Bo uso


A BITÁCORA DE FRAN BOUSO
Un blog aberto para falar desde Mondoñedo ou calquera outro lugar do mundo sobre Mondoñedo e as súas cousas ou sobre as cousas do mundo.



Fran Bouso

Crea tu insignia

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 GALERÍA FOTOGRÁFICA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

O rei Cintolo e a néboa do Fiouco
Ilustración: Antón Caxotonº 66 13/06/2017
LVG-AM

Ilustración: Antón Caxoto
Texto: Fran Bouso


Os historiadores non se poñen de acordo en se Hermengario foi rei da Galicia sueva ou non. Benito Vicetto recólleo na súa nómina de monarcas galegos con reinado entre o 429 e 433 e adícalle un capítulo enteiro, o terceiro, do seu ensaio ou novela histórica Los reyes suevos de Galicia (A Coruña, 1860).
Hermengario, o Xusto; fillo de Hermenerico I, o Fundador (409-429) primeiro rei de Galiza; irmán de Genserico, o Alevoso (433-434) e pai de Hermenerico II, o Vitorioso (438-441), quen sucedeu no trono a Heurico, o Usurpador (434-438); foi coroado no alto do Pico Sacro e tivo a súa corte en Lugo. A Hermengario gustáballe moito abandonar o trono e pasar varios días en soidade perdido no monte. Un dos lugares que adoitaba visitar era a Cintola, unha gruta das terras de Britonia situada a dúas leguas de Mondoñedo, no lugar de Supena.
Nun día coma o de hoxe de hai case 1600 anos, o rei Hermengario partiu coa súa escolta de Lucus ao amencer camiño do mar. Cando estaban atravesando os montes da Farrapa por un cruce de camiños que chamaban o Fiouco, ordenou aos seus gardas que repousasen e que lle permitiran continuar camiño en solitario. Hermengario, ao igual que tiña feito noutras ocasións, baixou a cabalo ata a entrada da Cintola.
Os veciños de Supena coñecían ben a Hermengario e sabían do seu gusto por penetrar na cova. Tíñano visto saír das entrañas da terra en múltiples ocasións e sempre parecía encantado, coa mirada perdida, feliz, relaxado. De feito, despois de cada incursión na Cintola, ata perdía a memoria temporalmente.
Naqueles tempos o rexicidio era unha práctica habitual e sobraban os motivos polos que querer asasinar ao monarca.
Aquela mañá, pouco atrás de Hermengario chegaron á Cintola dous parentes do rei acompañados doutros dous soldados mercenarios con ánimo de acabar coa vida do Xusto. Cruzaron con dificultade os primeiros metros da gruta iluminados por uns fachos ata que chegaron a unha gran sala na que se supoñía que estaría o rei.
Heurico, curmán de Hermengario berrou e resoou:
-Hermengario, mengario, gario, rio.
E no momento en que o eco se apagaba empezou a inundar a estancia unha néboa tan espesa que impedía a visión e tan húmida que ata apagaba os fachuzos.
A néboa saíu da Cintola e espallouse por toda a contorna chegando a ser moi densa tamén no Fiouco, onde seguía a garda do rei. Os soldados ao veren, ou máis ben ao deixar de ver, intuíron perigo e puxéronse en marcha cara a cova.
Non foi doado o camiño desde o Fiouco á Cintola coa brétema pechada, pero a garda chegou e entrou discreta ata a sala principal, foi daquela cando a néboa se disipou e por sorpresa apreixaron aos rexicidas frustrados e salvaron a vida de Hermengario a quen, dende entón chamaron o rei Cintolo. Pouco despois, Hermengario desapareceu no fragor dunha batalla expansiva do reino de Galiza cara o sur.
O rei Cintolo volta á súa cova con frecuencia, con tanta frecuencia como a néboa fai presencia nos montes da Farrapa.
Comentarios (0) - Categoría: O OUTEIRO DE MONDOFORTE - Publicado o 07-08-2017 12:48
# Ligazón permanente a este artigo
O pazo do Bo Aire, en coma
Ilustración: Antón Caxotonº 65 06/06/2017
LVG-AM

Ilustración: Antón Caxoto
Texto: Fran Bouso



Naceu como residencia estival de bispos no século XVIII e entrou en coma logo dun incendio cando era centro de desintoxicación de drogodependentes hai case 30 anos, o pazo do Bo Aire, situado na parroquia de Masma (Mondoñedo), parece condenado ao esquecemento.
O bispo Sarmiento foi o impulsor da construción no ano 1735 para o seu uso como residencia estival para el e os seus sucesores na mitra. O complexo conta cun pavillón con dous saíntes no medio dos cales hai unha azotea de considerables dimensións. A fachada principal dispoñía dunha gran balconada realizada en forxa. Sotomayor deixou a súa pegada nun escudo que se atopa na parte traseira dun edificio principal que ten certos aires de arquitectura italiana.
Despois de varios anos sen uso, o pazo foi restaurado na década dos 60 do século pasado e cedido aos Maristas para uso educativo.
Nos primeiros anos da década dos oitenta, o Bispado mindoniense e a Deputación Provincial de Lugo asinaron un convenio de cesión por un tempo que xa se cumpriu. O organismo provincial permitiu o uso das instalacións á asociación “Le Patriarche”, unha organización que tiña como principal obxectivo a reinserción de toxicómanos.
Segundo o libro de Lucien Engelmajer, o Patriarca, titulado na súa tradución ao español Para los toxicómanos: la esperanza, no que se fai un percorrido pola historia da asociación, o centro de Mondoñedo abriu as súas portas o 3 de xuño de 1983. As mesmas fontes apuntan que o complexo contaba con 80 prazas e que foi a primeira residencia de España de acollida e rehabilitación de menores e que recibía axudas de organismos públicos como o Instituto Nacional de Empleo (INEM). Algúns veciños sinalan que xa había residentes no pazo de Bo Aire antes desa data e o número de internos superaba sobradamente o centenar.
Grazas a unha reportaxe asinada por Ernesto Sánchez Pombo nun diario madrileño, publicada o 30 de marzo de 1984, sabemos que na sede de Le Patriarche en Masma estaban acollidos todos os menores de idade que ingresan na asociación por ser o centro que contaba coas mellores instalacións para a súa atención. Entre as técnicas terapéuticas empregadas figuran os longos paseos, tisanas, masaxes, baños, e traballo manual. Nesta crónica, Sánchez Pombo sinala que nas instalacións do Bo Aire naquel momento había 130 mozos e mozas, 45 dos cales tiñan entre 14 e 18 anos.
Entre os muros do pazo houbo internos como o etarra P. M., xefe do comando “Txarito” que foi desarticulado polas forzas e corpos de seguridade do Estado en xuño de 1988. Poucos días antes da detención de varios dos membros do comando, o guerrileiro fuxiu de Masma e integrouse no comando Nafarroa ata que o detiveron en Francia, a finais de 1990.
Sen teito, sen vidros, en risco de derrubamento total, sen que haxa quen mire por el, o pazo do Bo Aire segue a custodiar o corazón de Monseñor Antonio Alejandro Sarmiento Sotomayor.
Comentarios (0) - Categoría: O OUTEIRO DE MONDOFORTE - Publicado o 07-08-2017 12:44
# Ligazón permanente a este artigo
Unha de patacas
Ilustración: Antón Caxoto
nº 64 30/05/2017
LVG-AM


Ilustración: Antón Caxoto
Texto: Fran Bouso



Soubemos que tiñamos a couza guatemalteca nas patacas cando en Xinzo de Limia, terra pataqueira e de grandes escritores coma Carlos Casares ou Antón Riveiro Coello, estaban ultimando os preparativos do Domingo Fareleiro e mentres na Coruña colgaban os carteis que anunciaban o entroido cun pontífice de fuciño colorado, algo que lle pareceu mal a algunha viúva de Lugo. O mundo está interconectado.
Deunos tempo de pasar a coresma, sacar aos santos en procesión e de ler «Vento ferido» e «A ferida do vento» ata que cara o final desde maio longo, a acusación contra o concelleiro de Culturas da Coruña quedara arquivada. Ben nos aledamos tanto polo concelleiro Sande coma polo debuxante Guitián, coma por todos.
E así, onte, hoxe e mañá, estarán en Mondoñedo as autoridades competentes recollendo todas as patacas da contorna (tamén en Foz e Burela). Noutros concellos afectados xa as requisaron con anterioridade e outros serán visitados en días vindeiros.
A pataca chegou a Europa por terras da antiga provincia de Mondoñedo. Agora na vella provincia mindoniense non se poden cultivar patacas. A prohibición de sementar o tubérculo está establecida para un par de anos, mínimo, segundo se puido saber. En Inglaterra deixaron de cociñar nos fogares uns poucos anos por mor das guerras e perderon a cultura culinaria.
Estou convencido de que esta corentena algo vai cambiar en nós, posiblemente afecte ao noso sentido do humor, ás preferencias estéticas, ou vai ti saber a que.Deixamos de facer nosos os principios activos da Canabé e mutamos en comedores de patacas estériles Monalisa cultivadas en Francia.
Comentarios (0) - Categoría: O OUTEIRO DE MONDOFORTE - Publicado o 07-08-2017 12:35
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Fran Bouso - Mondoñedo T.I.C.