Bo uso


A BITÁCORA DE FRAN BOUSO
Un blog aberto para falar desde Mondoñedo ou calquera outro lugar do mundo sobre Mondoñedo e as súas cousas ou sobre as cousas do mundo.



Fran Bouso

Crea tu insignia

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 GALERÍA FOTOGRÁFICA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

Cunqueiro, a Cova e a Catedral
Ilustración: Antón CaxotoSerie: Mondoñedo de cine
nº 72 25/07/2017
LVG-AM

Ilustración: Antón Caxoto
Texto: Fran Bouso



Son moitos os que opinan que os principais recursos turísticos de Mondoñedo son a Catedral e a Cova do Rei Cintolo. Eu non lles vou sacar a razón, pero permítanme que engada outro máis: o xenial fabulador Álvaro Cunqueiro.
Cunqueiro, ademais de cultivar con grande éxito tódolos xéneros literarios, tamén escribiu guións para radio e a televisión e deixou traballo adiantado para o cine. O director Guerín Hill rodou, en base a texto de Don Álvaro, en 1966 un documental titulado “Galicia” no que se facía un percorrido histórico polo país. Nese mesmo ano, o mindoniense escribiu o guión de “Xantares”, un capítulo pertencente á serie de Televisión Española “Conozca usted España”. Nondebemos esquecer que no 2011 Antón Dobao dirixiu a adaptación para a gran pantalla da novela cunqueiriana «Se o vello Sinbad volvese ás illas» e, ademais, A primeira tvmovie que se filmou en Galicia, “Novo de Parmuide” (1987), dirixida por Roberto Vidal Bolaño, está inspirada nun personaxe de Cunqueiro ao igual que os seis capítulos da serie de ficción “Os outros feirantes” que foi a primeira que emitiu a Televisión de Galicia.
A Catedral da Asunción aparece na práctica totalidade das grandes producións cinematográficas e audiovisuais filmadas en Mondoñedo. Desde a primeira do ano 1929, “Un viaje por Galicia” ata as máis recentes “Miranda, mítica e real” (2013), “O incerto Señor Cunqueiro” (2011), “O Mariscal. Mito, lenda e realidade” (2007-2009), “Terras de Miranda” (2001-2007), “Mondoñedo, unha sentimental fantasía” (1996), “Del Miño al Bidasoa” (1990), a xa citada “Novo de Parmuide” (1987) e, por suposto, en “Flor de Santidad” (1973). Ben seguro que “Arima”, que se rodará o vindeiro outono, non deixará de lado a basílica.
A primeira incursión dunha cámara de cine na Cova do Rei Cintolo tivo lugar a comezos da década dos oitenta do pasado século. Un equipo de Televisión Española encabezado polo xornalista Xosé Manuel Orriols rodou en 16 milímetros o interior da cavidade de Supena na que, ademais de fixar en celuloide as principais salas e galerías da gruta, tamén quedaron rexistradas entrevistas a Mario Bahamonde, Javier Río e Alfredo Losada, membros do grupo de espeleoloxía local “Topos”. Esta reportaxe emitiuse en galego no programa “Panorama de Galicia” e tamén nunha versión en castelán en “Informe Semanal”.
Parece lóxico que o que hoxe son os principais valores de atracción turística mindonienses tamén resultaran de interese para o cine e o audiovisual e, ben seguro que, o feito de apareceren na pequena ou na gran pantalla axuda a que cada vez sexan máis os visitantes interesados en coñecelos.
Mondoñedo este verán esta “de cine”, gocémolo.



Enlace ao artigo publicado na edición dixital de La Voz de Galicia
Comentarios (0) - Categoría: O OUTEIRO DE MONDOFORTE - Publicado o 07-08-2017 13:20
# Ligazón permanente a este artigo
Mirando ao outro lado do charco
Ilustación: Antón CaxotoSerie: Mondoñedo de cine
nº 71 18/07/2017
LVG-AM

Ilustración: Antón Caxoto
Texto: Fran Bouso


Mondoñedo aportou gran talento á cinematografía e ao audiovisual do “Novo continente”. Sen ir máis lonxe, unha das máis afamadas actrices sudamericanas de todos os tempos era filla dunha emigrante nacida no Monfadal, un barrio da parroquia mindoniense do Carme situado na ladeira do monte Padornelo que mira á vila. Trátase de Zully Moreno, a Rita Hayworth arxentina, descendente da familia dos Ferreales.
Zulema Esther González Borbón naceu en Villa Ballester, provincia de Bos Aires o 17 de outubro de 1920. Ao cumprir dez anos, morreu o seu pai, situación que a obrigou a buscar traballo para axudar á economía familiar. Sendo unha pícara, comezou a traballar de costureira e ao chegar aos 18 anos presentouse a un casting mediante o cal accedeu a un papel secundario no filme “Cándida”, de Luis Bayón Herrera. Ese sería o inicio dunha gloriosa carreira profesional que a levaría a rodar arredor de corenta películas e participar como actriz en varias obras de teatro. O seu primeiro papel protagonista chegoulle con “Stella” (1943).
Aos 27 anos, casou co director de cine Luis César Amadori e tiveron un fillo, Luis Amadori. Consagrouse protagonizando títulos como “Dios se lo pague” ou Nacha Regules, de Arturo de Córdova e tamén traballou baixo as ordes de Mario Soffici en “La Gata”; de Carlos Hugo Christensen, en “La trampa”; de Carlos Schlieper, en “Cosas de mujer”; de Ernesto Arancibia, en “La mujer de las camelias” ou de Lucas Demare, en “Nunca te diré adiós”. En México filmou tres películas e en España participou na rodaxe de “Madrugada”, “Una Gran señora” e “Un trono para Cristi”.
Morreu aos 79 anos, o 25 de decembro de 1999 en Bos Aires logo de padecer Alzheímer nos últimos anos da súa vida.
O seu irmán, Alberto, encargouse da xestión das empresas de Zulema cando apareceron os primeiros síntomas do Alzheímer. Alberto Óscar González foi un empresario de éxito e o creador de “Canal Satelital” a primeira plataforma de televisión que emitiu vía satélite no cono sur americano.
Outro galego con éxito en América é Pío Núñez. Naceu na parroquia de Azúmara, en Castro de Rei no ano 1940 e viviu en Bretoña onde o seu pai era mestre de escola. Estudou no Seminario Santa Catarina de Mondoñedo entre o ano 1949 e o 1954 . En 2008 converteuse no primeiro produtor galego dunha película norteamericana co filme “In the Shadow of Wings”.
En 1999 exerceu de produtor e guionista da primeira mini-serie de ficción para Antena 3 con “Camino de Santiago” que consta de tres episodios e conta cun reparto de luxo encabezado por Anthony Quinn e Charlton Heston.
Nos 90 fundou en Madrid os estudos cinematográficos “El Álamo”, onde se rodaron películas como “Los otros” (2001), “Mar adentro” (2004), “Alatriste” (2006) e “Volver” (2006). As dimensións dos “platós”, que suman case 16.000 metros cadrados, e as dotacións coas que contan permiten tamén a gravación de series e programas de televisión, así como a emisión en directo destes últimos.
Antonio Reigosa apúntanos a posibilidade de que un pintor nacido en Mondoñedo o 7 de decembro de 1895, José María Rodríguez González, traballara en Hollywood facendo decorados para películas.
Mondoñedo este verán está de cine, gocémolo.



Enlace ao artigo publicado na edición dixital de La Voz de Galicia
Comentarios (0) - Categoría: O OUTEIRO DE MONDOFORTE - Publicado o 07-08-2017 13:17
# Ligazón permanente a este artigo
Luís Cayón: escritor, guionista, actor e case director
Ilustación: Antón Caxoto
Serie: Mondoñedo de cine
nº 70 11/07/2017
LVG-AM

Ilustración: Antón Caxoto
Texto: Fran Bouso


Son moitos os nomes propios de mindonienses que están ligados ao mundo do celuloide ou ao audiovisual. Desde Victoriano López García, Goya de honra na IV edición destes premios e ao que se lle adica a Semana Internacional de Cine de Autor de Lugo este ano, ata Zully Moreno, a Rita Hayworth arxentina e outros moitos dos que trataremos ao longo do verán. Hoxe é a quenda de Luis Cayón.
Luis Cayón Fernández naceu en Santiago de Compostela o 8 de novembro de 1907. A súa familia tiña casa na Cidade da Paula e foi no Pazón de Cayón, situado no barrio de San Lázaro, onde pasou a maior parte da súa mocidade. De feito estivo empadronado en Mondoñedo deste os 15 aos 22 anos. Exercía de escritor e xornalista, pero tamén tivo algunha participación como actor no mundo do celuloide. Estivo emigrado en Arxentina durante a “Guerra Civil”. Pasado o ano 1939, instálase en Madrid onde mantería o contacto co seu amigo da mocidade Victoriano López García co que colaborou como publicista na revista “Cine Experimental”. Cayón era un dos habituais nas parolas do café “La Elipa” nas que un nutrido grupo de personalidades chegadas desde diferentes campos profesionais falaban de cine e tamén de saudade mindoniense, pois na “peña” ademais de Serrano de Osma, García Basabe, Fernández Armayor, Pepe Fernández, Antonio Aguirre e José Mateo, estaban os mindonienses López García, Cunqueiro Mora e o propio Cayón Fernández.
Como escritor publicou Diccionario de El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha (1962), Diccionario del novelista (1983) y Antología del pensamiento cinematográfico (1947), que foi a primeira obra que un autor galego adica á técnica cinematográfica e ás súas repercusións artísticas.
En 1945 traballou xunto con Pío Ballesteros no guión dun documental sobre A Costa da Morte que dirixiría Royán Marugán. Ese mesmo ano, escribíu o guión literario para unha curtametraxe titulada “Celos” que ía ser dirixida por Francisco Ortiz e producida por Solanja Films, pero atopouse co atranco da censura que a desestimou alegando que “No interesa”.
Participou como actor xunto a Valeriano Andrés, Lola Barrera ou Amparo Reyes na película dirixida por Pio Ballesteros, “Consultaré a Míster Brown” estreada no “Cine Colón” de Madrid o 26 de marzo de 1947. Na elaboración dos diálogos desta película colaborou Camilo José Cela na que foi unha das súas primeiras incursións no mundo do celuloide.
Luis Cayón tiña previsto dirixir en 1949 a película “Nido de Hampa”, pero unha vez máis foi prohibida pola censura porque nunha secuencia a Policía deixaba escapar un malfeitor e os censores entendían que o corpo armado sempre debía aparecer como “una institución eficiente y de conducta intachable”.
En mayo de 1979, aos 70 anos de idade, Luis Cayón Fernández foi alcanzado pola onda expansiva do artefacto explosivo que a banda terrorista ETA fixo explotar na cafetería “California 74” de Madrid. Por este motivo tivo que ser hospitalizado aparecendo no parte de lesións: “Una herida estrellal en la región fronto parietal derecha”. O mindoniense recuperouse das feridas e seguiu a desenvolver unha activa vida social en Madrid e numerosas visitas a Mondoñedo, principalmente na época estival ata que morreu -sen descendencia- nos primeiros días do ano 1999 con 91 anos.



Enlace ao artigo publicado na edición dixital de La Voz de Galicia
Comentarios (0) - Categoría: O OUTEIRO DE MONDOFORTE - Publicado o 07-08-2017 13:14
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Fran Bouso - Mondoñedo T.I.C.