Hai un ano o GASPAR andaba pola Ría de Vigo, dalquel momento lembramos o seu paso por Nigrán. Na imaxe recollemos o exame que se lle realizou na Foz do Miñor por parte dun equipo da CEMMA, comprobando que se atopaba en bo estado.

Neste verán do 2010 pouco sabemos del. Dende mediados de maio perdémoslle a pista ao arroaz GASPAR na Enseada de Corcubión á altura das Illas Lobeiras. Alí foi atopado por un mariñeiro, o seu comportamento era realmente estrano xa que estaba en superficie, parado e sen moverse, de feito o mariñeiro chamou dando alerta porque pensou que lle pasaba algo. O arroaz limitábase a deixarse levar polas ondas aboiando de costado, comortamento moi raro en mar aberto.

Mantivemos un seguemento na zona por saber se había novas de avistamentos ou, no peor dos casos, por se houbera algún rexistro de varamento, mais non atopamos nada, sempre outros golfiños.

Esta primeira semana de agosto recibimos novas da Illa de Sálvora, pasara por alí e parou a comer na enseada do porto, desaparecendo ao pouco. O sábado apareceu fugazmente por Sanxenxo.

O amigo Félix, que sempre nos fai un seguemento de Gaspar, mándanos unha nova creación literaria, neste caso sobre o mar como recurso. Grazas.

Logo da estancia en Fisterra o GASPAR apareceu na Ría de Vigo coma un fastasmiña. Con el organizaron un chou, entre remos, remeiros e entusiastas. Saíndo en todos os medios de comunicación, aínda que cunha moi mala imaxe. O golfiño asasino publicaron algúns!!, pobre GASPAR que incomprendido é para algunha xente.

spois de chegar ata o porto de Bueu e Marín, visitou de novo a Ría de Arousa a principios de marzo, mais volta de novo cara ao norte.

Onte mesmo, día 15 de marzo, protagonizou unha escea moi enternecedora cando se fixo amigo do can TOMAS que teñen os mozos dunha escola de vela dun porto da costa da morte, houbo un momento no que o can estaba nunha zodiac coa cabeza baixada cara ao mar, e saíu Gaspar e deulle un toque peteiro-fuciño.

O can quedou medio trasposto polo encontro e despois empezou a darlle a cabeza como espirrando, mais non a disgusto coa situación botouse ao auga, aínda que o Gaspar non gostou da idea do can e saíu escopetado...novamente tentou quitarlles os remos a dous mozos, mais nesta ocasión non puido

Seguen chegando case diariamente novas do arroaz GASPAR, unhas veces como arroaz GASPAR, outras como ESE DELFIN GASPAR, outras como ese como lle chamades. A xente vaino coñecendo irremediablemente despois de pasar por tantos e tantos lugares.

A finais de xaneiro visitou de novo as augas de Sada e Lorbé, mais por pouco tempo. Os seus percorridos levárono a Malpica, Corme e outros portos cara ao sur.

No porto de Porto do Son protagonizou unha complexa situación pois deixou a unha chalana sen remos nunhas pedras xa que os colleu desapercibidos tirándolle os remos ao mar. A cousa non foi a maiores aínda que enterouse toda a xerarquía de Portos de Galicia.

Pouco durou a xeira do GASPAR na Ría de Vigo, pouco depois recibírnse avisos de Ons, Aldán e Bueo, mesmo de Bueu e Sanxenxo con media hora de diferencia, mira se é rápido. Diego remítenos un rexistro do día 1 de setembro en Raxo onde lle fixo unhas fotos, pareceulle mirar unha ferida no peteiro. Iso é porque este arroaz mete o morro en calquera sitio.

Dende a chegada de GASPAR temos un grande admirador que nos aporta moita información e nos fai chegar moitas das súas preocupacións.

Félix Loira, amais de ser un gran amante da natureza, un admirador do mar e de GASPAR, é tamén un bo deportista e tamén poeta, é dicir, unha persoa moi completa.

Desta volta mándanos unha poesía adicada a GASPAR e pensada nos mares do norte despois dun encontro con este arroaz amigo, a bordo da súa fráxil embarcación compartida co seu can, da cal nos acompaña unha foto.

Aos nosos golfiños
(Homenaxe ao arroaz Gaspar)

Ti, cabaleiro do mar,
navegante solitario,
que precorres a diario
moitas millas ao azar.

E que sabes sempre estar,
cando paras nun porto,
co teu carácter aberto
nos sabes encandilar.

Un día oín comentar,
na taberna do barrio,
de que eras un gregario,
e intrépido en esquilmar.

A miña voz xa se fixo escoitar,
tras o nulo comentario,
dixen que eras solidario…
pois ves a visitar.

Crente moi singular
e que tes moi mal xenio,
sendo un arroaz bohemio,
mellor sen acompañar.

Cando te vimos pasar,
de Mugardos a Perlío
dixen: "Sam, meu amigo,
no te poñas a ladrar".

Pois vai nadando Gaspar,
e se escoita o teu ladrido
date xa por aludido,
que nos ven a saudar.

O noso kayak non é de mar,
e comenza a facer frío,
se Gaspar ven con brío,
pódenos facer volcar.

O mejor será calar,
E agardar o momento,
se chega así de contento,
podemos con él enredar.

Félix Loira
(Grupo Poético Brétema)

O sábado día 22, ás 15 h recibimos unha chamada de emerxencia da mesma persoa que, no mesmo lugar e no ano 1998, avisou do varamento do arroaz boto (Grampus griseus) LOURIDA.

Desta volta un cetáceo de grande tamaño estaba "atrapado" na boca da Foz do Miñor, descrición que coincidía coa de 1998.

LOURIDA supuxo un paradigma na asistencia dos cetáceos varados en Galicia xa que foi o primeiro en ser recollido e tratado. Non era posible reintroducilo no mar, xa que era un bebé dun mes de vida, e conseguiu sobrevivir máis dunha semana en medio artificial controlado.

Neste caso a alertante decatouse de que o animal era moi grande e que podía ser un caldeirón.

De camiño á Foz do Miñor (desembocadura do río Miñor entre os concellos de Nigrán e Baiona) chamamos ao equipo veterinario e á Unidade Móbil da CEMMA, prevendo un complicado rescate. Mais, cando chegamos alí comprobamos que se trataba de GASPAR.

Que estaba facendo alí?, dentro dun río?.

Pois estaba xogando coa corrente que coa subida da maré era moi forte e el xogaba a resistir e a non moverse do sitio. Era impresionante velo!, igual que as aguias cando xogan co vento e a pesar da forza do mesmo están paradas alá no alto nun punto fixo.

A presenza de GASPAR suscitou a curiosidade dos bañistas. Os voluntarios GARGAS da CEMMA informaron aos presentes e aos socorristas e comunicaron o feito á sala de salvamento marítimo e ao 112, xa que se estaban a recibir moitas chamadas de alerta pensando que era un varamento. Tamén avisaron á Guardia Civil dado que estaban entrando barcos de grande tamaño na Foz.

En dous días o GASPAR pasou de Laxe a Vigo. No porto de Vigo foi localizado o sábado día 15 de agosto por compañeiros da CEMMA e dende aquela visita diferentes lugares da Ría.

Un novo caso de varamento dun golfiño común vivo alerta aos ribeireños de Cee, pensando que se trataba de Gaspar, afortunadamente o arroazxa pasara por alí.

Despois dunha tempada nas costas de Ferrol, o Gaspar apareceu en Corme o luns día 10 de agosto, a partir dese momento visita as augas frescas de Corme e Laxe.

Como xa lle quedan poucos sitios para visitar, o GASPAR entrou o xoves 28 de maio en Pontedeume causando moita espectación ao pensar que se trataba dun golfiño que ía varar. Non é a primeira vez que a Unidade Móbil da CEMMA axuda a sacar a un cetáceo da Foz do Eume para evitar que vare nese lugar de baixos de area.

Neste caso, foi observado por vez primeira no espigón da Praia de Cabanas polos alertantes, que interpretaron que se trataba dun animal aparentemente enfermo e con intención de varar.

O primeiro aviso é das 18:20 e a partir deste primeiro momento foi visto de xeito continuado ata a chegada da Unidade Móbil da CEMMA-SGHN desde Ferrol. Para recoñecer ao animal os membros do equipo de rescate embarcan nunha lancha de Protección Civil que tentaba afastar ao animal fora da zona do porto, nese momento cheo de nenos con canoas, pero o animal volve unha e outra vez cara a zona de embarcadeiro.

Algunhas persoas tentan atraelo desde os seus barcos usando chicotes e outros utensilios.

Cando os observadores abandonan o lugar, GASPAR continúa na zona deambulando entre as dúas pontes (ferrocarril e estrada) e achegándose a ratos aos barcos atracados.

Nos últimos días dous varamentos diferentes de arroaces (Tursiops truncatus) sementaron a confusión entre a veciñanza, considerando que se trataba do arroaz solitario Gaspar.

1.- Varamento dunha femia adulta de arroaz de 3 metros na praia de Arealonga do Vicedo, neste caso unha femia preñada cun feto de 120 cm, case a piques de nacer, e con evidentes síntomas de mala saúde xa que presentaba unha forte parasitación pulmonar e úlceras estomacais, ao que se lle sumaron complicacións na xestación.

2.- Varamento dunha femia xuvenil de arroaz de 2 metros en San Amaro, na Coruña, con evidencias de desnutrición, aínda que o seu corpo non puido ser examinado polos técnicos debido á retirada da praia por parte do servizo de limpeza do Concello.

2.- Varamento dunha femia xuvenil de arroaz de 2,7 metros en Barrañán, que foi levada polo mar e reapareceu novamente en Arteixo. As causas da morte están aínda por determinar.

Nos tres casos o varamento causou moita expectación na veciñanza atribuíndoo ao arroaz solitario, mais, os biólogos da CEMMA confirmaron en base as súas características corporais de que non se trataba do arroaz Gaspar, sobre todo porque é un macho.

Colaboración cidadá
Resulta fundamental a colaboración cidadá para a detección e a análise destes animais vararos xa que a nosa costa ten un total de 1195 km de lonxitude e resulta imposible ser controlada polos nosos propios equipos. Tamén para a localización do arroaz, para o cal poden ser tramitadas as alertas a través do teléfono de SOS-GALICIA 112 ou do da Unidade Móbil da CEMMA 686 98 90 08.

Hai que agradecer a colaboración das agrupacións de Protección Civil, SEPRONA e das Policías locais que transladan polos avisos, apoio e colaboración.

Desde o ano 1999 a Coordinadora para o Estudio dos mamíferos Mariños, (CEMMA) é a entidade responsable diante da Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia do rexistro, asistencia, recuperación e liberación das tartarugas e mamíferos mariños varados ou capturados accidentalmente por interacción con artes de pesca. Este traballo atópase enmarcado na colaboración que ambas entidades levan adiante para o establecemento da Rede de Varamentos de Galicia coordinada pola CEMMA.

Unidade de atención
As Unidades Móbiles da CEMMA están preparadas para a recollida de datos e mostras biolóxicas dos animais varados, co obxecto de esclarecer a causa da morte. Un equipo de biólogos asisten aos casos de varamentos tratando de rexistralos todos e esclarecer as causas da morte, a unidade de emerxencia mantívose durante os festivos asistindo aos animais varados e aplicando o protocolo de recollida de mostras e avisos ás autoridades municipais.

A recollida de mostras biolóxicas realízase coa finalidade de levar a cabo investigacións científicas sobre a ecobioloxía das especies coas que colaboran entidades como a Universidade escocesa de Aberdeen, a portuguesa de Aveiro e as galegas de Vigo e Santiago, o Instituto de Investigacións Mariñas e o Instituto Oceanográfico. Para levar esta actividade a cabo a CEMMA é a única entidade que conta con autorización expresa e cun Banco de Mostras Biolóxicas que aporta os tecidos biolóxicos aos equipos de investigación.

O xoves día 2 de abril o teléfono da Unidade Mobil da CEMMA da unha chamada de alerta ás 6:00 h AM. Un golfiño aparenta dificultades nos pantaláns do porto de Mugardos. Pouco despois aclárase o asunto concluíndo de que se trata de GASPAR que descansa ao pé do peirao.

Uns días antes a lancha da Guardia Civil avisa de ser escoltada por un arroaz que os acompaña nos seus percorridos entre A Coruña e Ferrol. O Gaspariño non para de visitar e acompañar as embarcacións que frecuentan a boca da Ría de Ferrol.

Alá polo ano 1971 un arroaz saltou aos medios de comunciación por afincarse no porto de Lorbé e establecer unha especial relación con algúns dos seus usuarios.

O caso deseguida correu como a pólvora chegando as novas aos oídos de Félix Rodriguez de la Fuente que dispuxo un equipo para poder estudar e filmar ao golfiño.

O porto de Lorbé contou coa presenza de Félix e de Cousteau, sendo un dos primeiros golfiños solitarios estudados a nivel mundial.

1 [2] [3] [4]