Coordenadora de Equipas de Normalización Lingüística de Ferrolterra


Suso Acevedo: Galego, lingua por defecto
Ideas.gal

13 de marzo de 2015


Empezarei por unha triste anécdota:

Hai xa uns cantos anos, tiven que acudir como testemuña ó xulgado de Mondoñedo por un preito entre veciños. A xuíza preguntoume en castelán e eu respondinlle en galego con toda naturalidade. Non notei nin o máis mínimo reparo. Cando me deron a miña declaración para asinar vin que todo estaba en castelán. Por arte de maxia e dunha funcionaria que tecleara, a nosa lingua desaparecera da acta do acto. Díxenlle, con cordialidade pero con firmeza, que non asinaba porque aquelas palabras, reproducidas en estilo directo, non eran as miñas.

- Es que me parece una tontería tener que traducirlo para que lo firmes– chegou a dicirme.

Traducirme do galego para o castelán non fora parvada pero volver a cousa ó seu, si que o era, seica.

Eu creo que algo parecido está a suceder ultimamente co Decreto do Plurilingüísmo: modificar o anterior Decreto para darlle un trancazo na cabeza ó galego parecía unha emerxencia nacional, pero modificalo para favorecer o galego seica non é importante, que a clave está nas familias e non no ensino. Non entendo, logo, por que fixeron depender de novo a Secretaría Xeral de Política Lingüística da Consellería de Educación e non de Presidencia, como estaba antes.

Tamén se di que non hai que facer política co idioma. Non sei entón para que existe un organismo que se chama precisamente Secretaría Xeral de Política Lingüística. Coa lingua hai que facer política, igual que hai que facer política ambiental para gobernar e salvar bolboretas e culleretes ou política pesqueira para gobernar e salvar sardiñas e zamburiñas. Coa lingua hai que facer política; o que non hai que facer son parvadas.

Tamén cómpre facer política no sector privado, e pódese, porque o sector privado, en sentido estrito, non existe, especialmente nestes tempos de privatizacións. Privada é a propiedade, pero polo medio das empresas, das Fundacións, dos colectivos culturais, deportivos ou do tipo que sexa andan os cartos de todos en forma de subvención, exención, doazón, axuda ou contratación. A idea tampouco é miña: estamos cansos de oír como desde a Administración lle atribúen o adxectivo de “pública” á ensinanza ou á sanidade concertada, porque se financia con fondos públicos aínda que a xestión sexa privada.

Non me parecen mal as axudas, pero tamén se poden condicionar ó uso do galego. E non lle había parecer mal á maioría da poboación, porque hai xente con actitudes negacionistas, pero tamén hai un amplo sector ó que, cando menos, o galego non lle estorba, aínda que non teña un compromiso activo nin militante a prol da lingua. Iso habería que aproveitalo.

Nos últimos tempos lin algún estudo sobre a “paisaxe lingüística”, ou sexa, os usos idiomáticos en todo iso que lle entra polo ollos a calquera cidadán na súa vida cotiá. O habitual, nada máis saír pola porta, é que nos atopemos cun DERECHA ou IZQUIERDA encima da nosa propia entrada ou da do veciño. Despois entramos nun ascensor que, se é moderno e listiño, dirá CERRANDO PUERTAS, BAJANDO, ABRIENDO PUERTAS ou algo polo estilo. Atravesaremos a zona das caixas do correo cun novo lote de DERECHA e IZQUIERDA. Á saída da porta, non é raro atopar esa papeleira privada que se rotula co eufemismo de PUBLICIDAD. Despois botamos a andar, camiño do traballo, do bar ou dun destino incerto e imos vendo máis e máis letreiros en castelán: ABIERTO, CERRADO POR VACACIONES, SE VENDE, SE ALQUILA, NOS TRASLADAMOS A..., nomes de locais, anuncios publicitarios en folletos e valados, coches de empresa rotulados...

En todo isto o galego é excepción, pero existe. Existen e subsisten sen máis problemas cós que teñen os que usan o castelán, o cal demostra que facerse ver en galego é posible, non causa rexeitamento e, ademais, dános dignidade. Se algúns negocios teñen en galego o nome, a carta, a rotulación, etc. sen ningunha consecuencia negativa, nada malo pasaría se os outros tamén os tivesen. E xa nin vou lembrar aquí estudos nos que se conclúe que o galego vende máis. Confórmome con que se teña a certeza de que non vende menos.

Probablemente, o promotor do edificio ou o emprendedor que montou o negocio contou con algún tipo de axuda pública e podería pedírselle a cambio o uso do galego nestes pequenos detalles. O asunto xa nin debería discutirse se se trata dun edificio público, onde tamén chega o desleixo. Eu traballo nun centro de ensino no que recentemente se acometeron importantes obras de ampliación. Un día observei como un obreiro estaba rotulando unha das portas: COCINA. Pregunteille se non tería por alí un rabiño para poñerlle encima ó N e, para que non parecese un capricho meu, indiqueille que a lexislación establece que os letreiros dos centros teñen que estar en galego. Aquel home miroume con cara de extraterrestre, pero uns días despois estaba posto un COCIÑA. Non cheguei a tempo, pola contra, para evitar tamén varios SALIDA que nos deixaron polas paredes ó rematar a obra. Tivemos que acabar mercando uns SAÍDA, con cargo ós fondos do centro, que pegamos por encima dos outros, por se no futuro os arqueólogos queren dar conta do proceso.

Tamén nos puxeron un ascensor moi moderno que fala e di SUBIENDO, BAJANDO, PLANTA PRIMERA... Un día cadrei co técnico de mantemento e pregunteille se non o podía poñer a falar en galego.

Se queres, déixocho agora mesmo falando en polaco, húngaro, alemán ou nunha ducia de linguas máis, pero en galego non, que cómpre instalarlle un chip que non ten.

Vaia, ho...!

Estou seguro de que encher o País de DEREITA e ESQUERDA ou de ascensores que falen en galego non provocaría que se vendesen peor as vivendas. Seguro que a maior parte dos compradores nin reparan nese detalle e o galego quedaría aí para sempre, porque haberá pouca xente disposta a gastar cartos na defensa do idioma, pero son menos aínda os dispostos a gastar cartos contra o idioma.

Pola contra, se de entrada se usa o castelán e alguén propón cambialo para o galego, o asunto xa terá que ir á reunión da comunidade e aí xa vai aparecer alguén que diga que iso é un gasto inútil, e haberá probablemente un troglodita que aproveite para caldear o ambiente chamándolle radical ou cousas peores a quen propoña o cambio.

Ben sei que o problema da lingua móvese noutra dimensión, pero precisamente por iso toda axuda é necesaria, que “un gran non enche celeiro, pero axuda ao compañeiro”. Con detalles tan pequenos, a Administración non perdería cartos e o País gañaría moito. Cómpre conseguir que o galego sexa a lingua que, con naturalidade, apareza por defecto na paisaxe ante os ollos da sociedade. Moitas veces non está por rutina, por tradición ou desleixo. Non é por que a xente teña posturas belixerantes na súa contra. Existen, pero son catro gatos mal encarados, unha minoría negacionista que adoita agacharse diluída nunha maioría que non existe.

Cómpre coñecer e recoñecer o mérito da xente que leva anos loitando pola dignidade do idioma, pero tamén cómpre aproveitar a actitude non contraria daqueles e daquelas que non acoden ás rúas de Compostela cando tocan a rebato as campás da indignación, pero que tampouco teñen nada contra a nosa lingua e que teñen boa disposición para convivir con ela ou para tela, cando menos, á entrada da casa. Se cadra, cando a teñan alí algún tempo, acaban abríndolle as portas da vivenda e tamén do corazón.
Comentarios (0) - Categoría: Opinión - Publicado o 19-03-2015 14:12
# Ligazón permanente a este artigo
SES - Tronzar os valos
Comentarios (0) - Categoría: Música galega e vídeos - Publicado o 19-03-2015 14:10
# Ligazón permanente a este artigo
Ângelo Cristóvão: Galiza, mais lusofonia e Língua Portuguesa
Fomentar e generalizar o ensino da Língua Portuguesa na Galiza é, agora, um princípio consagrado na legislação galega, com a aprovação da Lei para o Aproveitamento da Língua Portuguesa e Vínculos com a Lusofonia.

Por Jornal de Letras a 16 de janeiro de 2015


Ângelo Cristóvão é secretário da AGLP e membro da Comissão Promotora da Lei Paz-Andrade

Carolina Freitas (JL) – Promover a Língua Portuguesa no sistema de ensino galego; estimular a produção e o intercâmbio de conteúdos em português nos meios de comunicação da Galiza; e integrar essa comunidade autónoma no espaço lusófono, nomeadamente na CPLP (Comunidade dos Países de Língua Portuguesa). Eis as três principais “linhas de trabalho” da lei para o Aproveitamento da Língua Portuguesa e Vínculos com a Lusofonia, também chamada lei Paz-Andrade, aprovada, por unanimidade, no Parlamento galego, em abril passado. Um consenso “histórico” que assinala um ponto de viragem na política linguística do governo galego, garante, ao JL/Educação, Ângelo Cristóvão, responsável pela Comissão Promotora da Iniciativa Legislativa Popular, que levou a proposta de lei ao Parlamento com o apoio da Academia Galega da Língua Portuguesa (AGLP), entre outras entidades, e de mais de 17 mil assinaturas. Nove meses após a sua publicação, o também secretário da Comissão Executiva da AGLP fala sobre o que está a ser feito e o caminho a percorrer na área da Educação, mas também nos domínios político, económico, social e cultural.

Qual é o ponto da situação, passados nove meses sobre a aprovação da lei para o Aproveitamento da Língua Portuguesa e Vínculos com a Lusofonia?

No que toca à implementação da lei, em termos jurídicos e de projetos em andamento, há que perguntar ao governo galego. Da nossa parte, podemos dizer que tem havido, efetivamente, uma colaboração entre o Governo e as entidades promotoras da lei no sentido do desenvolvimento de projetos concretos.

Uma das linhas de fundo é a promoção do ensino do português no sistema escolar galego. O que está a ser feito nesta área?

O Governo está já a contactar alguns ateliês no sentido de introduzir o ensino do português, sobretudo ao nível do ensino primário, básico e secundário. Nós temos também apresentado algumas propostas, que estão ainda a ser analisadas a nível governamental.

O objetivo não é tornar o português uma língua obrigatória nas escolas?

Precisamente. Ninguém está obrigado a aprender português, nem a entrar nesta linha de trabalho. No entanto, isso é agora contemplado pela legislação galega. É necessário entender esta lei à luz dos últimos 30 anos. Ora, desde 1983 – quando começaram a traçar-se as políticas linguísticas dos governos autónomos -, a Galiza seguiu uma orientação anti-lusófona. Houve um grande esforço humano e económico para impedir o ensino do português e afastar a Língua Portuguesa do conhecimento público. Esta lei vem, de alguma forma, reconhecer que essa decisão política foi um erro.

Como?

Desde logo, reconhece-se no prólogo o trabalho do chamado Movimento Lusófono Galego, que foi, nos últimos 30 anos, sistematicamente ignorado. Nomeadamente, o trabalho da Comissão para a Integração da Língua da Galiza no Acordo Ortográfico Luso-Brasileiro, que participou nos acordos de 1986, na Academia Brasileira de Letras, no Rio de Janeiro, e de 1990, na Academia das Ciências de Lisboa.

No fundo, esta lei é um mecanismo que permite ultrapassar três décadas de políticas anti-lusófonas, de uma maneira suave, gradual e não conflituosa. Porque não pretendemos apontar o dedo a quem durante todo este tempo trabalhou contra o português, nem mexer na ‘ferida’. Estamos numa nova fase e não queremos que ninguém fique fora do ‘jogo’.

LÍNGUA E HISTÓRIA

No seu entender, quais devem ser as prioridades no que respeita o ensino do português?

É preciso dizer que o português já está a ser ensinado na Galiza através do galego, que é uma forma dessa língua. Mas falando do português padrão, ensinálo na Galiza não é o mesmo do que ensiná-lo na Turquia ou na Alemanha. Porque os alunos galegos, no primeiro dia de aulas, já falam português, ainda que tenham um léxico e uma pronúncia diferentes. Ou seja, em termos de currículo e de programa, entram, geralmente, no nível médio. Então, é preciso criar uma pedagogia e uma didática próprias. Os nossos alunos devem aprender a gramática e as regras do que chamamos o português padrão, que é diferente daquilo que se ensina nas aulas de galego.

Esse deve ser, a partir de agora, generalizado?

A posição da Academia Galega da Língua Portuguesa (AGLP), criada em 2008, tem sido esta: fazemos parte da Europa e a nossa intenção é reforçar o português europeu. Por exemplo, o Dicionário Eletrónico Estraviz, por certo o maior dicionário galego, com mais de 130 mil entradas, está conforme o Acordo Ortográfico (AO) e segue as regras do português europeu. No entanto, não pretendemos impedir que os alunos tenham acesso a outras formas e a outros sotaques, porque o conhecimento da variedade acarreta o reconhecimento de que todas as variantes são igualmente válidas. Recentemente, o próprio governo galego criou, através do departamento de Educação, uma nova plataforma informática que é uma espécie de portal para aprender português, em situações concretas (turismo, negócios, etc.), e que inclui os diversos sotaques dos vários países lusófonos (Angola, Brasil, etc.).

Existe então a preocupação de divulgar um português ‘múltiplo’?

Sim. Como se vê por essa plataforma, o governo está consciente de que é necessário criar instrumentos que permitam aceder ao português, mas não só ao português de Portugal. Há que facilitar também o conhecimento de outras formas. É importante dar a conhecer que a nossa língua é extensa, útil, e que tem vários registos e pronúncias dentro da unidade de uma mesma ortografia.

São instrumentos para serem utilizados em contexto de sala de aula?

São, mas não só. A área de trabalho do ensino do português passa, naturalmente, pelas escolas – para as quais esperamos que, em breve, sejam disponibilizados professores (pelo menos para aquelas que queiram ter essa oferta). Mas a lei também contempla os funcionários públicos, por isso é importante que também estes tenham acesso gratuito a aulas de português. E inclui ainda um terceiro ‘universo’: as empresas. É natural que haja interesse, da sua parte, em aceder mais facilmente aos mercados da Língua Portuguesa e, para isso, é fundamental conhecer a gramática comum. Mesmo que qualquer empresário consiga expressar-se oralmente, não é o mesmo fazê-lo com um desenvolvimento médio ou fazê-lo bem feito, em português correto.

Além da Língua, a lei Paz-Andrade pretende contribuir também para um maior conhecimento da História comum?

Sem dúvida. Já existem várias iniciativas nesse sentido, como o projeto ‘Ponte… nas Ondas!’, de cooperação entre escolas primárias e secundárias da Galiza e do Norte de Portugal. Ou o festival de música ‘Cantos na Maré’, fomentado pela cantora galega Uxía e organizado pelo concelho de Ponte Vedra. Tudo isto nasceu da sociedade civil. Já existia. A lei veio, de certo modo, legitimar o que já havia e, naturalmente, promover uma maior aproximação linguística e cultural. No entanto, ao nível do ensino, penso que é preciso dar a conhecer mais a nossa História comum, o que compete aos redatores dos manuais escolares. E construir também um futuro em conjunto. Há muitos anos que a fronteira europeia luso-espanhola desapareceu fisicamente, agora é tempo de desaparecer também das mentalidades.

O HORIZONTE DA CPLP

Outra linha de intervenção da lei é a produção, o intercâmbio e a divulgação de conteúdos audiovisuais em português nas televisões e rádios da Galiza. Já se veem resultados?

A Comissão Promotora tem estado em contacto com a Companhia de Rádio e Televisão da Galiza (CRTVG) para colaborar e assessorar em espaços de produção de conteúdos em português, nomeadamente um curso de Língua Portuguesa, que está a ser pensado para longo prazo. Nesta área, é importante que os outros países lusófonos tenham conhecimento desta lei e que encontrem, também eles, formas da Galiza participar. Em setembro passado, realizou-se o programa ‘Aqui Portugal’, em direto de Ourense, fruto de uma parceria entre a RTP e a CRTVG. Foi um verdadeiro sucesso de audiências. Há que continuar.

Em outubro, a Galiza esteve, pela primeira vez, representada formalmente num encontro da CPLP, em Braga. Qual o significado desse momento?

Foi muito importante. É uma prova dos passos que o governo galego parece estar disposto a dar em direção à Comunidade.

A Galiza pode vir a fazer parte da CPLP?

Essa questão está em cima da mesa, mas tal como aconteceu com a aprovação da lei é preciso criar consensos. Temos de entender onde vamos entrar. Não se trata de obter um título para pôr na parede; é preciso que o governo e a sociedade percebam o que significa fazer parte da CPLP, nomeadamente qual pode ser o papel nela da Galiza.

E qual poderá ser, na sua perspetiva?

Pode vir a beneficiar especialmente Portugal. A entrada recente da Guiné Equatorial modificou, de certa forma, o equilíbrio dentro da CPLP. A minha impressão é que a entrada da Galiza pode vir a restabelecê-lo.

Em que sentido?

Em termos linguísticos, a Galiza reforça o Português europeu. Depois, em termos práticos, existe evidentemente todo um mercado por explorar. Por exemplo: quem vai publicar os manuais escolares para o ensino do Português na Galiza? De onde virão os professores de Português que a Galiza terá de contratar? Além disso, o nosso processo de aproximação à CPLP implica necessariamente parcerias com entidades públicas e privadas dos outros países lusófonos. Com quem vão ser estabelecidas estas parcerias? São algumas perguntas que podemos colocar.

Até que ponto o fator económico pesou no consenso alargado conseguido em torno da lei?

Houve vários fatores, esse foi um deles. Outro foi o insucesso do isolacionismo linguístico galego —da defesa de um galego afastado do Português e da ideia de que isso iria garantir o futuro da própria língua—. A Galiza não melhorou nada, em termos de usos linguísticos ou de número de falantes, afastando-se do português. Depois, contribuiu também o crescente número de entidades, personalidades e escritores da Galiza a adotar o português padrão na versão do AO. E, sim, a própria crise económica levou a pôr em cima da mesa o sentido instrumental da língua. A língua não é só uma expressão cultural. Nem só sentimento. É também um instrumento de comunicação. E o galego na sua versão castelhana revelou-se um instrumento deficiente.

Estão então reunidas as condições políticas para essa aproximação ao mundo lusófono?

Estão. De hoje em diante, tudo dependerá do fator tempo e das oportunidades. Mas esse é o caminho e serão dados passos nesse sentido. Estou certo de que, mais cedo ou mais tarde, a Galiza entrará na CPLP. A AGLP tem trabalhado intensamente com as comissões diplomáticas dos países da CPLP e nenhum deles se opõe à nossa entrada. Além disso, há um consenso interno alargado sobre o assunto, o qual inclui o governo de Madrid.

De que forma pode o governo português contribuir para esse processo?

Como diria o cantor José Mário Branco, “mudam-se os tempos, mudam-se as vontades”. Ou seja, Portugal, através do Instituto Camões (IC), poderia começar por repensar a sua política em relação à lusofonia galega. Em 2011, a AGLP apresentou uma candidatura para entrar como setor consultivo da CPLP e o IC foi precisamente o único a colocar obstáculos. Talvez seja altura não de favorecer a Galiza, mas de posicionar-se adequadamente de forma a facilitar o processo.

Tem conhecimento de alguma reação de Portugal nesse sentido?

Não. Sabemos apenas que a Embaixada de Portugal em Madrid mantém contacto com o governo galego, interessando-se pela aplicação da lei. A política exterior de um país tão antigo como Portugal é muito difícil de mudar, por isso não será fácil a classe política portuguesa alterar a sua atitude em relação à Galiza. Certo é que a Galiza vai precisar de estabelecer parcerias. Não podemos inventar tudo de novo. Por isso digo que Portugal poderia repensar certas políticas de obstrução, especialmente da parte do Ministério dos Negócios Estrangeiros que, por vezes, tem sido mais colaborador com entidades galegas anti-lusófonas do que com as lusófonas.

Esse é um dos grandes desafios da ‘aplicação’ da lei?

É algo que não depende de nós. Compete-nos continuar a manter o consenso alargado e consolidar uma posição única em relação a estas matérias, quando participamos em encontros internacionais. Precisamos de construir uma posição conjunta nos âmbitos económico, cultural e de cooperação internacional. É nisso que estamos a trabalhar.

Houve alguma alteração substancial entre a primeira proposta de lei e a versão aprovada?

Houve algumas melhorias. Por exemplo, a versão inicial estipulava que a lei fosse aplicada no prazo de quatro anos. Mas o governo e o grupo parlamentar explicaram-nos que isso não era possível na atual situação económica de grande fragilidade. Concordámos então que, em vez disso, o governo tem de apresentar um relatório anual a informar o Parlamento autónomo sobre a aplicação da lei.

Quais são as suas expectativas?

Avançar neste processo de aproveitamento da Língua Portuguesa e aproximação à Lusofonia seguindo a dinâmica do consenso, procurando incluir o maior número de pessoas e entidades neste caminho que é benéfico para todos. Quanto a prazos, não sei. Mas não é uma lei para três meses, nem para um ano. É uma lei muito ambiciosa que só faz sentido a longo prazo. E com vontade política. Acreditamos que o governo vai cumprir a sua parte tal como estamos a tentar cumprir a nossa.

Nota:

Artigo publicado originalmente no n.º 1.155 do Jornal de Letras (de 7 a 20 de janeiro de 2015). O artigo é também disponibilizado no formato PDF com a autorização do JL.
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 11-03-2015 18:39
# Ligazón permanente a este artigo
El gallego gana terreno en el Bierzo con mil alumnos en 16 centros
Villafranca inauguró las Jornadas Martín Sarmiento para la promoción de la lengua gallega.

M. MACÍAS / MJ, ALONSO I - Diario de León - PONFERRADA 10/03/2015


Villafranca abrió ayer el programa de actos de las séptimas Jornadas Martín Sarmiento de promoción de la lengua gallega en el Bierzo y lo hizo con una certeza cada vez más visible: la constatación de que el gallego tiene más presencia en la comarca, puesto que cada vez es mayor el número de alumnos que se aventuran a estudiar esta lengua en el colegio o el instituto. Lo destacó el director general de Política Lingüística de la Xunta de Galicia, Valentín García, y lo certificó la directora provincial de Educación, Emilia Villanueva, con unos datos que no dejan lugar a dudas. Ya son más de mil los estudiantes de todos los grados educativos —Infantil, Primaria, Secundaria y Bachillerato— que estudian gallego en un total de 16 centros repartidos por la geografía comarcal. A ellos hay que sumar también el más de medio centenar de alumnos de la Escuela Oficial de Idiomas (EOI) de Ponferrada que han apostado por el gallego como lengua de estudio. Todo ello es posible gracias al convenio de colaboración firmado ya en el año 2006 entre la Junta de Castilla y León y la Xunta de Galicia.

«Actualmente se imparte gallego en doce centros de Educación Infantil y Primaria, y en cuatro institutos del Bierzo. En total son 818 alumnos de primer ciclo y unos 187 de Secundaria y Bachillerato», especificó la directora provincial de Educación, apuntando que la Escuela Oficial de Idiomas se mueve ya en otro nivel que no está contemplado dentro de protocolo de colaboración suscritos entre ambas administraciones.

Emilia Villanueva insistió, asimismo, en que son 16 los centros que actualmente se inscriben en el protocolo para el estudio del gallego, la lista no está cerrada y que el centro educativo que quiera solicitarlo, únicamente debe presentar la documentación requerida y cumplir con los requisitos.

«Para nosotros es un programa muy importante porque nos permite visibilizar la presencia del gallego en toda la zona del Bierzo y también en Sanabria; y nos permite constatar que cada año se va incrementando, poco a poco, el número de alumnos que acceden a conocer nuestro idioma y nuestra cultura, porque es parte también el idioma y la cultura de este territorio», destacó el director general de Política Lingüística de la Xunta, que junto a Villanueva y la alcaldesa y el concejal de Cultura de Villafranca, Conchi López y Luis Manuel Prieto Gaztelumendi, inauguraron estas séptimas Jornadas Martín Sarmiento, centradas en los intercambios escolares entre los más de mil alumnos y apoyadas en las costumbres, los viajes y los paisajes bercianos. Un repaso realizado bien en castellano o bien en gallego bajo la perspectiva de autores como el propio Sarmiento, Enrique Gil y Carrasco, Fernández Morales, Carnicer o González Alegre.

En los actos desarrollados ayer en el Teatro Villafranquino participaron alumnos de los colegios San Lorenzo de Brindis y Divina Pastora (Villafranca), Quinta Angustia (Cacabelos), Valentín García Yebra, Compostilla, Jesús Maestro y Virgen del Carmen (Ponferrada); San Ildefonso (Camponaraya), Toral de Merayo, M.L. Ucieda (Toral de los Vados), CRA Carucedo, Jimena Muñiz (Corullón), CRA Puente de Domingo Flórez. Y de los institutos Padre Sarmiento (Villafranca), Bergidum Flavium (Cacabelos), Europa y Virgen de la Encina (Ponferrada).
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 11-03-2015 18:12
# Ligazón permanente a este artigo
Greve lingüística para denunciar a discriminación do irlandés nas institucións da UE.
Liadh Ní Riada só falará en gaélico durante 2 semanas nas institucións da UE para visibilizar así as pexas existentes ao uso deste idioma. Unha decisión motivada após lle negasen a palabra nunha reunión parlamentar por facer uso dela en irlandés.

Sermos Galiza


Liadh Ní Riada comezou a súa intervención nunha reunión do comité do Parlamento europeo. De inmediato, a persoa que presidía esa xuntanza (Roberto Galtieri), dirixiuse á eurodeputada irlandesa e advertiulle: “Ou usa outra lingua ou, lamentabelmente, non podo darlle a palabra”, Ní Riada falaba en irlandés, o idioma propio do seu país, mais non estaba previsto o servizo de tradución simultánea. “Avisei que falaría en irlandés na reunión”, explicou a deputada do Sinn Féin, e a resposta que me deron foi porque o ía facer se xa falo inglés”. Ní Riada decidiu non continuar coa súa exposición na comisión de non podía facelo no seu idioma.

A intervención era a primeira que a parlamentar da República de Irlanda fai dentro da súa greve lingüística que vai manter até o 17 de marzo. Non falará nin unha palabra que non sexa gaélico irlandés nas sesións parlamentares. “Fágoo para chamar a atención sobre o feito de que non podo usar a miña lingua nativa no Parlamento”.

Esta deputada republicana irlandesa destaca que desde 2007 o irlandés é idioma oficial da UE. Mais tamén desde 2007 está vixente unha derrogación -pactada entre Bruxelas e Dublín- segundo a cal as institucións europeas non están obrigadas a garantir o dereito de uso do irlandés, no mesmo grao en que o fan con outrias linguas oficiais na UE.

O Sinn Féin e colectivos e plataformas en defensa do irlandés, como Conradh na Gaeilge , demandan a fin desa derrogación.

Noticia tirada de Nationalia
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 11-03-2015 10:07
# Ligazón permanente a este artigo
A forza da audacia fai progresar aos pobos e dignifica os seus sinais de identidade
Por Xosé González Martínez el 06 de marzo de 2015 en Mundiario

Coa aprobación da Constitución de 1978 que establecía o réxime da cooficialidade lingüística, posteriormente recoñecido polo Estatuto, só algúns xuristas se decidiron utilizar o idioma galego.


A vida está chea de xestos. Uns inútiles, caricaturescos, e outros cargados de simbolismo, imperecedeiros, que acaban sendo modelos a imitar. O xurista e diplomático galeguista, Lois Tobio, deixounos unha anécdota reveladora da súa rexa personalidade intelectual. Ocorreu no curso escolar 1930-31, na Facultade de Dereito de Santiago onde debutaba como profesor. Así a contou el. “Rematei un cursiño de historia do dereito que dei na nosa lingua, pois xa non había pexas para o emprego dela porque estabamos na República. Tan contentos quedaron os alumnos que me organizaron unha festa”. Decidirse a impartir aulas de Dereito na nosa lingua requiría dunha boa dose de audacia naqueles tempos.

Este xesto de Lois Tobio había ter, moitas décadas despois, dous imitadores: o notario Victorino Gutiérrez Aller, que redatou milleiros de documentos notariais no noso idioma, e o catedrático de dereito mercantil Xosé A. Gómez Segade. Cóntanse por milleiros os alumnos que foron formados en lingua galega por unha das autoridades de maior recoñecemento no mundo desta rama do dereito. Deixou bos discípulos que hoxe seguen o ronsel do seu maxisterio. Un exemplo, sen dúbida, que figurará para sempre nos anais da ciencia xurídica galega. Veñen a conto estas referencias agora que estamos a preparar os actos conmemorativos do trixésimo aniversario da primeira sentenza ditada en lingua galega.

Din os historiadores que a lingua galega ten dous anos fundamentais: un en 1228, ano no que se escribe o primeiro documento xurídico no noso idioma nunha notaría alaricana outorgando o “Foral de Castro Caldelas”, e outro, en 1532, que foi cando se rexistrou o derradeiro instrumento oficial en galego. Despois habían vir máis de cinco séculos de marxinación, relegado aos usos coloquiais, e algunha que outra ocasional manifestación literaria. 1985 é o ano do rexurdimento da lingua nos usos xurídicos.

Coa aprobación da Constitución española de 1978 que establecía o réxime da cooficialidade lingüística, posteriormente recoñecido polo Estatuto de Autonomía para Galicia de 1981, só algúns xuristas se decidiron utilizar o noso idioma nos procedementos procesuais e actos xurídicos documentados. As inercias do pasado eran de tal natureza que das liberdades reconquistadas excluíase a lingüística. Nese contexto histórico e institucional procuramos rachar coa claudicante indiferencia e atopamos no maxistrado Claudio Movilla Álvarez un aliado disposto a secundar o exemplo de Lois Tobio e Gómez Segade. O 2 de abril de 1985 escríbeme unha carta anunciándome a primeira sentenza en lingua galega. Gárdoa como ouro en pano. Di así: “Envíoche copia da sentenza en galego, tal como che dixen na nosa conversa telefónica. Os atrancos para facelas todas na nosa lingua xorden fundamentalmente da ignorancia que teñen do galego os funcionarios. Agardemos que nun futuro próximo, o que agora é un acontecemento -que triste considerar isto como un acontecemento!- se convirta en rutina. Unha forte aperta do teu amigo.”

Desde entón é certo que se ten avanzado algo, pero non todo o debido. Grazas ao esforzo dun número cada vez maior de operadores xurídicos, funcionarios xudiciais, xuíces e fiscais, aglutinados pola Irmandade Xurídica Galega, hoxe xa empeza a ser normal o uso do galego na administración de xustiza.

Este mes celebraremos dous actos de natureza ben singular. O día 17 en Redondela, porque foi este Concello o que lle solicitou á Audiencia Territorial da Coruña o xesto histórico de ditar esa sentenza en galego; e despois, o 28, en Castro Caldelas, concello do que era oriundo o maxistrado Claudio Movilla. En ambos os dous actos faremos copartícipes aos operadores xurídicos e cidadáns desta nova ofensiva regaleguizadora. Uns e outros anunciando o compromiso coa lingua galega nos usos xurídicos. A maiores, nas terras de Caldelas, procuraremos que un bo número de alcaldes participen activiamente facendo un pronunciamento de galeguización das asesorías xurídicas dos seus concellos.

A forza da audacia é a que fai progresar aos pobos e dignificar os seus sinais de identidade.
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 11-03-2015 10:05
# Ligazón permanente a este artigo
Redondela celebrará os 30 anos da primeira sentenza xudicial en galego
Redacción Praza Pública


O 27 de marzo de 1985 a Audiencia Territorial de A Coruña ditou a primeira sentenza xudicial en galego. Pasaran máis de sete anos dende a aprobación da Constitución, máis de catro dende a entrada en vigor do Estatuto de Autonomía e dous dende a Lei de Normalización, pero esa normalización da lingua e a igualdade idiomática aínda non chegaran (e seguen sen facelo) aos xulgados e á Xustiza. Os maxistrados Ricardo Leirós, Claudio Movilla e Gonzalo de la Huerga foron os responsables hai dez anos, nun fito histórico para a lingua que a Irmandade Xurídica Galega conmemorará o vindeiro martes 17 de marzo en Redondela. No acto, que terá lugar no Multiúsos da vila, descubrirase unha placa na fachada da Casa do Concello e 21 avogados da localidade comprometeranse a empregar a lingua galega.

Os maxistrados Ricardo Leiros, Claudio Movilla e Gonzalo de la Huerga foron os responsables hai dez anos, nun fito histórico para a lingua que a Irmandade Xurídica Galega conmemorará o vindeiro martes 17 de marzo en Redondela

Non é casualidade que o acto, impulsado por Xosé González, se realice en Redondela. A sentenza estivo motivada por un recurso interposto por Josefina Carreira Rivero contra o Concello de Redondela por dúas resoluciones municipais aprobadas en 1980 e 1981 nas que se declaraba que a súa vivenda non estaba en ruínas, como si defendía a muller. Na súa reclamación, Josefina Carreira Rivero alegou, apoiada en informes de arquitectos, que a vivenda presentaba numerosos problemas e que os custes das reparacións ascendían a 1.419.857 pesetas, fronte aos 417.450 calculados polo Concello, cun valor total do edificio estimado en 1.332.000 pesetas. Finalmente, a sentenza deulle a razón á muller, sinalando que os custes da reparación superaban o 50% do valor do inmoble, polo que se debía declarar a ruína da vivenda.

A sentenza non deixaba de ser unha máis, un caso menor con escasas inmplicacións máis alá da muller propietaria da Casa e do Concello de Redondela, pero a lingua escollida para a súa redacción converteuna nun documento histórico. Como destacaba Xosé González nun artigo publicado en Galicia Confidencial e La Región, "propúxenlle ao admirado amigo Claudio Movilla que elixise calquera dos litixios nos que o Concello de Redondela fose parte para ditar resolución en galego; iso si,díxenlle, que sexa un caso favorable ao demandante". "Conseguido o obxectivo acabou con el o mito do imposible, e deixabámoslles as portas abertas ás corporacións locais e aos particulares", engadía.

Non se trataba máis que de exercer e facer posible o dereito recoñecido polo artigo 7 da Lei de Normalización Lingüística

En efecto, non se trataba máis que de exercer e facer posible o dereito recoñecido polo artigo 7 da Lei de Normalización Lingüística, que especifica que "no ámbito territorial de Galicia, os cidadáns poderán utilizar calquera das dúas linguas oficiais nas relacións coa Administración de Xustiza" e que "a parte ou interesado terá dereito a que se lle entere ou notifique na lingua oficial que elixa”. Nos meses seguinte, aberto este vieiro, a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística de Galicia mobilizou aa corporacións locais "para que aproveitasen o marco legal e así potenciar a lingua galega en todos os ámbitos".

En toda Galicia apenas 30 xuíces e xuízas usan normalmente o idioma galego nos xuízos ou nas sentenzas e a porcentaxe de fallos ditados en galego non chega ao dez por cento

Trinta anos despois, a igualdade lingüística na Xustiza segue moi lonxe de ser unha realidade e, de feito, forma parte habitualmente das denuncias presentadas ante o Consello de Europa por incumprimento da Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias. En toda Galicia apenas 30 xuíces e xuízas usan normalmente o idioma galego nos xuízos ou nas sentenzas e a porcentaxe de fallos ditados en galego non chega ao dez por cento. "Un cidadán pode sen ningún problema dirixirse a calquera instancia xudicial en lingua galega sen que iso supoña nin discriminación nin por suposto dilación nos trámites do proceso", aseguraba hai uns meses o secretario da Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística.

A Mesa denunciaba recentemente que a propia administración dificulta o uso do galego a aqueles xuíces e xuízas que o empregan, "non dispoñibilizando lexislación consolidada en galego ou implantando o sistema informático Minerva"

De igual xeito, a Mesa denunciaba recentemente que a propia administración dificulta o uso do galego a aqueles xuíces e xuízas que o empregan, "non dispoñibilizando lexislación consolidada en galego ou implantando o sistema informático Minerva". Un dos socios fundadores da Irmandade Xurídica Galega, o fiscal da Audiencia de Pontevedra Benito Montero, afirmaba o pasado ano en entrevista con Praza que "queda moito por facer para normalizar o galego no ámbito da Xustiza" e engadía que "a normalización, sen un apoio institucional firme e forte, non é capaz de imporse. Ten que haber ilusión por parte do Goberno galego por normalizar o idioma propio e aquí non a hai, senón todo o contrario. Se poden reducir a presenza da lingua, redúcena. Parece que mesturan as cousas co nacionalismo, que entenden que canto máis galego se fale máis nacionalismo haberá".
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 11-03-2015 10:04
# Ligazón permanente a este artigo
Concerto de Sés
Padroado de Cultura Concello de Narón.

Xa están á venda as entradas para o concerto de Sés do vindeiro sábado 28 de marzo, que terá lugar no Pazo da Cultura de Narón ás 20:00 h. + Info: 981 102 897
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 11-03-2015 10:03
# Ligazón permanente a este artigo
Un fiscal galeguista con auctoritas
Repaso a historia da institución do ministerio público en Galicia e non atopo na relación ningún titular que se distiguise pola proximidade aos problemas reais da sociedade, e moito menos coa sensibilidade ou curiosidade intelectual pola cultura e lingua do país. Neste, coma noutros ámbitos institucionais, arrastramos un déficit de galeguidade preocupante. Os que acceden a un posto de alta respondabilidade pública van servir cegamente ao partido que os nomeou, e de paso tirarlle proveito persoal. Máis nada.

Por Xosé Glez. - Galicia Confidencial | Redondela | 04/03/2015


Que razón tiña don Ánxel Fole cando en certa ocasión, coa súa rexouveira retranca, respondeulle en castelán galeguizado a certo gobernador civil que acababan de presentarlle: “Si,señor, a gobernadores civiles he conocido yo a muchos”. Eu tamén coñecín a moitos que o tempo arrombou. De vivir hoxe estaría admirado do labor desenvolvido nos últimos dez anos polo Fiscal Superior de Galicia, Carlos Varela García, facéndoa máis visible na sociedade, aproximando a institución aos movementos sociais, ao tempo que lle imprimíu un novo estilo ao desempeño desta función xurisdicional.

Nas memorias anuais da institución quedan reflectidas para os historiadores a súa preocupación polos problemas da cidadanía á que estivo sempre disposto a ouvir, e procurarlles solucións viables. As súas actuacións estiveron marcadas por medidas cun carácter preventivo, como así quedaron patentes as moitas iniciativas para facer fronte aos problemas medioambientais ,os incendios forestais, a mediación como alternativa á xudicialización dos conflitos, e a defensa do patrimonio que as autoridades eclesiásticas,por exemplo, ignoraron. Que certas e fundadas eran a súas sospeitas sobre a fraxilidade do mesmo e que pouco caso se fixeron ás medidas que propuña!. Significativas e novidosas foron as súas propostas para combater o andazo da corrupción A el acudiron as asociacións de afectados polo timo das preferentes, asumindo a súa defensa. O Fiscal Superior de Galicia actuou en moitos casos como un verdadeiro Valedor do Pobo, mentres o titular desta institución agochado no seu tobo non se deixaba ver.

Pero amais de todas esas accións, que non tiveron parangón noutras fiscalias superiores do resto do Estado, velaí está outra preocupación á que soubo responder coa coherencia propia de quen sinte Galicia con verdadeira emoción: o uso da lingua galega en todas as actividades escritas e públicas. Carlos Varela falou e escribíu sempre en galego. E fíxoo con total naturalidade, sen molestar a ninguén, pero facendo valer o seu dereito a se expresar nun idioma que é o seu e ao que leva anos prestándolle transcendentais servizos para normalizalo nos usos xurídicos.

O Fiscal Superior de Galicia estivo presente durante estes dez anos en todos os actos para os que foi chamado de afirmación da identidade galega pronunciando emotivos e sinceiros pronunciamentos inzados de novidosas achegas, afastado dos exercicios retóricos de contidos ocos que tanto se estilan. Rematado o seu mandato, sen que ninguén cuestione as súas actuacións, todo o contrario, é louvado e recoñecido o seu carisma. Un exemplo de función institucional que deixa unha grata memoria. Exerceu a “potestas” con “auctoritas”, un binomio pouco común. Velaí o seu gran mérito. A partir de agora a súa autoridade, xurídica e humana, vai ser un inexcusable referente no galeguismo cos seus devalos históricos maxistralmente precisados por Díaz Castro: ”Un paso adiante e outros atrás, Galicia/e a tea dos teus sonos non se move”.

O próximo día 13 de marzo ofréceselle unha homenaxe de gratitude que será un canto á esperanza nunha Galicia máis galeguizada.
Xosé Glez.
Comentarios (0) - Categoría: Opinión - Publicado o 11-03-2015 10:00
# Ligazón permanente a este artigo
A patronal carga contra o galego tras cobrar un millón de Normalización Lingüística
Praza Pública - David LombaoDavid Lombao


Eran outros tempos, como para case todo. O 8 de xullo de 2006 a daquela secretaria xeral de Normalización Lingüística, Marisol López, asinaba con quen daquela presidía a Confederación de Empresarios de Galicia (CEG), Antonio Fontenla, un convenio para poñer en marcha o Servizo de Normalización Lingüística da patronal galega. O Goberno galego substituía as axudas puntuais a empresas por un acordo global con "vontade de continuidade" que procuraba o "apoio para a galeguización das empresas", á que a CEG se sumaba con entusiasmo. Case unha década e máis dun millón de euros públicos despois, a confederación empresarial xa non conta con esa vía de financiamento e o que noutrora eran declaracións de adhesión á promoción do galego tornan en belixerancia contra a lingua propia de Galicia.

Os xornais Faro de Vigo e La Opinión de A Coruña daban conta o pasado mércores do ditame do Consello Galego de Relacións Laborais sobre a orde que rexerá a concesión de axudas da Xunta para organizar cursos de formación dirixidos a persoas desempregadas neste 2015. Nese documento a organización empresarial alzou a voz contra o que vén sendo unha práctica habitual na Administración, a ponderación do uso do do galego para condecer as subvencións. E non o fixo para pedir unha modificación, senón para esixir, directamente, a súa supresión.

A CEG esixe que a lingua galega non sume puntos na orde de axudas para cursos de formación

Ao xeito do que acontecería cun idioma estranxeiro a patronal alega que "a utilización da lingua galega na impartición das accións debe estar supeditada ao coñecemento que os alumnso teñen da mesma", polo que "debe ter carácter potestativo polo profesorado e o seu uso non debe ser motivo de baremación", isto é, non debe ser un mérito que dea puntos á hora de obter estes fondos públicos. "De non ser así -sinalan- deberíase esixir ao alumnado un nivel mínimo da lingua acreditado a través do correspondente CELGA". Caso contrario, non se podería "garantir a calidade da formación e a eficiencia na súa impartición".

Así as cousas, a CEG solicita en solitario "a supresión da referencia ao uso do galego na impartición" que se inclúe nas condicións das axudas e expresa, ademais que a "penalización" por non utilizar a lingua galega é "excesiva". Reclaman, polo tanto, que o galego non poida chegar a sumar ata cinco puntos sobre un total de 80 que é posible acadar nesta orde de axudas -o mínimo para obter algunha concesión é de 25-.

As subvencións á normalización
Esta posición da CEG difire notablemente da vontade que amosaba cando os fondos gobernamentais de Normalización Lingüística chegaban ás súas arcas mediante as sinatura de sucesivos convenios. Así, tras o devandito acordo do ano 2006, dotado con 371.460 euros, segundo informou daquela a Xunta, a patronal aseguraba ser "consciente da necesidade de estender o uso e o coñecemento da lingua galega entre o empresariado". Por iso apostaba por "transformar este acordo nun marco estable de colaboración" que "permita darlle continuidade a esta importante colaboración".

A patronal pechou o seu Servizo de Normalización cando deixou de recibir cartos públicos

Unha vez posto en marcha o Servizo de Normalización Lingüística da CEG con esta importante achega económica patronal e Goberno seguiron asinando sucesivos acordos na mesma materia. Para "potenciar o papel da CEG como axente dinamizador do uso da lingua galega no ámbito socioeconómico de Galicia" a Xunta puxo sobre a mesa 149.000 euros en 2007 e outro tanto en 2008 e 2009. En 2010, xa co Goberno de Alberto Núñez Feijóo, a iniciativa estivo dotada con 155.000 euros para ese ano e o seguinte. Xa en 2012, a achega volveuse producir, pero reducida a 50.100 euros. En total, as achegas sumaron 1'01 millóns de euros.

O actual presidente da CEG apoiou en 2008 un informe do Club Financiero de Vigo contra o uso do galego no ensino

Case tres anos despois desa última sinatura a antiga web do Servizo de Normalización Lingüística desta organización empresarial indica que xa non está operativa por "falta de apoio financeiro" e convida a dirixir as solicitudes de asesoramento directamente á Secretaría Xeral de Política Lingüística. Mentres, a patronal semella rexerse agora abertamente pola doutrina lingüística que o seu actual presidente, José Manuel Fernández Alvariño, xa expresara en 2008, cando como presidente da Confederación de Empresarios de Pontevedra apoiou publicamente un informe do Club Financiero de Vigo que arremetía con dureza contra o uso do galego no ensino e afirmaba que no mundo empresarial "es mejor entenderse en castellano". Daquela Alvariño considerou que "non é impensable" que haxa empresas que renuncien a operar en Galicia por mor da existencia e utilización do galego.

"O desprezo por un mesmo non é boa carta de presentación en ningures"
A arremetida da CEG contra o uso do galego mentres outras organizacións empresariais están a apostar abertamente por el non só dentro do país, senón pola súa potencialidade no ábmito da lusofonía, xa xerou reaccións no ámbito social e político. Dende A Mesa pola Normalización Lingüística o seu presidente, Marcos Maceira, lamentou este "absoluto desprezo" da patronal, unha "mostra de autoodio" que é "indicativa do desprezo que teñen tamén pola súa propia actividade empresarial, se é que a fan en Galiza". "O desprezo por un mesmo -advirte- non é boa carta de presentación en ningures".

Neste contexto, Maceira sinala que "non todo o empresariado despreza o seu país e a súa lingua", toda vez que "hai empresariado en Galiza que ve no galego unha marca de calidade e de respecto por si mesmo e pola súa clientela", caso por exemplo das "noventa empresas que participan do proxecto Abertos ao Galego" que impulsa a propia Mesa. "Fano por convenceento no que fan, porqeu confían na potencialidade da lingua e sen ningún tipo de interese". Pola contra, salienta, a CEG "non tivo problemas para recibir até 2012 axudas destinadas á normalización lingüística".

Nun sentido semellante, a voceira do BNG en materia de lingua, Ana Pontón, insta a CEG a "rectificar de inmediato e pedir desculpas a todos os docentes, así como aos galegos e galegas en xeral", por a súa "intolerábel e insultante" esixencia. "Afirmar que o uso do galego incide na baixa calidade" da formación é "unha barbaridade e un acto de racismo e discriminación lingüística", di Pontón, quen lle lembra ademais á patronal que "non é obrigatorio presentarse ás axudas de formación". Quen recibe cartos públicos dos impostos que paga a poboación galega "debe, como mínimo, respectar a lingua do pobo", conclúe.
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 05-03-2015 12:32
# Ligazón permanente a este artigo
[1] 2 [3]
Caderno da Coordenadora de Equipas de Normalización Lingüística de Ferrolterra








clocks for websitecontadores web


anuncia o portal na túa web




O meu perfil
cequipnormalizacion@gmail.com
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

© by Abertal