CAVE CANEM! CLASICANDO...


CLASICANDO
CAVE CANEM

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

Lírica de Horacio

POESÍA LÍRICA . HORACIO.

1.- Antecedentes Gregos. Características da Lírica.

Caracteriza á poesía lírica a polimetría, a musicalidade e a expresión de sentimentos persoais moi variados, desde o máis doce amor ata o odio máis enconado.

Diferénciase da moderna sobre todo nos contidos, formas e modos de comunicación:

- era fundamentalmente pragmática e estaba intimamente vinculada á realidade social e política, á acción concreta do individuo dentro da sociedade.

- O seu contido constante era o mito, que constituía o punto de referencia exemplar, a alma e a vida da poesía lírica (aínda que ás veces non se pasa de constituír un tópico aparello literario), a cal non estaba destinada a ser lida, senón a ser recitada ante un público por un individuo illado ou un coro co acompañamento dalgún instrumento musical. De aí, fundamentalmente, que no ámbito grego, o vocábulo "lírica" designase á poesía cantada ao son da lira (ou calquera outro instrumento de corda similar).

- Caracterizábase non só pola variedade de contidos, senón tamén pola variedade en estruturas e formas métricas, sempre en composicións breves.

2.- Poesía Lírica en Roma

A lírica latina comeza en Roma moito máis tarde que a épica ou o teatro, concretamente a finais do século II a.C., en plena influencia helenística e cando as circunstancias políticas e sociais abocaran aos ánimos dos cidadáns cada vez máis cara á intimidade e a vida privada. As convulsións sociais que propiciaron a falta de ideais comúns que xustificasen unha épica nacional, fan brotar unha serie de composicións
breves e delicadas nas que se renuncia a todo o que sexa grandeza, centrándose na intimidade das pequenas cousas.

As características desta nova poesía seguen sendo semellantes ás da lírica grega (mitoloxía, polimetría, etc. Vid. supr.) pero a diferenza é que os romanos escribiron pouca poesía lírica propiamente dita e ademais foi un produto completamente literario non arraigado no costume social, pensado para ser lido e non cantado. Neste marco aflorou en primeiro lugar o círculo de Lutacio Cátulo e os seus soados epigramas eróticos, a quen podemos considerar como precedente dos neotéricos, verdadeiros

artífices e abanderados de toda unha renovación literaria e estética.

HORACIO

Biografía.


Quinto Horacio Fraco (65-8 a.C.) naceu en Venusia (Apulia), fillo dun liberto que exercía o cargo de recadador de impostos nas poxas. Con gran sacrificio da súa familia, recibiu unha esmerada educación en Roma e máis tarde en Grecia, entusiasmándose coa filosofía epicúrea. Enrolouse no exército de Bruto e combateu en Filipos co grao de tribuno militar.

Tras a derrota volveu a Roma e comprou un posto de amanuense dos cuestores para poder vivir. Alí empeza a escribir con amargura os seus Épodos e as Sátiras, trabando amizade con Virxilio- quen o presentou a Mecenas, ao cal lle uniu unha profunda amizade durante toda a súa vida. Non casou nunca. Adicouse por completo á súa actividade literaria, permitíndose ata rexeitar o cargo de secretario particular do"princeps", que o propio Augusto lle ofreceu.

Obra Lírica

Non estudaremos a obra completa de Horacio, baste con mencionar as Sátiras ou Sermóns e as Epístolas, para pasar ao estudo detallado do resto da súa produción poética.

Épodos

Chamados por Horacio “Iambi”, foron escritos no intermedio das batallas de Filipos (42 a.C.) e Accio (31 a.C.), é dicir, contemporáneos dos Sermóns e inmediatamente anteriores ás Odas. Están a media distancia entre a poesía satírica e
lírica e con eles Horacio aspirou a converterse no Arquíloco romano.

Adopta a estrofa iámbica, mesturándoa con outros ritmos e fixando desde aquí as regras da métrica latina. Reúne aquí 17 poemas curtos, de ton violento e agresivo sobre temas moi diversos: xunto ás deprecacións contra as guerras civís, aparecen as invectivas contra persoas da vida pública ou privada, contra os seus inimigos literarios ou contra mulleres perversas... No entanto, tamén hai un poema de tema bucólico, o conocidísimo "Beatus Ille", no que canta a vida do campo fronte ás complicacións da vida urbana.

Odas ("Carmina")

Escritas entre o 30 e o 20 a.C., son composicións líricas agrupadas en catro libros, coas que intenta crear unha poesía lírica que rivalice coa grega; naturalmente utiliza temas e metros líricos gregos, estrofas eólicas sobre todo. Nos primeiros libros de Odas, Horacio apoia as intencións morais e relixiosas de Augusto, incluíndo unha temática moi variada:

- Temas político-nacionais, centrados no valor educativo da guerra e na predicación da vida serena e a aurea mediocritas, como medio de freo para as ambicións e ansia de novidades provocadas pola guerra civil. Igualmente fala do sometemento dos pobos bárbaros para garantir a paz de Roma e dedica tamén poemas de encomio a Augusto.

Tanto gustaron ao "princeps" estes cantos, entre os que se atopan as chamadas Odas Nacionais, que pediu a Horacio que compuxese un himno para os Xogos Seculares do 17 a.C. (destinados a conmemorar a paz definitiva en Oriente, tras o sometemento dos Parthos). Denominouno Carmen Saeculare.

- Temas relixiosos, onde Horacio usa aos deuses como un mero artificio literario.

- Temas de ética e moral, onde se poden incluír tamén algún de tipo erótico e outros de tipo profano (a alegría dos banquetes, a tranquilidade da vida do campo, amores propios e alleos...), pero onde fundamentalmente se deixa ver a influencia da filosofía epicúrea que Horacio profesaba, en clara contradición co seu carácter tipicamente romano: hase de vivir o presente, gozando da vida ("carpe diem"), pero dun xeito sensato, con calma e tranquilidade, evitando o ansia de riqueza e as esperanzas infundadas ( que foron, segundo el, as causantes da crise romana).

No fondo Horacio entende o deber por encima dos praceres da alma.

Doutra banda, no libro IV das Odas , Horacio preséntallelos de forma diferente aos anteriores: é un libro máis persoal e íntimo, como o apoxeo do home, xa ancián,que ve pasar a súa vida e agudiza os seus sentimentos; ante a tristeza da morte busca a inmortalidade que pode conferirlle a poesía e, como tal instrumento de recordo, encómiaa. Aquí desaparece o anonimato e confésase abertamente sen pseudónimos.

En realidade toda a lírica de Horacio, nos seus aspectos máis elevados, non é outra cousa que unha meditación ao redor da morte: esta é o fío condutor do seu mundo. Pero o seu pesimismo non é absoluto, como o demostra a súa evolución fatigosa desde o epicureísmo ao estoicismo, manifestada na súa produción lírica onde soubo axuntar os aspectos ambiguos da vida humana.

A posición senlleira de Horacio como un dos maiores poetas latinos baséase na perfección formal que mostra a súa poesía e na profundidade e detalle do seu propio retrato: aparece como un dos homes máis agradables, urbanos, graciosos, tolerantes,observadores, amantes das cousas boas da vida e do seu país que podamos imaxinar.

Precisamente esta capacidade de observación afástao definitivamente, nun tema

tan común na lírica como o amoroso, de Catulo e, sobre todo, dos elexíacos Tibulo e Propercio. En Horacio as paixóns son contempladas cun espírito de observación case obxectivo coma se o autor non estivese implicado nelas: ante a beleza de Cloe, non exercita o sentimento, senón a fantasía.

Mostras fundamentais da súa produción lírica e reflexo das súas preocupacións vitais permanentes son as seguintes Odas: "O teu ne quaesieris, scire nefas..." (I,11) "Rectius vivis, Licini,... (II,10) "exegi monumentum aere perennius..." (III,30) "Diffugere nives,redeunt iam gramina campis..." (IV, 7) .

Estilo e Pervivencia

O mesmo Horacio manifesta os seus gustos literarios na Epistula ad Pisones, verdadeiro tratado de preceptiva literaria, denominado tamén Ars Poética. Poden resumirse nas seguintes características:

- Plasticidade: consiste esta calidade en dar forma, relevo e límites ao que se está escribindo. Horacio é insuperable na descrición tanto de motivos da natureza, como das súas ideas e sentimentos, personificándoos se é necesario por medio de divindades alegóricas: intenta chegar ao entendemento a través dos sentidos.

- Sentido do equilibrio: intenta levar á literatura a idea epicúrea da moderación que

cultivou durante toda a súa vida. Insiste na importancia da orde e combinación das palabras como principio fundamental da linguaxe poética. A "callida iunctura", como definición do estilo de Horacio, converteuse en frase proverbial: a acertada e intelixente combinación do acervo lingüístico cotián para lograr un efecto novo.

- Sentido da perfección: é a calidade máis acusada e característica, aínda que poida facerlle perder ás veces sentimento e espontaneidade. Horacio utiliza en todo momento a palabra ou construción exacta, traballa unha e outra vez os versos ata deixalos perfectos; a estrutura das súas composicións é harmónica e rigorosa, todo en consonancia coa alta misión social que o poeta atribúese, de ser educador e intérprete dos sentimentos da sociedade creándoos, fronte aos "Poetae Novi" que seguiron os modelos helenísticos.

Horacio supera todo o anterior partindo duns elementos coñecidos. Tivo un grupo de sucesores que imitaron as súas formas líricas, aínda que logo na Idade Media as súas Odas non foron lidas. No Renacemento cobraron de novo unha gran aceptación, así como no século XVIII, cando a filosofía de moderación preconizada por Horacio asumiu un papel preponderante.
Comentarios (0) - Categoría: Literatura Latina - Publicado o 18-10-2012 11:46
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal