Bo uso


A BITÁCORA DE FRAN BOUSO
Un blog aberto para falar desde Mondoñedo ou calquera outro lugar do mundo sobre Mondoñedo e as súas cousas ou sobre as cousas do mundo.



Fran Bouso

Crea tu insignia

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 GALERÍA FOTOGRÁFICA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

Guy Parbleu, halóxeno feirante
Antón Caxoto
Publicado en La Voz de Galicia - A Mariña
Domingo, 23 de outubro de 2016
Texto: Xe Freyre
Ilustración: Antón Caxoto



Moito tempo hai que non se deixa ver nas San Lucas Guy Parbleu, o alentiño azul que coa hoste sochantresca fatiga os camiños e as corgas de Bretaña. Digo Bretaña e non se me escapa que a estadea que vaga na patria de De Crozon —maila merlinesca corte e a xente de acolá, feirante e menciñeira—, por moito que estean feitos da mesma materia coa que se tecen os soños, son tamén, e máis ca nada, parceiros todos eles da materia de Bretoña.
Por iso non é de estrañar que en chegando estas datas os habitantes daquel mundo e trasmundo, máis britoniense ca bretoñés, acudan en tropa á convocatoria sanluqueira. Cada quen ten as súas necesidades, mesmo os que, por deixar de ser quen, se supoñen libres delas.
Sobre as cabezas dos cabalos ás varas da carruaxe, Mamers o Coxo estrala a xostra para afalar as bestas. Galga a Corda a carroza dos defuntiños ó empardecer, e nas enfestas corredoiras que transita, as ferraduras do tiro levantan faisquiñas nos croios, que o halóxeno Guy, sentado no pescante para guiar no escuro, saúda ledo como a fútil parentela. Ó son dun solemne acompañamento de bombardino, no interior da carruaxe os viaxeiros vanse espindo das encarnaduras.
Na Farrapa detense a carroza na que viaxa a osada compaña. A recua de esqueletos descende parsimoniosamente e Mamers, no entanto, ceiba as bestas das varas, que se esfarelan sobre o chan como unha chuvia de poíños de rapé. “Xa cumpristes, compañeiros”, pensou Mamers. “Bo descanso”. E un ventiño que se ergue moi mandado esparce ó mundo as cinzas das bestas que un día foron preas.
Catando ó lonxe, no fondal e na escurada do val, adivíñanse os farois, fachos e candís que alumean as rúas e casas da cidade. Cun aceno elegante e coqueto, un esqueleto recompón no pescozo a boa. “Lembrades”, pregunta, “cando eu fun Xulieta?” Os demais defuntos asenten, non sen certa señardade, e miran tamén as luces da cidade, daquela cidade que xamais volveron a pisar desde a noite na que se desempeñaron como cómicos improvisados. Só o peidiño francés ten franca a entrada, pois el xamais foi cómico, non sendo senón de atrezo.
Cómpre estar moi atentos para advertir a presenza do sopriño de luz avanzando cara a cidade. Arrola a brétema a súa canseira polas rilleiras e apenas se dexerga que canda ela, agochada no seu ventre, eslima a tremelante luceciña. Na ponte de Ruzos Guy Parbleu saúda unha sombra que porta a súa propia cabeza na man. O saúdo é moi cerimonioso, con reverencia, como corresponde a tan distinguida, aínda que demediada, señoría.
É véspera da feira e o gando pernocta no Campo dos Paxariños. Estomballados sobre feixes de herba seca sonecan nun recuncho os feirantes, alleos ó vermiño de luz que enreda entre as que foron bestas, choutando nas súas illargas, escudriñando dentames, xogando a adentrarse nos cranios baleiros para derramarse logo polas ventas coma un luminoso espirro. Escintila tanto coma Guy Parbleu a carolina onza de ouro que pousa ós pés dun dos tratantes.
Pola empinada calzada, polo camiño real que conduce a onde a fúnebre compaña agarda para proseguir a viaxe, moi poucos, só os máis noctívagos, se decatarán de que ascenden lixeiros os esqueletos de dúas bestas. Unha moxena abaneándose na noite, un sopriño azul coma un vagalume guía na escurada o seu sonoro andar e asubía satisfeito do cabal que lle quedou o trato. É ben doado, xaora, se es o único feirante a quen non lle importa que o gando estea nos ósos.
Comentarios (0) - Categoría: Crónicas das San Lucas - Publicado o 08-12-2016 11:55
# Ligazón permanente a este artigo
Mondoñedo é poesía
Antón Caxoto
Publicado en La Voz de Galicia - A Mariña
Sábado, 22 de outubro de 2016
Texto: Bernardo Penabade
Ilustración: Antón Caxoto




Un dos medio cento de feirantes que D. Álvaro Cunqueiro nos deixou para a posteridade chamábase Fulxencio Parada, era orixinario de Rianxo e tiña devoción polas laranxas da súa horta, que consideraba as mellores do mundo. Con esa mesma devoción polo traballo ben feito, un coterráneo seu -neste caso asentado por pivilexio de consorte na banda meridional da Ría da Arousa- chamou a Mondoñedo buscando colaboracións para un programa de televisión. -Estamos preparando unha serie sobre as vilas históricas galegas e queríamos gravar en Mondoñedo. Necesitamos alguén que coñeza o patrimonio local e que queira contárnolo para a cámara, -dixo Xoán Piñeiro. -En Mondoñedo non teñen problema. Falen co Cronista Oficial. Ademais de ser un sabio, é moi boa persoa e moi servicial. Xa el lles fala en nome de todos os mindonienses. Mais o comunicador audiovisual de San Martiño de Salcedo de Pontevedra quería varias voces -catro mellor que tres e tres mellor que dúas- e non se contentaba só co discurso do cronista, por moi sabio que fose. Entón as recomendacións deberían ser outras. Quería varias voces? Sen problema; en Mondoñedo podería ter unha masa coral, se lle fixese falta para o conseguir un audiovisual con tan bon sabor como as laranxas do Fulxencio. Falando co presidente de Abrindo Camiño, tería o camiño aberto ao latir da cidade e xa el lle diría onde e con quen gravar. -Non pode ser! -queixábase pouco despois o director da gravación-. O Luís faloume como unha ametralladora e comezou a recomendarme xente e non paraba. Faloume duns señores que imprimen un xornal, dunha moza violinista da Orquestra Sinfónica de Galicia, dun César músico e profesor que vive na Coruña, dunha Sra. Esther que é a madriña dunha árbore, dun mestre que vive por Monforte… Deume todo un mar de nomes e eu non quero figurantes. Quero xente que saiba falar! E nisto chegou o día e a xente de aquí e a de acolá puxo como punto de encontro a Alameda dos Remedios, como se fosen as San Lucas, e comezaron a gravar en Alcántara e as palabras fluían e o traballo facíase con rapidez. Baixaban ao busto de Leiras e a intensidade mantíñase; pasaban pola oficina de turismo e Abel faláballes con idéntico entusiasmo sobre o Rei Cintolo; e, xa fóra, nas cabeceiras da praza D. Álvaro parecía que lle chiscaba un ollo a D. Xosé Ruíz Leivas; e subían á torre da catedral e as mesmas cámaras abrían os ollos como pratos ao escoitar as explicacións de Valentín, o seu magnífico "atendedor". Naquel momento, as expresións de director, rexedor e cámara xa o dicían todo. Por eles, o traballo xa se podía dar por finalizado; o éxito era seguro. Mais descoñecían que aínda faltaba outra parte do recital. Primeiro no cemiterio vello, con D. Xulio da Casa da Penela falando sobre Leiras e Cunqueiro e Pascual Veiga e o Pallarego... e evocando, se cabe, aínda con maior paixón aquela historia da musa Eustorgia que repousa no fondal do camposanto. Despois, as cereixiñas do pastel: a área da fervenza e a Pena do Unto. Unha regalía para o cámara, que ben o merecía. Non fixo falta chegar á hora das despedidas para que o director arousán dixese o que lle levaba xa horas fervendo no peito: -Agora entendo por que, cando eu intuía problemas, o Luís botaba a rir e aseguraba que en Mondoñedo non tería problema ningún. Gravamos con toda esta xente e poderíamos gravar con outra tanta. Por iso estou absolutamente convencido de que Mondoñedo é poesía. Poesía pura.
Comentarios (0) - Categoría: Crónicas das San Lucas - Publicado o 08-12-2016 11:55
# Ligazón permanente a este artigo
Tristán nas San Lucas
Antón Caxoto
Publicado en La Voz de Galicia - A Mariña
Venres, 21 de outubro de 2016
Texto: Fran Bouso
Ilustración: Antón Caxoto




Á altura de Candia, no concello de Abadín, puxéronselle de punta os pelos. A vella furgoneta que servía para levar a churrería de feira en feira avanzaba lenta pola baixada da Xesta formando parte dunha caravana encabezada un transporte especial que portaba tres aspas dun aeroxenerador.
Ao pasar a Volta Grande xa se empezaban a ver os camións do gando estacionados en ringleira e os cabalos ocupando unha parte da calzada. Como puido, ía esquivando obstáculos na baixada da avenida das San Lucas e ao pouco de pasar o museo do Mago Merlín fixou a súa mirada na casa da esquina da praza. En lugar do bar estaba unha sucursal do banco Hispano-Americano.
Un ano antes, máis ou menos á mesma hora, sentábase na barra daquel bar tomando un dos cafés que máis lle prestou na súa vida, botáralle dous sobres de azucre coma acotío, pero a dozura proporcionoulla a mirada do camareiro que a atendía.
Co sabor doce nos beizos montou a estrutura do posto e con gran destreza despregou o toldo serigrafiado coa inscrición “Churrería Isolda (Venta de Baños)”.
Enriba da táboa xa estaba a masa agardando o momento axeitado para ser metida na máquina que dá forma aos churros e o aceite estaba a chegar á temperatura óptima.
—Rapaciña, y luego tu madre? —preguntou Ester do Pinto.
—Buenos días —contestou a churreira— Mi mamá ya no anda por las ferias ...
A Ester xa a coñecen, se hai dúas cousas que lle gustan máis que sacar fotografías son laretar e os churros.
Cos churros xa mornos, Ester achegouse á barra e pediulle a Basora, o camareiro de todos os días, unha cunca de chocolate.
—Ai, hoxe hai choio eh, Basora! Normal, ao cadrar o 18 en domingo, xa se sabe. Menos mal que che puxeron axudante e ben guapiño que é. Mociño, de donde eres?
—Sonlle da Pastoriza, señora; de Reigosa.
—E non serás fillo do Capador?
—Así é. E logo, como o soubo?
—Eses ollos dicen moito ...
—Veña rapaz —dixo Basora— hai xente agardando nas mesas.

Ester tomou o chocolate e os churros. Cando ía saír pola porta cruzouse co camareiro da Pastoriza, miroulle aos ollos e preguntoulle:
—Como te chamas?
—Tristán García, señora —respondeu o rapaz.
O día foi pasando entre cafés, churros, viños, cervexas, polbo e xente, moreas e moreas de xente. Xa entrada a madrugada, Tristán saíu varrer a terraza do café, xusto diante de onde estaba instalada a churrería.

—Daríase ben a feira, ou? —preguntoulle o camareiro á churreira.
—Cómo dices? —respondeulle.
—Si se te ha dado bien la feria hoy? —insistiu Tristán.
—No hay queja, no tuve ni un minuto libre para ir al baño y estoy que exploto —confesou a rapaza.
—Pasa, por favor! Podes ir ao servizo do bar; eu míroche do posto mentres non volvas —dixo Tristán.
A churreira entendeu á primeira e non tardou en coller cara o baño. Ao pasar ao carón de Tristán, este preguntoulle:
—Chámaste Isolda?
—No, yo me llamo Jessica; Isolda es el nombre de mi madre.
De repente, a Tristán véuselle enriba todo o cansazo acumulado ao longo do día e nese preciso momento os seus ollos deixaron de brillar.
Continuou varrendo ata que a churreira regresou do baño. Logo meteuse dentro para deixar o chaleco na percha, coller as súas cousas e saír pola porta de atrás.
Ao día seguinte, do picaporte da porta de vidro do café colgaba unha bolsa de plástico azul, no seu interior había un pequeno saco de papel que contiña doce churros fríos.
Comentarios (0) - Categoría: Crónicas das San Lucas - Publicado o 08-12-2016 11:55
# Ligazón permanente a este artigo
1 [2] [3] [4]
© by Abertal
Fran Bouso - Mondoñedo T.I.C.