|
|
|
|
| VIII FESTIVAL DA TERRA E DA LÍNGUA |
|
 Progama
Sexta-feira 18 de Julho
21:00 h: Apresentaçom do Festival
21:15 h: Actuaçom de Os da Ria
23:00 h: Concerto
- Chámalle Xis! (Fussiom. Galiza)
- Ulträqäns (Spiz-Folk. Galiza)
- Cuchufellos (Ska, Reggae, Speed-Folk. Galiza)
Sábado 19 de Julho
12:00 h: Apertura da exposiçom "Na defesa do território" com projeçons de videos no Moinho.
17:00 h: Campeonato de Matraquilhos com a colaboraçom de Siareir@s Galeg@s
18:00 h: Festivalzinho. O festival para as crianças com:
- Monicreques com a obra "A rua das pantasmas"
- Mágia com o pequeno gram Mago Fiz
- Recolhendo Jogos Populares: Bilharda.
20:00 h: Forum de Debate "Na defesa do território"
- Fins Ereixas (Secretário Executivo de ADEGA)
- Xosé Maria Vilaverde (Coordenador Geral de VERDEGAIA)
- Orlando Álvarez (Porta-Voz de SOS Courel)
- Manuel A. Rodríguez Carballeira (Coordenador do Comité Cidadao de Emergência para a Ria de Ferrol)
22:30 h: Pregom a cargo de Antón Masa, Presidente da Associaçom pola Defesa da Ria de Ponte Vedra (APDR)
23:00 h: Concerto
- Machina (Metal. Galiza)
- Amaiur (Euskal Herria)
- Dandy Fever (Ska, Rock Steady. Galiza)
MAIS INFORMAÇOM EN WWW.ARTABRIA.NET |
|
|
|
|
| Encontro literario Cidade da Coruña |
|
ESTIMADA SOCIA:
ESTIMADO SOCIO:
Desde a Concellaría de Cultura do Concello da Coruña remítennos o programa do Encontro Literario Cidade da Coruña, e solicítannos que, coa finalidade de darlle unha maior difusión, reenviemos esta información aos nosos contactos.
Consideramos que esta información pode ser do voso interes.
Saúdos
ESTER MOURENZA FERNÁNDEZ
AS-PG
Para máis información:
ASOCIACIÓN DE ESCRITORES EN LINGUA GALEGA (AELG) OFICINA,
de luns a venres, de 08:00 a 15:30 (xullo e agosto)
Avda. de Alfonso Molina, s/n
Edif. de Sindicatos, 8º andar
15008 - A CORUÑA
Tlf./Fax: 981 133 233
Móbil: 696 581 971
oficina@aelg.org
www.aelg.org
|
|
|
|
|
| Transcripción dun correo recibido do Observatorio da Lingua Galega |
|
Estimado/a señor/a:
No marco dos traballos realizados ao abeiro do Observatorio da Lingua Galega, impulsado pola Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia, queremos presentarlle o boletín electrónico de periodicidade semanal Novas de Linguas, que poderá recibir, se o desexa, no seu enderezo electrónico todos os xoves. Este boletín informa, en galego, sobre a actualidade lingüística de Galicia, España e do resto do mundo, nas tres seccións que o compoñen. Ademais, o boletín incorpora enlaces a recursos e páxinas web que poden ser do seu interese.
Se aínda non se subscribiu e está interesado en recibir este boletín, só debe facer clic en http://www.observatoriodalinguagalega.org/?q=boletin/subscricion e
introducir o seu enderezo de correo electrónico.
Como exemplo, pode consultar o boletín do xoves 3 de xullo no seguinte enderezo: http://www.observatoriodalinguagalega.org/boletines/20080703.htm
Reciba un saúdo cordial,
O equipo do Observatorio da Lingua Galega |
|
|
|
|
| Galego? ... non, catalán |
|
|
|
|
|
|
| Política Lingüística recorda que o castelán "non é lingua ameazada" en Galiza |
|
EN GALEGO
A secretaria xeral vén de presentar unha nova campaña para a promoción do galego: "En Galego tes todo por vivir. Tócache!".
Redacción Vieiros - 17:00 03/07/2008
'En galego, tes todo por vivir'. Este é o lema da nova campaña que vén de lanzar a Secretaría Xeral de Política Lingüística e que se marca o obxectivo de impulsar a nosa lingua. Esta iniciativa terá presenza nos medios de comunicación e establece como franxa de idade prioritaria a da mocidade, por ser un colectivo con baixo uso do idioma, malia a súa ampla competencia no seu coñecemento.
Verbas como 'semente', 'axóuxere' ou 'chorima' son empregadas na campaña, que se basea no xogo de palabras encadeadas. Ademais das cuñas publicitarias, contempla outras propostas abertas á participación. Unha delas serán os 'xogos familiares', que se organizarán en espazos públicos para favorecer a transmisión familiar do idioma. Tamén se pon en marcha a web palabrasencadeadas.com, na que xa está aberto un concurso para achegar imaxes nas que estean capturadas palabras en galego. Asemade retomarase a 'Xeración E logo', que consiste no reparto a todas as mulleres embarazadas de material para a interacción cos pequenos en galego.
Críticas ás plataformas contra a normalización
Na presentación da campaña, a secretaria xeral de política lingüística, Marisol López, lamentou os intentos de protexer o castelán en Galiza, unha lingua, dixo, "que non está ameazada". Dixo que é ao galego ao que lle queda un "longo camiño por andar", porque perviven moitos prexuízos sociais, como demostra por exemplo a súa case nula utilización no ámbito económico.
Xa en declaracións a Vieiros, Marisol López, tivo tamén unhas palabras para o 'Manifesto por la lengua común' en defensa do castelán que veñen de asinar coñecidos persoeiros galegos. López recorda que a protección do castelán xa está contemplada na constitución e asegura que este tipo de iniciativas non teñen ningún sentido, xa que non hai tal conflito lingüístico. Dixo que o que se pretende dende o seu departamento é que o galego teña os seus espazos de uso en equilibrio co castelán.
A Mesa contesta
A presentación desta campaña xa xerou reaccións. Dende a Mesa pola Normalización Lingüística pediron xa a súa suspensión e piden que o diñeiro se reinvista en introducir o galego en ámbitos nos que está excluído. O Presidente deste colectivo, Carlos Callón, afirma que na Secretaría Xeral de Política Lingüística "sobra propaganda e faltan medidas". Acusa a este departamento de non investir en que se dobren filmes ao galego, que haxa material pedagóxico en galego ou que non pon en marcha ningún proxecto para garantir o dereito da atención en galego nas diferentes administracións. De igual xeito, Callón di que Política Lingüística vive allea aos problemas das persoas que queren desenvolver a súa vida en galego e que só adica os cartos públicos ao autobombo.
Doutra banda, a Mesa valorou positivamente as declaracións de Marisol López desacreditando as campañas existentes na defensa do castelán e piden que este tipo de manifestacións sexan máis frecuentes. |
|
|
|
|
Heredeiros da crus - que jallo é |
|
|
|
|
|
|
| Portu-Gal (Colaboración dende Santiago) |
|
Portu-Gal
Coa lingua de excursión]
Adriano Quiroga Castiñeira
Andrés Peleteiro Raíndo
Martín Santamarina García
Miguel Batalla Liste
Madrugar é unha desas cousas que só apetecen en situacións que realmente pagan a pena, e esta excursión foi unha delas. No comezo da viaxe non houbo nada realmente interesante, e sentíamos envexa de que os nosos compañeiros de aula estiveran desfrutando das amenas e entretidas clases da mañá, como Sociais, Matemáticas, Tecnoloxía... Mágoa non estar con eles! (risos).
Rapidamente comezamos a facer amigos. Integrarnos foi especialmente doado, xa que, como moito, había cinco persoas de cada instituto, dos nove centros que ateigábamos o bus.
A primeira escala da nosa calorosa viaxe foi Braga, da que non gostamos polas súas solemnes igrexas repletas dos cadáveres dos insignes personaxes alí enterrados (cousa un tanto inquietante), mais si polos abundantes e verdes parques ateigados de maxestosas fontes.
Logo de xantar en Braga, e completando o último tramo da viaxe, chegamos a Porto, onde a visita á praia de Matosinhos e á célebre Casa da Música (de moderna arquitectura e con acústica case perfeita, para alén de salas con todo tipo de curiosidades), levounos toda a tarde. Seguidamente... a nosa habitación do hotel! Un palacio con todo tipo de luxos: unha porta maior que o marco (de maneira que o baño non pechaba); espellos e colgadoiros que literalmente caian a cachos sen axuda de ninguén; unha tapa do váter que non se suxeitaba (e que obrigaba a afinar a puntaría); a típica mascota lusa de oito patas cuxo hábitat se sitúa na bañeira (e non se trataba dun polbo senón de arañas)...
E, tal e como costuma, despois da tarde vén a noite. Unha noite na que, até a hora limite (01:30), pretendíamos pasalo ben nalgunha discoteca, pero a única que encontramos pretendían reternos até que pagásemos o consumo mínimo. Despois de dar fuxido, procuramos durante o resto do tempo outra discoteca da que nos falaran que, fóra xa da hora limite, conseguimos achar.
Logo de saír de “O piolho d’Ouro”, que así se chamaba o ateigado local, tíñamos que voltar para o hotel; mágoa que xa pasaban 5 minutos da hora límite de chegada e que estábamos a unha distancia de varios centos de metros. Nese momento o grupo dividiuse: uns decidiron ir correndo e outros, ao ver unha costa arrepiantemente empinada, ir en taxi. Deuse unha situación ben curiosa nun dos dous taxis empregados: ninguén sabía onde ficaba o hotel, polo que houbo que discutir durante cinco minutos cun taxista lixeiramente esquizofrénico que pretendía levarnos ao Hotel Ibis de Gaia. Por sorte, diante da nosa ignorancia, o taxista chamou á central e descubriu que o nome era “Residencial Aviz”, e que estaba a pouco máis de tres rúas de distancia. Esta curta mais intensa experiencia resultou ben enriquecedora, alén de aprender que non se debe subir a un taxi sen saber onde ir. E con isto achamos o leitmotiv da excursión: galegos e portugueses podemos comunicarnos sen ningún tipo de restrición. Os cidadáns da Galiza podemos e debemos achegarnos o máis posíbel á área lusófona, se non queremos perder as nosas raíces e a posibilidade de internacionalización nestes comezos do século XXI.
A nosa primeira noite fóra da casa no hotel foi como estar nun gulag siberiano, sobre todo polo frío que algúns pasamos ao esquecérmonos desligar o ar acondicionado. E polo control das profesoras de dous centros da comarca de Ferrolterra que non nos deixaron nin saír ao corredor ante a ameaza de ser expulsados.
O último día en Portugal comezou ás oito da maña, nun baño ateigado das típicas mascotas lusas, ás que se xuntaron unhas encantadoras formigas, e un copioso almorzo.
Esa mañá tíñamos que visitar no comboio turístico o casco antigo de Porto e as internacionalmente coñecidas adegas de Vila Nova de Gaia. Antes da hora de saída percorremos unha maxestosa libraría, Lello-Irmãos, onde nos puidemos encher de libros en português. A viaxe no comboio, da que non puideron desfrutar dúas compañeiras ás que se lles pasou a hora, foi do máis didáctica. Puidemos ver os principais edificios do centro e coñecer o carácter dos engraçados condutores portugueses que nos cumprimentaban constantemente.
E máis nada e a máis ver. Repetiremos en 2009? E como non!!! |
|
|
|
|
| Falar-ler-escreber galego na Galiza é máis difícil que aprender alemán ou inglés |
|
Galicia Hoxe
Profesora e escritora
Pilar García Negro: Falar-ler-escreber galego na Galiza é máis difícil que aprender alemán ou inglés
É lastimoso ter que recordar o beneficioso que sería, para o proceso inacabado de normalización da lingua galega, un consumo maior de produtos escritos e audiovisuais en portugués
POR MANUEL VIDAL VILLAVERDE
María Pilar García Negro naceu en Lugo o 9 de outubro de 1953. Doutora en Filoloxía Románica, é profesora da Universidade da Coruña desde 1991 e, antes, de 1976 a 1990, mestra de Ensino Medio. Na Universidade da Coruña, imparte aulas de Lingua Galega, Sociolingüística e Literatura Galega Contemporánea. Cofundadora do Comité Español do Bureau Européen des Langues moins répandues, en 1985 foi delegada galega deste organismo até 1992. Membro da comisión de redacción e do Comité Científico da Declaración Universal de Dereitos Lingüísticos. Colaboradora habitual da AS-PG, a Asociación Cultural "Alexandre Bóveda", da Coruña, e da AELG. Directora literaria da BVG, da Universidade da Coruña e Directora Xerente da Fundación Bautista Álvarez, de Estudos Nacionalistas. Membro do Consello de Redacción das revistas Terra e Tempo, Altres Nacions e Revista Galega de Filoloxía. Deputada, polo BNG, no Parlamento galego, entre 1989 e 2003, onde se ocupou de temas de educación, cultura, lingua... En 1994, promoveu a constitución nesta Cámara da Comisión para a Igualdade e para os Dereitos das Mulleres.
Ti es, Pilar unha dignínisa estudosa da lingua, do idioma, que ten pasado por diversos felices e infelices acontecementos. Agora mesmo nunha situación que eu considero menos mala, aínda que iso si, con distintas ameazas por parte da perversa colonización lingüística en castelán, resulta que os colonizados e os colonizadores, despois do Decreto de ensino na nosa lingua, séntense ameazados, uns pola falta de autoestima ou ataraxia interactiva, e outros, aínda que maliciada e ignoramente o oculten, mergullados nunha diglosia estarrecedora, o que pretenden é o exterminio e polo tanto desparición do galego aquí e acolá, acubillados uns e outras nuns discutíbeis dereitos individuais. Que opinas da miña reflexión?
Con efeito, a situación da lingua galega está ben resumida nesta síntese... É o mundo ás avesas. O galego, como idioma nativo e nacional, segue a sufrir unha subordinación imposta á lingua oficial do Estado, o español. Onde el, o idioma, ten de existir normal e habitualmente, como lingua visíbel e audíbel social e publicamente, é aquí, na Galiza, a terra e a sociedade que o criaron, desenvolveron e arrequeceron. Teimar en impor supostos dereitos individuais ao uso dunha lingua elefantiásica e hiperprotexida como o español equivalería a dar por bon o hexemonismo, o racismo lingüístico e a xerarquía acrítica da lingua oficial do Estado. É o galego, en suma, o que precisa de normalización de usos sociais e públicos, feito recoñecido até pola cativa (no duplo sentido: pequena e cautiva) lexislación de que dispomos...
Cres que a chamada "Normativa de concordia" está ben así, ou polo contrario cómpre outra distinta que se aproxime máis ao portugués, pero que tampouco sexa ese lusismo ou "reintegracionismo"?
É lastimoso que, xa no século XXI en que andamos, teñamos que seguir a recordar o beneficioso que resultaría, para o proceso inacabado de normalización da lingua galega, un consumo moito máis amplo de produtos escritos e audiovisuais en portugués. Sendo o galego a lingua matriz do común sistema e, hoxe, covariante interna ao mesmo, sigo a defender a reintegración -non fusión- ao máximo posíbel. Ter en conta o portugués para esquivalo e diferenciarse del sistematicamente -tal e como fixo a normativa oficial tradicional- é mal negocio e non vexo a que cousa boa poida conducir... O problema da chamada normativa de concordia é que, nos (escasos) meios masivos en que existe (TVG, rotulacións de Sanidade...) nin sequera é respeitada tal e como foi aprobada: véxase como se volveu ao "ó" por "ao" ou a "limpa-la mesa" por "limpar a mesa"... e xa non digamos a "orde" de penalizar e excluír a forma Galiza, como se fose un capricho de nacionalistas e non -ao igual que galega-o, tanto tempo subsitituídos polos populares "gallega-o"- a forma auténtica e recuperábel do nome da nación.
Na cuestión nacional galega, ás veces -demasiadas-, semella calafriante a deriva do BNG cara a xeitos dunha socialdemocracia que os arreda da clara e esencial liña fundamental, pois dá a impresión de que coa autonomía e unhas cantas transferencias máis ou menos importantes, xa está feito todo. Cres que o BNG ten abandonada a reivindicación nacionalista e polo tanto independentista, ou polo contrario é unha cuestión de estraxia cara a un "alba de gloria"?
Vaiamos por partes... A independencia (a real, non a nominal) é unha opción como outras de calquera ideario nacionalista. A cuestión é como e con que instrumentos posíbeis se camiña cara a unha autodeterminación, camiño onde todas as conquistas de autogoberno e de asunción de competencias e de responsabilidades xurídico-políticas non van sobrar nunca, porque elas darán a medida, en sendo reais e financiadas, do exercicio dunha soberanía que é requisito basilar daquel autogoberno. Segundamente, que diría o añorado Manuel María: o problema actual dalgunhas políticas gobernamentais do BNG pode estar na preocupación por se homologar, anti-realistamente, nunha xestión que, velis nolis, depende de marcar convenientemente o territorio político, como marca intransferíbel e non imitativa de novos ricos. Nunhas outras áreas de goberno, coido que se están a facer intentos serios de mudar -no contido, non na propaganda- aspectos importantes da xestión autonómica. No que a política institucional ten de oportunidade pedagóxica, non debería existir o menor temor a naturalizar e difundir terminoloxía, necesidades e alternativas que o nacionalismo galego contemporáneo se encarregou de axendar e de socializar historicamente...
Pilar; nacionalismo e independentismo son causa e resultado inherente, ou polo contrario, pódese ser nacionalista e non indepententista?
Adaptemos a práctica á teoría. Estamos todos de acordo en que o dominio que pesa e pexa sobre a Galiza é secular e grave. Se isto é así, non é doado, en curto período histórico, remover fulgurantemente as súas causas e conxurar milagrosamente as súas consecuencias. Podemos declararnos todos independentistas -como expresión volitiva e voluntarista- e deixar que a política "vulgar" a fagan outros, isto é, as forzas políticas de obediencia española. Mal negocio, penso. A "independencia" real vai estar na reapropriación dos recursos; na soberanía política real (fiscal, financeira, de negociación...); na asunción plena de competencias non vixiadas polo Estado ou pola Unión Europea; no uso libre do noso idioma; na desclasificación da nosa cultura... En fin, no que eu gosto de denominar dereito ao triplo V: dereito de voz, de voto e de veto.
Imos agora, Pilar, verbo do Estatuto actual, onde se di clara e vagamente que Galicia "é unha nacionalidade histórica". A min paréceme a un prístino acedo que foi... É dicir, que hoxe en día, nacionalidade histórica, é unha expresión case metafísica que non quere dicir máis que o que di: "foi e xa non é", "peza" de museo, folclore banal e baladí. Que é o que cómpre para non perpetuar esta situación tan lonxívaga como fugaz e estraña?
Lembremos unha aclaración terminolóxica que xa pertence á historia. "Nacionalidade" está asociada, semanticamente, á nación. Pouco importa que se nos permita denominármonos "nacionalidade histórica" se quen outorga, segundo a Constitución vixente, a tal nacionalidade é somente o Estado español e a única nacionalidade permitida é a española. Como eufemismo, resulta, efectivamente, anacrónico, confuso e, desde logo, precisado de adaptación legal-conceptual: somos unha nación, non un anaco subalterno dunha entidade estatal exterior e superior e, por sérmolo, aspiramos ao correspondente recoñecemento xurídico-político. Esta é á única "modernidade" que se me alcanza...
Unha nación sen Estado ten moito futuro; ou non é máis que unha lilaila que dura o que dura?
Concordo con Bautista Álvarez cando recorda que a aspiración lóxica dun nacionalismo como o galego é a consecución dun Estado proprio, isto é, de institucións con plena capacidade política e decisoria no ámbito do seu territorio e da súa sociedade. Que isto se realice en unión pactada e horizontal -confederal-, en pé de igualdade, en beneficio mutuo de todas as nacións internas ao Estado español non é -non debera ser- quimérico. Será utópico, mais ás utopías hai que lles buscar lugar, como outras tantas que o foron antano e hoxe teñen realidade material.
Ti soñaches ou soñas cunha República Galega, marxistaleninista, socialista no mellor dos casos?
Eu, Manuel, se che digo a verdade, soño -hoxe por hoxe, a rentes do chao- cunha nación onde os galegos nos queiramos contemplar como tales, onde a lingua galega sexa vínculo unitivo interclasista, onde todas e todos os meus compatriotas non teñan problema en exteriorizar e en orgullarse desta nosa condición, onde as mulleres rompan de vez a rotación de satélites arredor do planeta-home...
O camiño de BNG actual é o mellor dos vieiros para achegarmos a unha Galicia, Galiza (ao teu gosto) libre e nidiamente de esquerdas?
Aclaremos que a política que fai o BNG non é, coido, a que quer senón a que pode. Dito isto, o perigo estaría en converter o conxuntural e posíbel en obxectivo a cumprir. Por iso, penso que é fundamental non perder nunca o norte dunha ideoloxía distintiva que naceu xustamente porque unha realidade material, social, cultural, nacional... así o esixía. Nunha nación como a Galiza, a materia esquerda só pode adoptar a forma nacionalista, pola propria necesidade de emerxencia e significación que ten após tantos anos de dependencia apendicular ou residual. ¿Que pode haber máis de "esquerdas" que practicar sen disimulación o idioma que identificou só o pobo e o mundo do traballo, polo tanto, a maioría social?
Non sei se ti es unha militante feminista, definición que a min non me gusta moito. Non ignoro os connotados e distintas confusións destes dous vocábulos... Cal é a túa opinión?
Claro que somos todos-as persoas, Manuel, mais dáse a circunstancia de que na ideoloxía masculinista e en todo sistema sexista uns deben ser xerais e outras, a perpetuidade, cabos ou sarxentos... E ti xa me entendes... En tanto exista feminización da pobreza ou as rendas máis baixas; diferenzas salariais inxustificábeis; plus laboral nas cargas doméstico-familiares para tantas mulleres; cousificación aberrante (ollemos onde, con máis profusión, aparecen mulleres nos xornais: nas páxinas finais de oferta de prostitución e venda de corpos...)...; en tanto siga a existir todo isto, o feminismo é un ben necesario, Claro que existe en plural, isto é, hai un feminismo de "fachada" que se satisfai coa paridade institucional en certos postos; hai uns outros que seguen a defender a melloría da maioría social feminina. Como hai mulleres adaptadas a aquela estratexia e contentas cunha representación outorgada polo poder masculino e outras con aspiración a non aceitaren regulacións paternalistas...
Tes unha ampla obra sobre política e literatura galega; estudos sobre Rosalía, Lamas Carvajal, Pardo Pazán, Castelao, Marica Campo, María Xosé Queizán e outras sobranceiras personaxes da literatura galega. Que salientarías ti deste percorrido teu?
Pois... non me pos fácil a resposta. Estou "obsesionada" con mudar a óptica colonizada sobre nós mesmos, a nosa historia, arte, cultura, literatura..., que son de ouro e merecen unha socialización e valorización moito máis extensas e intensas. Se isto non aconteceu plenamente até hoxe, é precisamente pola enorme potencia que tería (re)coñecérmonos tal e como fomos e somos, non en espellos cóncavos e convexos. De aí que unha cultura galega empequenecida leva sempre a sermos galegos a tempo parcial, non galegos desacomplexados como o mellor dos nosos clásicos...
"Galicia Bilingüe" e AGLI, organización das que supoño estás informada, que opinión che merecen?
A segunda das citadas e, hoxe, a primeira, eufemismos á parte, perseguen a exclusión pura e dura da lingua galega. Se fosen bilingüistas benévolas e ben intencionadas, terían que aplaudir afervoradamente as (poucas) medidas existentes a prol do galego, mesmamente en nome do "bilingüismo", do equilibrio e dun irreal fifty-fifty. A zunia contra o mínimo aparecemento do galego o que revela é xustamente a hipocrisía do adxectivo ("bilingüe") utilizado. De por parte, resulta lastimoso que existan compatriotas que gasten o seu tempo e enerxías en seren tan bons servidores dun amo que nunca os recompensará debidamente, simplemente porque non lle fan falta, e que poidan chufarse de non "entenderen" o galego na Galiza. Pobres! Hai que recoñecer que falar-ler-escreber galego na Galiza é moito máis difícil que aprender alemán ou inglés (¡)...
Que hai en ti de poeta que aínda non diches a coñecer? É por medo ou pudor intelectual?
O de "poeta" é, como sabes, hipérbole cariñosa dun amigo que ti coñeces e que eu agradezo... Mais, eu só aspiro a falar en público-escreber con sintaxe e con semántica e, iso si, cunhas pingas de estilo distintivo. Do resto, Manuel, hai cousas gardadas na gaveta, mais quen sabe o que será delas...
Un dos últimos libros que escribiches, é un ensaio sobre María Mariño. A min gustoume, porén nin a poeta nin o teu ensaio foron do gusto de moita xente que é preferíbel non citar aquí. Podes falar algo a propósito disto que che digo?
É que, a ciencia certa, non che sei moi ben que impresión puido causar, porque non recordo que recensións tivo, se as tivo... Coido que fixen unha aproximación esquemática, mais honesta, á escritora María Mariño, mais, como xa estou afeita ao silencio para as-os que transitamos fóra do márketing permitido, pois... Non se entenda que me afilio á resignación (defendo, polo contrario, a re-asignación), mais, como unha xa vai tendo anos, daquela xa hai menos cicatrices, téndomos en conta, sobre todo, o efémero de moitas pelexas insubstanciais. O que si boto en falta é un debate vivo -críticas non son reproches nin aldraxes- que si coido que existía nos teus -e meus- tempos mozos... Ora, con toda confianza, tamén digo: que a esta altura, após ter escrito e publicado varios miles de páxinas en galego, se me siga a considerar por algúns "mandaríns" ex- (como se a profesión de Castelao ou de Otero Pedraio fose a de ex-deputados...) ou a pensar que escritores-as son os membros do CAAC (Clube dos Autodenominados Artistas de Criación) pois... faime rir moito, como se "políticos" non fósemos todos, uns co vento de popa e uns outros co vento de proa...
Unha voltiña á literatura. Cal é o panorama da literatura galega actual... Vivimos o mellor tempo da nosa historia?
Estando o idioma como está e a difusión da literatura-cultura nacionais aínda tan fragmentada e empequenecida, mal se pode falar de idade de ouro, como gostan algúns... Ora, a potencia artística segue en pé, só que con máis confusión e sofisticación a respeito de períodos anteriores, en que o alento nacional estaba máis presente e o egotismo autorial máis ausente... Mais a literatura actual segue a dar nomes de ouro, moi por riba da media española.
No nacionalismo no que ti militaches e sen dúbida militas hai luces e sombras?
Si, desde logo, como en toda obra humana. Co peso de tanta historia negativa -que evoquei nunha resposta anterior-, case resulta prodixioso que se chegase a construír un edificio nacional colectivo e con vontade unitiva. Isto sería a grandeza do nacionalismo contemporáneo. Que nel pousen e se acomoden vellos vezos, individualismo e outros -ismos igualmente repelentes sería a súa servidume. Mais o construído cómpre loitar por que se preserve en todo o que tivo e ten de moderno, rupturista, inconformista e galeguizador.
Tes na túa memoria algún paraíso perdido?
Coñecidos fisicamente, onde quero voltar: o enorme manto verde do Val do Mao; o "Coto do Moucho", na aldea natal de miña nai, onde ía ao empardecer co meu pai; as Costas do Parque de Lugo, que xa non existen; a "Garganta del Diablo", no Iguazú... Quixera recuperar algúns momentos de especial ilusión vital, mais agradezo inmenso a amizade edénica -que non adánica- de tantas persoas que aman por riba de toda condición ou interese. Isto si que é "paraíso"...
Para cando o teu próximo libro, miña prezada Pilar?
Acabo de publicar, en Casahamlet, unha pequena monografía sobre Álvarez Blázquez e, na Fundación Bautista Álvarez, o Decálogo que a lingua galega precisa. O próximo -pendente de prólogo e ordenación- titularase: "De fala a lingua: un proceso inacabado". |
|
|
|
|
| O blog de Anxo Tato, de Touro |
|
Unha ligazón interesante que se nos propón para engadir no noso blog.
Cousas dun gaiteiro
Ficará no noso apartado de recomendados.
E velaí, de seguido, un exemplo tirado dese blog
NÓS, POBRES ALIENADOS
A vós, irmáns, que coma min chorades bágoas de espiñas. A vosoutros, irmáns, que ao andar polas corredoiras da vida emporcades os zocos en lamaguentas palabras alleas. A todos os que mamastes dende o berce o gran tesouro dos nosos trobadores. Para os que falades galego e estades, como estou eu, alienados.
Por que alienados? Porque así que temos sentido e nos escoitamos falar dannos … ao oír certas palabras, (noxo?). Porque ao darnos eses … volvemos sobre elas e decatámonos de que son castelanismos. Para remendar o asunto usamos a palabra galega e … séguennos dando … E daquela cavilamos e barrenamos e non sabemos que facer. O sanatorio de Conxo está ateigado de pobres alienados tolos que non o puideron soportar. Se vas alí e llo preguntas diranche que ese … é un sentimento horríbel, que é un coma un buraco negro, é un non existir, un estar dacabalo entre aquí e acolá e non ser de ningures.
Aínda hai outras dúas manifestacións da alienación. Os cativos brincan pola casa entre ghatos e ghaliñas, miran os paxaros de seo e van ao sine con seus pais. Pero, tan pronto chegan á escola apréndenlle centos de palabras de libro sen eses fonemas cos que se criaron. O mestre oculta tamén as súas peculiaridades lingüísticas. Iso a onde leva? Os cativos medrarán (eu son un deses cativos) e cando falen na súa vida cotiá intentando depurar castelanismos ou en actos formais, desfaranse do seseo e máis da gheada (niso os educaron). Alienaranse. Transformaranse nun ente inerte co don da palabra, que fala e non se quere oír, pois non se recoñece na imaxe que lle devolve o espello. Pobres alienados, choromicas inconscientes que soñan pesadelos de bághoas bañadas en seseo e gheada. Pesadelos ocultos que o censor dos soños lle aghacha á consciencia para non facerlle tan amargha a existencia.
A terceira alienación é a das xeracións que involucionan. O idioma xurdiu dun berro, dun choro (primeiras falas humanas). Nós volvemos á Idade de Pedra, imos deixando que as palabras afoguen entre as silveiras dos roleiros. Nós, homo sapiens sapiens, co cerebro superdesenvolto, coa mente a rebentar de conceptos e coa cabeza chea de paxaros, cada día facémonos máis rochosos, máis paleolíticos, menos barulleiros. Cando tiramos significantes (palabras) nalgunha cuneta, malia seguiren existindo as realidades materias ou conceptuais ás que estas se refiren, malia ter na mente o significado (concepto), non nos petrificamos un chisco máis? Non nos volvemos autistas coma os penedos que pensan (si, as pedras tamén pensan!) e non se expresan? Non nos estamos alienando? Non perdemos a sociabilidade humana (fundamentada na linguaxe) e illámonos coma os penedos que aparecen sós no medio do monte?
Nós, irmáns, estamos alienados mais… non sempre ha ser así! Cal é o prezo que habemos de pagar para destruír a alienación, para acabar con ela? Unha quinta, o sangue dunha quinta. Ese é o prezo! Abonda co sacrificio dunha xeración, escrava xa dende berce, para derrotala. A suor dunha quinta transmitíndolle á proxenie unha fala pura (ceibe de castelanismos), enxebre (coas variantes dialectais propias do recuncho que a cada un lle tocou habitar) e rica (con todo ese léxico imprescindíbel que se está esquecendo). Esa é a solución para despachar a alienación centenaria! A loita persoal de cada galego, pensando globalmente (no pobo galego) e actuando de xeito individual, é o único remedio. É aghora entenderás que che digha irmán porque
Común temos a patria, común a loita, ambos.
A miña mau che dou, coma un irmáu che falo.
CELSO EMILIO FERREIRO, Longa noite de pedra |
|
|
|
|
| GALEGO EN RISCO? ... FALA E NON CALES NESTA LINGUA MUNDIAL! |
|
 Artigo publicado no nº 11, xuño de 2008, de REGALÍA, revista escolar do I.E.S. Rosalía de Castro de Santiago de Compostela.
Non vos vou contar nada que non saibades xa: andamos en apuros. Nos últimos anos, o número de galego-falantes habituais baixou de xeito alarmante, e segue descendendo.
Despois de superar os Séculos Escuros, de sobreviver aos tempos de ilegalidade que sufriu durante a Guerra Civil e a época franquista, de salvar todas as dificultades (e non foron poucas) que se presentaron na súa historia, agora o galego está nunha das peores situacións que se recordan: nas outras épocas de decadencia, malia que era ilegal e absolutamente extraoficial, contaba coa inmensa maioría do pobo galego para falalo e defendelo.
E agora, porén, a pesar de que é a lingua oficial de Galiza, só é falada por pouco máis da metade dos galegos como primeira lingua. Segundo inquéritos do Seminario de Sociolingüística da RAG, Real Academia Galega, para elaborar o Mapa Sociolingüístico de Galiza de 1992, o galego era a lingua prioritaria do 68,6%, mentres que os datos achegados pola Ecvf (Enquisa de condicións de vida das familias) elaborada polo Instituto Galego de Estatística doce anos despois falan de que esta porcentaxe se reduciu até o 60,6%. Como podemos observar, nestes anos transcorridos o galego deixou de ser a primeira lingua no 8% da nosa poboación. Este é o resultado do “bilingüismo harmónico” do PPdeG e do colectivo Galicia Bilingüe: o avance do proceso de substitución do galego polo castelán. E ademais de estar sendo substituída polo castelán encóntrase intoxicada por el, e cada vez máis distanciada do seu irmao xémeo, o portugués, que é a 5ª lingua nativa máis falada do mundo, con 230 millóns de falantes, e grazas á cal podemos dicir que o galego, dentro do mesmo sistema e a mesma raíz lingüística, é unha lingua mundial.
E continuamos en caída libre, xa que os mozos e as mozas, quen teremos a responsabilidade de dirixir a nación galega nun futuro non moi afastado, utilizamos cada vez menos a nosa lingua entre nós: cantos de vós falábades e falades galego na vosa casa e, porén, pasastes a usar o castelán entre os amigos/as? Por que sempre que se encontran dous amigos/as, un co galego como lingua materna e outro que fale castelán, é o galego-falante o que ten que mudar de lingua, e non ao revés? Hai incontábeis exemplos disto, e o problema é que xa non nos imaxinamos falando cos amigos doutra maneira. Sei que non é fácil, pero anímovos a que o intentemos: non é nada do outro mundo, é só usar a lingua que corresponde, a lingua que aínda utilizan habitualmente máis da metade dos habitantes do noso país, a nosa lingua. Só nós podemos conseguilo!!!
Adriano Quiroga Castiñeira |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
