flosofía Einés Andrade, correos electrónicos do profesor de Einés, etc. Este feito confírelle á obra unha grande diversidade estilística pero sobre todo un mudante xogo de perspectivas, que fai que resulte complexo identificar un só fío narrativo.

Con todo, as historias das tres mulleres, Cristina de Suecia, Hélène Jans e Einés Andrade, apuntan ao mesmo tema: a revalorización do coñecemento feminino, o desprezo masculino ao saber das mulleres dentro do sistema occidental, e o ocultamento resultante, máis ou menos intencionado, que se consegue vencer a través da transmisión intraxeracional de muller a muller e que fai posíbel que, ao cabo, a princesa sueca e a "meiga" do XVII se vinculen coa moza do XXI. O feminismo de Moure constrúese así máis sobre a achega particular do que sobre o igualitarismo, e defende os valores sociais e morais que as mulleres teñen que achegarlle á sociedade. Estas son ideas xa recollidas noutras novelas de Moure, e principalmente nos seus ensaios, así como a de que existe unha linguaxe feminina: esta identifícase con claridade na novela, e a ela corresponden con certeza as partes máis experimentais dende o punto de vista estilístico.

Teresa Moure é doutora en Lingüística xeral e exerce a docencia nas Facultades de Filosofía e Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela. Na súa especialidade ten publicados máis dunha ducia de traballos onde salienta a responsabilidade ética do investigador, o temor ao colonialismo e á homoxeneización cultural dentro dunha decidida vocación anti-globalización.

Gañou premios como o Lueiro Rey de novela curta 2004 pola novela A xeira das árbores, o Ramón Piñeiro de Ensaio 2004 con Outro idioma é posible (2005), o Xerais de Novela 2005 con Herba Moura, o Premio Irmandade do Libro á Autora do ano 2005, o Premio da Asociación de Escritores en Lingua Galega 2005, o Premio Benito Soto á mellor novela de 2005 por Herba moura, o Premio da Crítica Española 2005 tamén por Herba moura, etc.

Así se presenta ela na Biblioteca Virtual Galega:

"Non me gusta mirar para atrás porque non sempre me recoñezo no que foi pasando. Contáronme que nacín cando os astronautas comezaban a explorar a Lúa; de aí véñenme o espírito soñador e as ganas de ir por libre. Toda a miña infancia estivo marcada pola enfermidade que me atou a unha cama e, consecuentemente, obrigoume a ser amante dos libros e dos mimos. Contravindo as decisións habituais na miña tribo para as mulleres do meu tempo, deume por ser nai cedo e, para seguir distinguíndome, por recuncar varias veces no experimento. Os meus tres fillos vanme criando como poden, porque son un xardín húmido, con especies imposíbeis de clasificar que poñen a proba a súa capacidade de xardineiros, domadores de enredadeiras tumultuosas e exterminadores de plagas. Noutras palabras, que son rebelde e desconfiada, gústame escarmentar en cabeza propia e levar o pelo sobre a cara. Eles, os meus tres, que son sabios, van orientando as miñas inseguridades, templando a miña natureza volcánica, axudándome a decidir; vanme, xa o dixen, criando como poden: cravándome titores nos laterais e abonando os meus soños selváticos. Ás veces tamén lles axudan na tarefa os meus alumnos e as miñas alumnas, outro grupo de seres alucinantes, que teiman en facer de min un ser que ame a linguaxe. Se cadra, xa o amaba antes mais non me decatei ata que @s estudant@s universitari@s se me puxeron diante pedíndome que falase de algo. Nese momento da miña boca abrollaron os adxectivos barrocos e os verbos de acción, mais axiña albisquei que as que realmente nos facían gozar eran as preposicións. Gústanme os salseiros que salfiren con pingas prometedoras cando bogo pola ría, os nomes de lugar, o queixo, as árbores, os gatos, a cor verde, o Subcomandante Marcos, os crebacabezas, nadar, as flores das cerdeiras, remexer nas librarías, as películas de Humphrey Bogart, a auga, ter tempo, o viño, os bicos, escachar a rir ata que me doa o ventre, a chuvia, o sol, a Revolución, os ordenadores, a poesía, o jazz, limpar a fondo e ordenar os armarios, as conversacións con respostas picantes e rápidas, os cadros de Magritte, os amorodos, o vento nordés e a utopía. Porén, o que máis me gusta é poñer o mundo patas arriba. Para que os tópicos non boten raíces e nin eu mesma crea que é verdade todo o que digo".div>

Entrevista: PRAZA DAS LETRAS

Podedes descargar en formato .pdf unha extensa entrevista publicada na revista literaria Protexta.

Discurso na entrega do Premio Xerais:

1 [2] [3] [4] [5]