Coordenadora de Equipas de Normalización Lingüística de Ferrolterra


'Exportar en Galego' crea unha web para que as empresas galegas abran oco no mundo lusófono
GALICIA HOXE - SANTIAGO - 20.02.2015


A campaña 'Exportar en Galego' presentou este venres unha plataforma e o buscador Paz-Andrade orientados a favorecer o uso do galego na internacionalización das empresas galegas no ámbito dos países da lusofonía.

Así, a web www.exportarengalego.gal é a primeira plataforma dixital que ofrece información de carácter económico e empresarial centrada nos países de fala portuguesa, no que se inclúe o buscador Paz-Andrade, que funciona como un banco de datos con datos específicos sobre mercados, sectores de actividade e oportunidades de negocio.

Esta ferramenta forma parte das políticas desenvolvidas a raíz da iniciativa lexislativa popular Valentín Paz-Andrade, aprobada por unanimidade no Parlamento galego, que ten como fin aproveitar a vantaxe do idioma propio de Galicia nos idiomas de fala portuguesa.

O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, presentou este venres en Tui (Pontevedra) esta web no marco da campaña Exportar en Galego, desenvolvida en colaboración coa Federación Galega de Parques Empresariais para a internacionalización.
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 22-02-2015 17:57
# Ligazón permanente a este artigo
Abonda de discriminación
Todos os dereitos para todos!!!

Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 22-02-2015 17:55
# Ligazón permanente a este artigo
Rosalía Castro e a literatura Brasileira
Quilombo Noroeste (Espazo para a literatura galega no Río de Janeiro)


Rosalía Castro e a literatura Brasileira
Thayane Verçosa (Aluna de Introdução à Cultura Galega na UERJ)
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 22-02-2015 17:54
# Ligazón permanente a este artigo
Centos de Rosalías inundan a rede
#EuSonRosalía, a campaña que botou a andar a AELG para conmemorar o día da poeta inunda de Rosalías a rede. Centros de ensino, o mundo da cultura e distintas entidades prepáranse para conmemorar a xornada.

Sermos Galiza


O domingo 22 de febreiro, a Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega (AELG) conmemora o acto central arredor do Día de Rosalía. Como en anos anteriores, será no Panteón de Galegos Ilustres, onde foron trasladados os restos da poeta, ás 12:00 horas, cun acto público con música e poesía. A Coral Solfa e Uxía porán o son a unha sesión poética e de homenaxe que contará coa participación, entre outros e outras, de Xurxo Souto, Mercedes Queixas, Xosé Iglesias, Fran Barcia, Ledicia Costas, Fernando Patricio, Andrés Collantes, Isabel Vaquero,Paula Carballeira, Carlos Lema, Vicki Rivadulla, Mónica Caamaño e Isabel Kerdudo. Lerase, como nas anteriores edicións, un manifesto da xornada que desta volta foi elaborado pola poeta Rosalía Fernández Rial e realizarase unha ofrenda floral.

No acto, pronunciará un saúdo o presidente da Asociación, Cesáreo Sánches que, máis unha vez, reivindicará a apertura pública do Panteón de Galegos Ilustres e a implicación social e institucional na conmemoración do Día de Rosalía. “Que Rosalía e Castelao, os dous enterrados no Panteón, estean desta maneira é metáfora do propio país. O recoñecemento de Rosalía significa tamén a capacidade de comprender o país e a súa problemática e transitar polo camiño de esperanza para construír unha sociedade nova, un novo tempo para a nosa terra”, sinala Cesáreo Sánchez.

Emocionante, parécelle, a resposta que está a ter a campaña #EuSonRosalía, en especial, nos centros de ensino e na xente nova que busca a maneira de identificarse coa poeta. “Nótase o traballo consciente do profesorado nos centros escolares. A xornada estase a consolidar aínda que é preciso aínda que produza os desexados efectos, entre eles, a accesibilidade do Panteón e que no calendario escolar sexa recoñecido como un día dedicado á escritora. O lema deste ano quere mostrar a solidariedade coa obra e a figura de Rosalía, a identificación tamén”, defende Cesáreo Sánchez.

"A xornada estase a consolidar aínda que é preciso aínda que produza os desexados efectos, entre eles, a accesibilidade do Panteón e que no calendario escolar sexa recoñecido como un día dedicado á escritora", di Cesáreo Sánchez.

Diversos concellos aprobaron mocións para dedicarlle oficialmente o día á poeta e son múltiples as entidades que arredor do 24 de xaneiro organizan actos dedicados a Rosalía. Como en anos anteriores, animan a agasallar un libro en galego e unha flor nese día.

Durante os próximos días a AELG promoverá ou apoiará diferentes actos en moitas localidades e centros de ensino. Na propia páxina da asociación pódense consultar actos organizados tamén por outras entidades. e polos centros de ensino que están a organizar as súas propias programacións.

Tanto grupos de alumnado como persoas coñecidas do mundo da cultura están a sementar a rede de videos co cancelo #EuSonRosalia. Xurxo Souto, Marilar Aleixandre, María Canosa, Xabier Díaz, Xosé Iglesias, Rosalía Fernández Rial, Mónica Caamaño, Francisco Castro ou Ledicia Costas son algúns dos nomes que se puxeron na pel de Rosalía e o contraron a través dun video. Nesta ligazón pódense consultar algúns dos videos xa publicados.







“De Cantares Hoxe” na súa casa

Pola súa banda, a Fundación Rosalía, presentará o libro-CD, “De Cantares Hoxe” para conmemorar o día de nacemento da poeta. A terza feira, 24 de febreiro, cando se fagan 178 anos do nacemento da poeta organizará tamén a tradicional ofrenda floral en Santiago ademais do acto de presentación do libro-CD que terá lugar á tarde en colaboración coa Radio Galega. O Diario Cultural de Ana Romaní realizará un programa especial arredor da figura de Rosalía na Matanza de Padrón.

“De Cantares hoxe” reúne poemas inéditos escritos por 36 poetas a partir dos escritos por Rosalía para “Cantares Gallegos”. No acto intervirán Manuel Forcadela, Antía Otero, Arturo Casas, Carmen Blanco, Luís González Tosar, Olalla Cociña e Xosé María Álvarez Cáccamo ademais das críticas Ana Salgado e María Xesús Nogueira. Pechará a actuación musical de Najla Shami interpretando temas do seu disco dedicado a Rosalía.

Rosalía ten frío

A plataforma de crítica literaria feminista A Sega prepara para esa xornada un acto que consistirá en cubrir con prendas de abrigo as estatuas dedicadas a Rosalía para quitarlle o frío deste tempo.

Na 1ª Semana Cultural Convergências Portugal-Galiza que se desenvolverá en Braga dos días 23 a 28 de febreiro Rosalía estará tamén moi presente coas intervencións musicais de Uxía e Narf ademais do relatorio de Anxo Angueira, investigador e presidente da Fundación Rosalía de Castro.

Tamén outras Fundacións de casas de escritores homenaxean a Rosalía arredor do seu nacemento e, desta maneira, a Casa-Museo Manuel María acolle este sábado a proba final do concurso escolar de recitado de poesía “Rosalía sempre viva” na que participan 74 estudantes de toda Galiza. O programa inclúe tamén visitas guiadas á casa de Outeiro de Rei para o estudantado e as súas familias ademais de contacontos e xogos para as crianzas. A Fundación Risco, con Aira das Letras, adianta a este 20 de febreiro as actividades polo día de Rosalía coa presentación do volume da poesía completa ilustrado por Manolo Figueiras (El Patito Editorial) ademais dun concerto de Najla Shami.



Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 22-02-2015 17:50
# Ligazón permanente a este artigo
Pais critican a implantación do portugués nas aulas
A presidenta da principal asociación de ANPAS de Galicia lamenta que a Xunta conceda espazo ao idioma luso despois de reducir as horas no idioma propio.

Por Galicia Confidencial - Santiago - 20/02/2015


Non todos están a recibir ben o Memorando de Entendemento para a Adopción do Portugués como Lingua Estranxeira de Opción e Avaliación Curricular no Sistema Educativo Non Universitario da Comunidade Autónoma de Galicia. Despois dun lustro de promesas incumpridos sobre o achegamento ao portugués, a Xunta de Galicia concretou esta semana un pacto con Portugal polo que a língua do país veciño poderase cursar como optativa no ensino medio a partir do vindeiro curso, como xa se fai hai anos na autonomía de Extremadura.

A presidenta da CONFAPA, a maior confederación de asociacións de pais de alumnos de Galicia, non cuestiona a promoción do portugués -de feito asegura que "meter outra lingua está ben"- pero critica que se faga sen aumentar o tempo para o galego. "Por que non se lle dá oa galego o 50% que lle corresponde a nivel educativo, e queda nun 30%?" preguntouse en declaracións a Radio Coruña. Na súa opinión "meter outra lingua está ben, pero non é o momento" pois "primeiro haberá que asentar a nosa lingua" e "primeiro haberá que defender o que hai que defender".

Unha postura de todo diferente mostran dende a Asociación de Docentes de Portugés na Galiza. Unha voceira declarou hoxe á Cadena Ser que a entrada deste idioma do ensino favorecerá aos nenos porque van "aprender estruturas que estamos deixando de usar por influencia do castelán" e permitirá aos galegos "comprender outras culturas que até agora non entendiamos porque non ollábamos para elas".
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 22-02-2015 17:47
# Ligazón permanente a este artigo
O mensaxeiro Ludicol
O mensaxeiro - Revista trimestral do Colexio Ludy

Ligazón ao número 5


Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-02-2015 10:27
# Ligazón permanente a este artigo
Carlos Garrido: O tigre e a RAG
Sermos Galiza

Carlos Garrido é Professor de traduçom técnico-científica na Universidade de Vigo e membro da Comissom Lingüística da Associaçom Galega da Língua.


À Real Academia Galega (RAG), de 1980 para acá, poderíamos dissimular-lhe que tenha continuado, por tradiçom e emulaçom, a ostentar na sua denominaçom o inconveniente qualificativo de real (se nom fosse, ai!, que a dinastia para a qual tal título remete tem historicamente desprezado o galego!), que um seu presidente assinasse artigos de tema filosófico no jornal madrileno El País sob a estranha fórmula de «es Delegado del Gobierno en Galicia» (se nom fosse, ai!, que esse presidente da RAG interpujo junto do Tribunal Constitucional espanhol recurso contra umha lei autonómica que declarava, em igualdade com o castelhano, o dever de os cidadaos galegos conhecerem o galego!), que a última ediçom do seu dicionário da língua nom seja de excelente qualidade técnica (se nom fosse, ai!, que esse dicionário, cuja elaboraçom representa umha das máximas razons de ser da instituiçom académica, se revele de qualidade extremamente deficiente!) ou que, enfim, o Dias das Letras deste ano o tenha dedicado a um literato cuja erudiçom se tem revelado de escassa projeçom social (se nom fosse, ai!, que esse erudito colaborou ativamente com o franquismo!). Todo isso, sem os agravantes parentéticos, lho poderíamos desculpar, mas, ai!, nunca poderemos perdoar à RAG que, durante os últimos trinta críticos anos, atraiçoando os objetivos fundacionais da própria instituiçom [1] e a linha tradicional do galeguismo [2], tenha impedido o galego de se constituir numha verdadeira língua de cultura, capaz de atingir umha plena regeneraçom formal e funcional e de concorrer na atual Galiza em igualdade de condiçons com o castelhano.

Com efeito, tendo sido a RAG indigitada polos sucessivos governos autonómicos para estabelecer a codificaçom do galego e os critérios de correçom lingüística que haviam de ser aplicados em todos os ramos da administraçom, no sistema educativo, nos principais meios da comunicaçom social e nas publicaçons com direito a subsídio governamental, algumha parte importante de responsabilidade caberá a essa instituiçom pola drástica e contínua diminuiçom de utentes de galego que se tem registado, especialmente entre as novas geraçons, durante os últimos três decénios e que agora compromete a médio prazo a sobrevivência da língua na Galiza. Por açom ou por omissom, o modelo de língua elaborado pola RAG e a imagem da língua que ela projeta nom tenhem servido durante estes anos para reforçar, de maneira efetiva, a lealdade lingüística e a nobilitaçom expressiva entre os utentes primários de galego, nem para conseguir umha significativa incorporaçom de neofalantes, o que, de modo evidente, tem ficado a dever-se à insuficiência desse modelo de língua para prestigiar com eficácia, entre galegos galecófonos e galegos hispanófonos, a língua autóctone da Galiza frente ao concorrente castelhano.

Por açom ou por omissom, o modelo de língua elaborado pola RAG nom tem servido para reforçar a lealdade lingüística entre os utentes primários do galego nem para conseguir umha significativa incorporaçom de neofalantes


O triste, o dramático, da situaçom de prostraçom e declínio que hoje ameaça o futuro próximo do galego é que o modelo de língua mais largamente socializado, elaborado durante os três últimos decénios pola atual RAG e polo Instituto da Lingua Galega, representa a negaçom e a exclusom de um outro modelo, o reintegracionista, já consideravelmente elaborado, mas ainda minimamente socializado, que propom umha codificaçom do galego-português da Galiza que, sem renunciar ao reconhecimento de legítimos particularismos galegos, se orienta à coordenaçom com as vigorosas variedades lusitana e brasileira da língua, o que acarreta umha cabal regeneraçom formal e funcional do código e, a nível social, poderia determinar um notável prestigiamento da língua autóctone da Galiza e umha decisiva revalorizaçom dos seus usos. Frente a esta estratégia prestigiadora e plenamente regeneradora, que só cabe conceituarmos como natural e racional, a RAG, desde há trinta anos, teima, infelizmente, em erguer um modelo de galego caraterizado, em primeiro lugar, por umha profunda subordinaçom ao castelhano e, em segundo lugar, por um cego desprezo da convergência com as variedades lusitana e brasileira do galego-português, o que se repercute, sobretodo, nos planos ortográfico e lexical. Focalizando agora a nossa atençom no importante setor do léxico, vejamos, epitomadas nuns poucos exemplos (adscritíveis aos fenómenos degradativos da estagnaçom lexical e da suplência castelhanizante), estas duas irracionais tendências codificadoras da atual RAG:

1.º Profunda subordinaçom ao castelhano. Esta subordinaçom é tam intensa que chega ao obsceno, porquanto ela se verifica, no campo lexical, com freqüente sacrifício da idiomaticidade e da funcionalidade expressivas do galego. Assim, contra a idiomaticidade expressiva, e contra um elementar decoro, a RAG teimou em codificar, como denominaçom galega da letra q, o cacofónico *o cu, só para harmonizar com a denominaçom castelhana cu! Se o ativismo lingüístico nom demorou um ápice a denunciar tal aberraçom, denúncia apoiada na divulgaçom de escarninhos gracejos como aquele de que os professores isolacionistas «ensinam a escrever com o cu», a RAG tardou cerca de vinte anos (!!) a corrigir tal dislate, até que, felizmente, em 2003, véu a prescrever, de modo sensato, o nome o quê para essa letra, de harmonia com o lusitano e o brasileiro (no entanto, esta problemática continua a prejudicar a idiomaticidade do galego: ainda hoje, a RAG prescreve a voz *a silicona —si, «a sili-cona» (!!)— para denotar, com crassa subordinaçom ao castelhano, umha substáncia que nas variedades normalizadas do galego se chama o silicone). Por outro lado, contra a funcionalidade expressiva do galego, a RAG propom designarmos (DRAG: sub voce ‘cobra’) como cobras as espécies de cobras (= ofídios, serpentes) muito venenosas que dilatam a regiom cervical quando se excitam (cobras dos géneros Naja, Ophiophagus e Hemachatus, da família Elapídeos), só porque esse grupo de cobras exóticas se designam em castelhano como cobras! Mas se em castelhano cobra nom se confunde com culebra, em galego, língua em que todos os ofídios ou serpentes se denominam cobras, como vai ser possível referir-se a um grupo particular de cobras com a voz cobra? Surge, entom, aqui, umha flagrante disfuncionalidade expressiva, que se teria podido evitar, e que se pode evitar, simplesmente, mediante a natural coordenaçom com as variedades geográficas lusitana e brasileira do galego-português, nas quais as cobras deste grupo particular se denominam cobras-capelo, já que capelo, também em galego, designa o capuz (de monge) que estas serpentes parecem ostentar quando alarmadas (em termos simples, esta eficaz estratégia neológica pode explicar-se da seguinte maneira: se os galegos coincidimos com portugueses e brasileiros em chamarmos cobras às cobras, por que nom havemos de coincidir também com eles em chamarmos cobras-capelo a esse grupo particular de cobras exóticas?!).

2.º Desprezo da natural, enriquecedora e emancipadora estratégia de coordenaçom do galego com as suas variedades geográficas socialmente estabilizadas, o lusitano e o brasileiro. Esta recusa a aproveitar os recursos expressivos disponibilizados polas variedades geográficas do galego leva com freqüência a RAG a preferir, para a designaçom de conceitos modernos, a antieconómica invençom dos elementos lexicais, mesmo no ámbito da neologia técnico-científica [3], antes do que a sua económica habilitaçom através da coordenaçom com o luso-brasileiro. Assim, a RAG chega ao extremo de instituir umha comissom de pretensos especialistas em lexicografia que, para referir em galego certos elementos gráficos usados em informática, em vez de adotar, de harmonia com o luso-brasileiro, os idiomáticos neologismos o ícone e o emotícone, nos propom, com insolente desembaraço, as soluçons inventadas a icona («a i-cona»!!) e a emoticona («a emoti-cona»!!), as quais, atentatórias contra qualquer decência expressiva, numhas coordenadas socioculturais menos anormais do que as nossas teriam constituído um verdadeiro escándalo e ipso facto teriam desqualificado os seus instauradores como incompetentes.

Eles nunca se atreveriam a propor para o castelhano ridículas soluçons como "el culo" para designar umha letra, nem culebra para designar as cobras-capelo, nem "el silicoño", "el icoño" ou "el emoticoño"!

Como vemos epitomado nestes exemplos, o irracional desprezo da congenial coordenaçom galego-portuguesa, que Manuel Portela Valadares crismava de cego impulso de arredamento, exacerba a subordinaçom ao castelhano da atual codificaçom da RAG, cujos representantes com freqüência nom parecem pensar em galego e para o galego (entretanto, eles nunca se atreveriam a propor para o castelhano ridículas soluçons como el culo para designar umha letra, nem culebra para designar as cobras-capelo, nem el silicoño, el icoño ou el emoticoño!!), e prejudica a idiomaticidade e a funcionalidade do galego, detraindo-lhe recursos e energias vitais para poder concorrer na Galiza com o prestigioso castelhano. É preciso, portanto, insurgirmo-nos contra esta codificaçom, profundamente subordinadora e incapacitante, imposta desde há trinta anos ao galego pola atual RAG e polo Instituto da Lingua Galega. Nom se trata, porém, de umha insurgência cega, de sinal destrutivo e sem alternativa construtiva, mas, antes, de um proceder sensato, bem refletido e planificado, continuador da doutrina tradicional do galeguismo e que, sem renunciar a nada que seja legitimamente galego, se baseia numha constante coordenaçom com o luso-brasileiro e no aproveitamento dos recursos já surgidos e usufruídos nas variedades normalizadas da nossa língua.

O castelhano, no seu agressivo avanço social na Galiza dos últimos tempos, é um tigre revigorado, que se abalança sobre o anho galego, enfraquecido desde há séculos. Para defendermos o anho, o galego, das garras do tigre, ao nosso alcance temos um vime e umha lança. A Real Academia Galega, com a sua atual codificaçom, parece ter optado por esgrimir o vime, e o anho está a receber graves laceraçons e ferimentos, talvez já conducentes à morte; deixada num canto, a lança, robusta e bem aguçada, espera a sua vez. Perante este dramático fracasso, quanto mais tempo vam demorar o galeguismo todo, a Real Academia Galega, o poder político galego, a empunharem a lança, a defenderem o anho, a darem-lhe algumha oportunidade?


NOTAS
[1]. Assim se exprimia, de facto, Manuel Murguia no discurso de apresentaçom pública da Real Academia Galega (30.9.1906):

«Comecemos polo estudo do idioma que falamos há mais de dez séculos. Povo que esquece a sua língua é um povo morto. O primeiro, a nossa língua, a língua que falou este povo, e a que falam e entendem cerca de três milhons de galegos, dezaoito milhons de habitantes de Portugal e dos seus domínios, doze do Brasil. Nom pode perecer um idioma que tem umha literatura gloriosa, e nomes que som orgulho da inteligência humana. Por isso, e para recolher na Galiza o seu verdadeiro léxico, dar a conhecer a sua gramática e afirmar a sua existência, se fundou esta Academia.»

E assim nos Jogos Florais de Tui, em 1891:

«O primeiro, o nosso idioma. O nosso idioma! O que falárom os nossos pais e vamos esquecendo, o que falam os aldeaos e nos achamos a ponto de nom entendê-lo; aquel em que cantárom reis e trovadores; o que, filho maior da pátria galega, no-la conservou e conserva como um dom da providência; o que ainda tem nos nossos lábios as doçuras eternas e acentos que vam ao coraçom; o que agora ouvides como se fosse um hino religioso; o formoso, o nobre idioma que do outro lado desse rio é língua oficial que serve a mais de vinte milhons de homes e tem umha literatura representada polos nomes gloriosos de Camões e Vieira, de Garret e de Herculano. [...] Vede, polo mesmo, meus senhores, se podemos dizer com verdade que nunca, nunca, nunca, pagaremos aos nossos irmaos de Portugal que nos tenham conservado estes e outros recordos e, sobretodo, que tenham feito do nosso galego um idioma nacional.»

[2]. Assim se exprimia, por exemplo, António Vilar Ponte a respeito da Real Academia Galega (em Pensamento e Sementeira: 345–346):

«Entre o galego e o português de hoje nom hai mais diferenças que as existentes entre o castelhano de Castela e o de Andaluzia e América; e a sua unificaçom é tam fácil, se nom mais, que a realizada por flamengos e holandeses com o idioma comum, que somente se diferenciava na ortografia e nalguns giros prosódicos. Quando se vam dar as normas precisas para tentála pouco a pouco? Pudérom ser chamados nunca a umha missom de maior transcendência no terreno da própria cultura, da cultura autóctone, a Academia Galega e o Seminário de Estudos Galegos?».

E, assim, Daniel Castelao no Sempre em Galiza (livro I, cap. 4, pág. 41–42):

«O galego é um idioma extenso e útil, porque —com pequenas variantes— se fala no Brasil, em Portugal e nas colónias portuguesas.»

[3]. Mesmo em contra do que a própria RAG proclama na «Introdución» às suas Normas Ortográficas e Morfolóxicas do Idioma Galego (2003: 12):

«4. As escollas normativas deben ser harmónicas coas das outras linguas, especialmente coas romances en xeral e coa portuguesa en particular, evitando que o galego adopte solucións insolidárias e unilaterais naqueles aspectos comúns a todas elas. Para o arrequecemento do léxico culto, nomeadamente no referido aos ámbitos científico e técnico, o portugués será considerado recurso fundamental, sempre que esta adopción non for contraria ás características estruturais do galego. As escollas deben decidirse de acordo cun criterio de coherencia interna, a fin de que o galego común non resulte arbitrario e incongruente.»
Comentarios (0) - Categoría: Opinión - Publicado o 20-02-2015 10:20
# Ligazón permanente a este artigo
Xosé Lois García: A Galiza universal de Rosalía de Castro
Sermos Galiza

Aquel 24 de febreiro de 1837 nacía en Compostela María Rosalía Rita, “hija de padres incógnitos”. Así certificou o seu bautizo o crego, José Vicente Varela y Montero, e na marxe desta partida de nacemento, apuntaba: “No entró en la Inclusa”. Nestas circunstancias anómalas, nunha época de preconceitos e ocultismos, veu ao mundo a que sería a maior gloria e talento en concibir unha Galiza redenta e dona de si.

"Di Murguía, que estando Rosalía en Compostela, avistou un neno tísico pedindo esmola. Tal feito lle fixo tomar conciencia da situación do país".

Nos próximos días celebramos o 178 aniversario do nacemento de Rosalía. Naceu nun mes xélido que traía conmovedoras noticias co asasinato do escritor Aleksandr Pushkin e do suicidio de Mariano José de Larra, o que dixo de nós: “El gallego es un animal muy parecido al hombre, inventado para el alivio del asno”. Ese ano dramático traía outras conmocións como a Primeira Guerra Carlina, coa grata consolidación da Desamortización de Mendizábal, pola cal a Igrexa e a nobreza perdían patrimonio e influencia. Os “incógnitos” pais de Rosalía estaban, directa ou indirectamente vinculados a eses dous estamentos. Era o ano en que se restauraba unha constitución semi-liberal. E no que chegou a Galiza aquel vendedor de biblias inglés, George Borrow que deu á luz unha das mellores testemuñas escritas das precariedades polo que estaba sumida o noso pobo.

O ano de 1837, en que se inicia a vida de Rosalía, representa a longa marcha da guerra carlina, da depresión económica e demográfica que marcan unha época de confusas problemáticas, polas que pasa a Galiza de meados do século XIX, como a famosa fame de 1853, ano en que os labregos abandonaban as aldeas camiño das cidades. Di Murguía, que estando Rosalía en Compostela, avistou un neno tísico pedindo esmola. Tal feito lle fixo tomar conciencia da situación do país. Foi un impacto que imprimiu unha rebeldía sen reservas, tal como podemos ler neste poema de “Follas Novas”:

“Tembra un neno n’ ò pórtico húmido”;
d’ a fame e d’ o frío
ten ò sello ò seu rostro de anxel,
inda hermoso máis mucho, e sin brillo.

Farrapento e descalzo, n’ as pedras
os pobres peiños,
que as xiadas d’ o inverno lañaron,
apousa indeciso;
pois pares que ll’ os cortan coitelos
d’ aceirados fios.

Coma can sen palleiro nin dôno,
que todos desprezan,
n’ un corruncho s’ esconde tembrando
d’ a dura escaleira.
E cal lirio se dobra ô secárese,
o inocente a dourada cabeza
tamén dobra, esbaesido c’ as pedras.

E mentras qu’ él dorme,
trist’ imaxen d’ a dôr y a miseria,
van e ven <<¡a adoraren o Altísimo!>>
Fariseyos, os grandes d’ a terra,
sin que ô ver d’ o inocente a orfandade
se calme d’ os ricos
a sede avarienta.
O meu peito c’ angustia s’ oprime.
¡Señor! ¡Díos d’ o ceo!
¿Por qué hay almas tan negras e duras?
¿Por qué hay orfos n’ a terra, Díos boeno?”

Mais n’ en vano sellado está ò libro
d’ os grandes misterios...
Pasa a groria, ò poder y á alegría...
Todo pasa n’ á terra. ¡Esperemos!”

Reveladoras reflexións de Rosalía nun tempo de crises morais, sociais e económicas. A este poema temos que engadir o titulado: “A xustiza pol-a man”. Rosalía foi fiel a seu tempo; critica as irracionalidades do seu tempo, esta foi unha característica que a asistiu, dándolle á poesía o acervo necesario para combater os malos usos que proclaman miseria e inxustiza.

"Rosalía foi fiel a seu tempo; critica as irracionalidades do seu tempo, esta foi unha característica que a asistiu, dándolle á poesía o acervo necesario para combater os malos usos que proclaman miseria e inxustiza".

A cuestión galega presente na obra de Rosalía ten varias dimensións, cada unha delas sustentada por frecuentes dramas colectivos. Como é a emigración, produto da opresión centralista e de dunha política colonial potenciada polo Estado español que mantivo a Galiza na indiferenza e no silencio, amagando problemas existenciais.

En “Follas Novas”, Rosalía insiste no drama da emigración, comezando pelo prólogo, onde di: “A emigrazón e o Rei arrebátanlles de contino o amante, o irmán, o seu home, sostén da familia de cote numerosa; e así, abandonadas, chorando o seu desamparo, pasan a amarga vida antre as incertidumbres da esperanza, a negrura da soidade i as angustias de unha perene miseria”. Estas son as viúvas dos vivos e as viúvas dos mortos.

No prefacio de “Follas Novas” Rosalía fixo unha declaración de principios en favor das mulleres galegas. Hai poucos textos na literatura galega da época que teña unha contundencia tan determinante como a adoptada por ela. Isto evidencia un avance significativo na toma de conciencia sobre o panorama feminino galego. Neste aspecto, Rosalía foi unha lectora, alén da literatura española, de autoras estranxeiras que manifestaron fondas preocupacións pola falta de integración e emancipación da muller, como as alemáns Bettina von Arnim e Dorothea Schlegel ou as francesas Mme. de Staël e George Sand.

"Rosalía apuntou, con extraordinaria lucidez e claridade, cara problemas concretos e puntuais da Galiza que lle tocou vivir en resistencia".

Rosalía apuntou, con extraordinaria lucidez e claridade, cara problemas concretos e puntuais da Galiza que lle tocou vivir en resistencia. Tanto na súa prosa como na poética é fácil adiviñar a procura que ela tivo polo ser galego. Polo ser e o estar emerxente.

Rosalía expresou sentimentos moi fondos por todo o que conflúe nos atributos identitarios, como é a lingua, a cultura, a psicoloxía, a xeografía e, incluso a paisaxe. Entre Rosalía e a paisaxe galega existe unha interrelación tan profunda que moitas veces non entendemos a nosa paisaxe sen Rosalía e, do mesmo modo, non percibimos a metafísica da poeta sen a paisaxe. Na súa lírica hai un marco tan intimista e emocional, sobre a paisaxe galega, que transmite un sentimento e unha reflexión que nos leva a outras dimensións evocativas e emancipadoras.
Comentarios (0) - Categoría: Opinión - Publicado o 20-02-2015 10:18
# Ligazón permanente a este artigo
A Xunta de Galicia e a Embaixada de Portugal en España asinan un memorando para a introdución do portugués no ensino medio
RAG - 19/02/15


O histórico acordo permitirá a adopción do portugués como lingua estranxeira de opción e avaliación curricular no sistema educativo non universitario de Galicia.

O acto, celebrado na Academia, contou coa presenza, entre outros, do presidente da República Portuguesa, Aníbal Cavaco Silva; do presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijoo; do embaixador da República de Portugal en España, Francisco Ribeiro de Menezes; do secretario da Academia, Henrique Monteagudo, quen exerceu como presidente da mesma en funcións; do conselleiro de Cultura, Román Rodríguez e do presidente do Consello da Cultura Galega, Ramón Villares, ademais de numerosos académicos e representantes da cultura galega.

O secretario da Academia e presidente en funcións, Henrique Monteagudo, foi o encargado de introducir o acto, desculpando, en primeiro lugar, a ausencia do seu presidente, Xesús Alonso Montero, por mor dunha doenza leve. A seguir, Henrique Monteagudo, logo de describir o memorando asinado na sede da Academia como un acto de importancia histórica, declarou: "Este memorando supón un chanzo que debera ser decisivo cara a colmar unha aspiración longa e fondamente sentida en Galicia de estreitar vencellos cun país politicamente estranxeiro, pero xeograficamente veciño, e, sobre todo, sentimental, cultural e lingüisticamente irmán". O secretario da Academia rematou a súa intervención sinalando: "Coñecendo mellor Portugal, a súa lingua e a súa cultura, coñecemos mellor Galicia".

A continuación tomou a palabra o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijoo, quen principiou a súa intervención salientando a importancia simbólica da escolla da Academia, "a casa da palabra", como anfitrioa para a sinatura dun memorando que constitúe "un logro no estreitamento dos vencellos entre Galicia e Portugal". O presidente da Xunta de Galicia sinalou, así mesmo, a oportunidade que a sinatura do memorando representa para o alumnado galego: "Os que coñecemos a nosa lingua temos unha enorme vantaxe ao posuír unha ponte que nos conecta coa lusofonía, a sexta maior comunidade lingüística do mundo por número de falantes, 250 millóns". Núñez Feijoo, lembrou, ademais, que o acordo asinado é froito dunha proposta aprobada por unanimidade no Parlamento Galego a partir da Iniciativa Lexislativa Popular Valentín Paz Andrade, impulsada desde a sociedade civil co fin de promover o ensino do portugués en Galicia, e concluíu: "Este memorando supón o final feliz a moitas arelas a unha e á outra beira do Miño".

"O coñecemento do portugués en Galicia contribúe ao mellor entendemento recíproco dos nosos pobos e ao reforzo das súas relacións económicas que xa son agora mesmo bastante intensas", declarou o presidente da República de Portugal, Aníbal Cavaco Silva no abrente da súa intervención, quen, logo de evocar os máis de dous mil alumnos de ensino secundario en Galicia que escolleron o portugués como lingua optativa durante este mesmo curso, concluíu: "Darlle ferramentas aos pobos para que coñezan mellor os seus veciños é un acto de apoio á democracia, pois contribúe ao aumento do coñecemento e aprecio mutuo".
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-02-2015 10:17
# Ligazón permanente a este artigo
Primeiro compromiso de Feijóo co portugués no ensino tras media década de promesas
Praza Pública - Miguel Pardo - @depunteirolo


En xuño de 2009, Alberto Núñez Feijóo anunciou que "estudaría" a inclusión do portugués como lingua opcional no ensino secundario a petición do Goberno portugués. Fixérao ao pouco de chegar ao Executivo, en pleno desenvolvemento da súa polémica política lingüística e do decreto do plurilingüismo que reducía a presenza do galego nas escolas e logo dunha xuntanza co embaixador do país luso a Compostela.

Case seis anos despois, na sede da Real Academia Galega (RAG) na Coruña, Feijóo asinou co presidente da República de Portugal, Aníbal Cavaco Silva, o Memorando de entendemento entre a Xunta e a Embaixada lusa en España para a adopción do portugués como lingua estranxeira de opción e avaliación curricular no sistema educativo non universitario e chamou a "aproveitar a oportunidade histórica que significa a proximidade entre a lusofonía e os galegofalantes".

Feijóo prometeu estudar a inclusión do portugués no ensino hai xa case seis anos, ao pouco de chegar á Xunta

Feijóo considera que este acordo premite “revitalizar o pasado lingüístico común” de ambos os dous países. “A lembranza do tronco común das nosas linguas está na orixe deste acto”, dixo, engadindo que a estreita relación entre o galego e o portugués non queda na saudade, senón que “tamén ofrece moitas perspectivas de futuro” e supón "reafirmar os vencellos enre Portugal e Galicia e un paso máis na tarefa da construción europea".

A implantación do portugués comezará de forma progresiva a partir do vindeiro curso en Primaria e Secundaria e o acordo recolle que será o Instituto Camões o que se ocupará de formar os docentes galegos que queiran impartir este idioma.

A implantación do portugués no ensino non universitario comezará o vindeiro curso de forma progresiva

O presidente Cavaco Silva, pola súa banda, mostrou a súa satisfacción por atopar de novo nunha "comunidade amiga" e sinalou que este acordo contribuirá ao "reforzo das relacións" con Galicia "en todos os campos" e a "mellorar o coñecemento recíproco" de ambos os dous pobos, "intensificando o diálogo cultural e reforzando as relacións económicas, comerciais e de investimento, que xa son bastante intensas". "Dar aos novos instrumentos para coñecer mellor os veciños máis próximos é unha prioridade dos gobernos democráticos", asegurou.

Chega así un acordo demandado por numerosas iniciativas desde hai moitos anos e froito, segundo Feijóo, dunha "andaina que foi longa” que tería comezado no Quinto Cumio Hispano-Portugués de maio de 2012, “no que ambos os dous países se comprometeron a impulsar a presenza do portugués no noso sistema educativo”, e que se materiolizou no Parlamento galego, ao aprobarse por unanimidade a Lei Valentín Paz-Andrade, “destinada a abrirlle aos nosos estudantes as portas da lusofonía” e que xurdiu do impulso cidadán e comprometido a prol da lusofonía a través dunha Iniciativa Lexislativa Popular (ILP).

Feijóo asume que a introdución do portugués se materializou grazas á ILP Paz Andrade que a sociedade civil levou ao Parlamento


Estremadura leva anos de vantaxe
Pero chega tarde, de ter en conta os avances noutros lugares. Estremadura, por exemplo, foi pioneira ao implantar xa desde hai anos o ensino de portugués no ensino non universitario e fomentando a súa aprendizaxe nas escolas oficiais de idiomas. Así, mentres en Galicia hai 32 centros de secundaria que ofrecen lingua portuguesa a 861 alumnos e 1.122 (menos de 2.000 en total) que o estudan nas escolas de idiomas, na comunidade estremeña son máis de 14.000 os mozos e mozas que o aprenden. Sete veces máis.

En Estremadura, máis de 14.000 alumnos estudan portugués, fronte aos menos de 2.000 que o fan en Galicia

A implantación do portugués, que será progresiva e aos poucos, chega tamén mentres a RAG reclama un cambio de rumbo na política lingüística que diminúe a presenza do galego e mentres as estatísticas do IGE indican un claro retroceso da lingua propia entre os máis novos. Agora, Feijóo presume das "perspectivas de futuro" que ofrece o portugués e destaca que é a sexta lingua que máis se fala no mundo, a quinta máis empregada na internet e a terceira en Facebook e Twitter. Ademais, incide en que un cidadán que fale portugués, galego e castelán "sabe manexar as linguas maternas de 730 millóns de persoas". A boas horas.

Miguel R. Penas, presidente da Associaçom Galega da Língua (AGAL), valora de maneira "positiva" a sinatura deste memorando que cre que "ten que facer parte deste novo consenso que algúns reclaman e que nós tamén pedimos, un New Deal que require tamén de novas estratexias", aclara, "independentemente de que os diferentes actores arredor da lingua tomen o portugués como unha lingua estranxeira ou outra fala máis da nosa llinguau propia".

Para Penas é moi significativo que fose a propia RAG a que acollese a sinatura, o que significa que aqueles que "consideran o portugués un idioma estranxeiro saben que os vínculos son demasiado estreitos". Ademais, lembra que "é importante que se asinen as cousas, pero o fundamental é que se cumpran e apliquen".

A AGAL cre "positivo" o memorando pero cre que "chega moi tarde" porque Galicia "xa o debera ter 'de serie"

En canto a se esta introdución do portugués no ensino chega tarde, a AGAL considérao evidente. "Chega moi tarde porque nós xa o tiñamos que ter de serie, por dicilo así; hai xa máis de trinta anos que se aprobaron as primeiras leis e normas que tiñan que ver co galego e que xa deberan ir encamiñadas a que isto non fose necesario". "Tiñamos que estar xa investindo noutros temas e beneficiándonos da nosa lingua común, mais nunca é tarde se é para ben", engade.

O acordo foi asinado na Academia polo conselleiro de Educación, Román Rodríguez, e o embaixador de Portugal en España, Francisco Ribeiro de Menezes. No acto estivo presente tamén o presidente en funcións da RAG, Henrique Monteagudo, ao non poder acudir Xesús Alonso Montero por atoparse enfermo.

Pero, que pon o memorando?
Por David Lombao


Alén dos discursos de ambos mandatarios no acto oficial da Real Academia Galega o texto asinado este xoves por Feijóo e Cavaco é, cando menos polo momento, un misterio. Fontes da Xunta consultadas por este diario indican que o Goberno galego non está actualmente en condicións de amosar o texto porque "non é a única parte asinante", e a súa publicación debe ser "acordada co Goberno portugués".

Así as cousas, dende a Consellería de Cultura e Educación, responsable en última instancia da aplicación do acordo, sinálase que non é posible sinalar cando se divulgará o contido exacto do memorando, divulgación que se realizará, previsiblemente, a través da web do Executivo galego.
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-02-2015 10:15
# Ligazón permanente a este artigo
Caderno da Coordenadora de Equipas de Normalización Lingüística de Ferrolterra








clocks for websitecontadores web


anuncia o portal na túa web




O meu perfil
cequipnormalizacion@gmail.com
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

© by Abertal