blogalizando



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

AS TEMÁTICAS DOS CANTARES DE ROSALÍA
Imos escoitar e aprender algo máis sobre os Cantares Gallegos de Rosalía.

Cal é o tema que dá cohesión ao libro?

A dignificación de Galicia, das súas xentes e da súa lingua. Por iso o canto á paisaxe galega é constante. Pero se o fío condutor do libro é esa autoestima pola Terra, podemos aínda así, vela plasmada de xeito diferente en tres temáticas:
- A dos amores,
- A dos costumes e tradicións,
- A da denuncia dos problemas dos galegos/as.

Inspirada nas coplas de tradición oral, Rosalía cédelle a voz a pobo galego, en cada poema canta un home ou unha muller, mesmo dialogan distintas persoas, galegos ou galegas de condición humilde.

Pero ademais debemos engadir un pequeno grupo de poemas nos que podeýaimos dicir que quen canta é Rosalía.

Imos ver como se concreta estas temáticas con diversos poemas:

O máis coñecido: Adiós ríos, adiós fontes...



Tras escoitalo, fíxate nestas estrofas que coinciden coa metade do poema e que a 3ª non aparece nesta versión cantada con ser unha moi importante para observar a intención do poema de Rosalía:

¡Adiós groria! ¡Adiós contento!
¡Deixo a casa onde nacín,
deixo a aldea que conozo
por un mundo que non vin!

Deixo amigos por estraños, 25
deixo a veiga polo mar,
deixo, en fin, canto ben quero...
¡Quen pudera non deixar!...
.........................................
Mais son probe e, ¡mal pecado!,
a miña terra n'é miña, 30
que hastra lle dan de prestado
a beira por que camiña
ó que naceu desdichado.



1- A que temática cres que pertence? Por que?


2- Escoita agora este, a se sabe indicar a cal temáticas antes citadas pertence? Logo razóa a resposta:




3-Le as seguintes estrofas e despois responde en cal das temáticas o encadrarías?

-Cantan os galos pra o día;
érguete, meu ben, e vaite.
-¿Como me hei de ir, queridiña;
como me hei de ir e deixarte?
-Deses teus olliños negros
como doas relumbrantes,
hastra as nosas maus unidas
as bágoas ardentes caen.
¿Como me hei de ir si te quero?
¿Como me hei de ir e deixarte,
si ca lengua me desbotas
e co corazón me atraes?


4- Escoita ben estoutro poema e a ver se es quen de saber a cal das temáticas pertencería , argumentando a resposta.



5- Este será o último que escoitemos e intentemos asociar a unha das temáticas antes ditas. Fíxate ben, se cadra é o máis complicadao, por iso debes argumentar ben a resposta:


Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 21-02-2013 20:35
# Ligazón permanente a este artigo
UN DOS ENTROIDOS MÁIS ORIXINAL DO MUNDO


Chegou o Entroido, pero sabáis que era o noso Entroido un dos 10 máis orixinais do mundo?


Pero cal é o calendario, os días de celebración do Entroido galego?





Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 07-02-2013 21:42
# Ligazón permanente a este artigo
ATOPARSE COAS MOURAS


Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 25-01-2013 06:23
# Ligazón permanente a este artigo
RAIÑA LUPA, A MOURA MÁIS FAMOSA




A Raíña Lupa pasa por ser a moura máis coñecida de Galicia. Pero nós que sabemos sobre ela?

Trátase dun mito precristiá curiosamente cristianizado e do que hai moito escrito.
Que é unha moura?

Aquí atopamos outra información no blog do Arqueólogo Manuel Gago
A información máis común é a que transmite a galipedia e un traballo moito máis complexo é este do concello de Boqueixón

E tamén deixamos aquí este vídeo do lugar do Monte Pindo onde din que está soterrada:

Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 22-01-2013 23:57
# Ligazón permanente a este artigo
Lembrando as 13 noites de Nadal:
Na cultura tradicional galega hai diversos
ciclos claramente caracterizados que responden ao sincretismo( é dicir a fusión) de manifestacións populares pagás ou/e cristiás, unhas moi antigas, outras máis recentes. Hoxe son costumes ben a piques de perderse, ou ben nun proceso de franca revitalización. Falamos do ciclo de Entroido, os Maios, San Xoán ou do Ciclo de Nadal.

O Nadal é un ciclo que podemos resumir en 13 noites que serían como xa dixemos e que van dende o 24 de decembro ata o 6 de xaneiro:

Unha característica común e moi estendida en toda Galicia é o canto de panxoliñas ou vilancicos sobre o nacemento e primeiros feitos do Neno Xesús e que tamén se chaman aguinaldos (porque estes cantos realizados normalmente de casa en casa pola parroquia remataban pedindo un donativo como doces ou algún tipo de alimento denominado "aguinaldo"). Estes cantos, segundo o día que se realicen poden recibir o nome de Nadais (noite 24, Manueles (noite do 31 de decembro para o 1 de xaneiro) Reis(días anteriores e o día propio do 6 de xaneiro.

24 Nadal: É unha das principais noites do ciclo, Noiteboa como precedente do 25, día de Nadal e onde se aglutinan máis e diversas manifestacións propias destas datas.

Do 24 de decembro:
- Canto de Nadais
- Colares de castañas que os nenos coam se foran caramelos levaban colgando e ían comendo ao longo do día.
- Misa do galo
- Dar as Pascuas
- O Tizón de Nadal
- O Apalpador un curioso personaxe que a algúns lembra a figura de Papá Noel por aquilo dos agasallos que trae.




Do 25 ao 30 de decembro:
- Rondas (habituais para pedir o aguinaldo de cara a acumular doazóns para ao rematar o ciclo facer unha merendola)

- O 28 de decembro:
-Día dos Santos Inocentes (realízanse bromas de todo tipo).
-Celebración dos bispiños

-Noite do 31 de decembro ao 1 de xaneiro: Trátase doutra das noites máis sinaladas do ano, a Noitevella, unha noite data a cantos, ceas e bromas:
- Aninovos ou Manueles
- San Silvestre
- As pedras do sal
- Lumes e fogueiras

Do 3 ao 5 de xaneiro:
- As Xaneiras
- Cantos e danzas de Reis ou profanos, como os do Cebreiro que xa adiantan formas típicas doutro ciclo como é a das máscaras.

6 de xaneiro:
- Reis litúrxicos

Para rematar imos facer dúas reflexións sobre o idioma de moitos destes cantos de Nadal. O idioma da igrexa inicialmente era o latín e logo utilizou na prédica da misa o castelán, por iso moitos destes Nadais que falan de temas relixiosos e que preparaban moitas veces os propios párrocos cos veciños da parroquia estaban e cantábanos en castelán, aínda que por veces usasen o galego para as coplas do aguinaldo. Pola contra en moitas catedrais da Península como Toledo ou Sevilla, ademais das galegas, houbo unha tradición dende o século XVI pola que os vilancicos facíanse con textos parcial ou totalmente porque se vía gran parecido entre o mundo pastoril dos galileos e o dos galegos (fixádevos na curiosa semellanza tamén dos nomes que algo debeu axudar á hora de establecer dita comparación).
Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 07-01-2013 08:29
# Ligazón permanente a este artigo
Boa sesión de Teatro Nadal

Un grupo nutrido dos alumnos/as de 1º da ESO A e a súa titora da que partiu a idea, fixéronnos pasar un bo rato para despedir o primeiro trimestre e comezar as vacacións de Nadal cunha pequena e intensa representación na que se representaba un nacemento moi especial. Ademais a obra foi representada en galego, polo que fixeron un bo exercicio de expresión oral na nosa lingua e unha moi boa actuación. Desexamos que co 2013 siguades así de creativos/as.
Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 07-01-2013 08:29
# Ligazón permanente a este artigo
No tempo das 13 lúas e 13 noites

Lembrade... comezabamos o curso preguntándonos se vivíamos como galegos. Por iso decidimos tomarnos tempo e, ao longo do curso, día a día, ir sabendo máis e máis de como somos os galegos, que significa ser galego. Agora chega o Nadal e xa empezan a bombardeanos coa publicidade como todos os anos:



E entre anuncios que reclaman a nosa atención debemos saber achegarmos de verdade ao significado deste ciclo de Trece noites coas trece lúas,.
Comecemos polo que celebramos no día 24 de Nadal, é dicir, o nacemento e utilicemos este vídeo e unha fermosa cantiga tradicional adaptada recentemente polo grupo Berroguetto:



Este é o texto do nadal tradicional:

Cara Belén camiña unha Niña ocupada
fermosa canda ela San Xosé a acompaña.

Chegaron a Belén e pediron pousada,
responderon desde dentro con voz alborotada
-Quen chama a miña porta, quen a miña porta chama?
-Somos Xosé e María que pedimos pousada
- Se traen cartos que entren e se non que se vaian.
- Cartos non traerei máis que real de prata
-Iso é poucos cartos, pídano noutra parte.

San Xosé se apenaba, María o consolaba.
Non te apenes Xosé, non te apenes por nada,
que máis cartos ti queres que Isto que me acompaña?


Un ciclo, o de Nadal, que remata o 6 de xaneiro coas danzas de Reis coma estas:










Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 17-12-2012 23:45
# Ligazón permanente a este artigo
UN POETA GALEGO QUE SEGUE VIVO
Trátase de Celso Emilio Ferreiro que hoxe día 12 do mes 12 do 2012, ano no que se celebra o seu centenario, imos lembra a través deste poema:





e tamén dun documental:

que emitirán na TVG . Este é un breve adianto:



Este documental que emiten hoxe ás 11,30 case ás 12.
No proxecto Abalar hai tamén unha Unidade didáctica sobre Celso Emilio
Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 11-12-2012 23:03
# Ligazón permanente a este artigo
A COMPAÑA e O LÉXICO DE DEFUNTOS:
A mal chamada Santa Compaña pasa por ser un dos máis estendidos exemplos da nosa mitoloxía relacionada coa morte. Esta procesión de mortos onde hai un vivo e pode ser aviso da morte ten un fondo arraigo entre os galegos como podemos comprobar no seguinte vídeo:



No tocante ao LÉXICO DE DEFUNTOS imos enumerar aquí os que vimos usando ao longo deste mes que comeza co día 1 de Todos os Santos e 2, o dos Defuntos o día dos magostos que pola zona adoita coincidir co 11 día de San Martiño e remata co 30, día de Santo André, que tamén dixemos que ten unha íntima relación cos camiños dos mortos cara o Alén:

MES DE DEFUNTOS (Léxico da morte)
Mes de Santos ou Defuntos ou San Martiño
Outono (auctum + annum “ano medrado, maduro…)
Día de Todos os Santos 1 de novembro.
Día de Defuntos 2 de novembro.
Día de San Martiño 11 de novembro. “ polo san Martiño...trompos ao camiño”
Día de Santo André 30 de novembro.
Festa do Samaín, 1 de novembro
Caveira (cráneo) / cabaza (calacú)
Candea, vela, cirio
Medo, susto , arrepío, calafrío.
Morrer, finar, falecer
Defunto, morto, finado e cadáver ( carne + dada + aos vermes)
Mortalla
Sudario
Enterro
Caixa, ataúde, féretro, cadaleito
Tumba, cova, terra
Inhumar (ósos) / incinerar (cinzas)
Esqueleto / corpo
Lápida,epitafio
tanatorio
velorio
Cemiterio, camposanto
Ánima, alma, espírito, pantasma
Morte Moura, Morte Branca
Agoiros ou avisos de Morte
Paxaro da Morte, avelaiona (corvo, pega, moucho, curuxa...cabra do aire)
avelaiñas (bolboretas da noite brancas e negras)
A Compaña, Estadea (cruz) procesión, acompañamento
Igrexa, parroquia, adro
Ánima en pena, peto de ánimas e cruceiros
Circo ou círculo no chan
Purgatorio
Magosto
As castañas símbolo dos ánimas
campá
Asombramento nos castiñeiros
Urco
Peregrina
Afogada
Bergantín pantasma
O barqueiro e o Río do Esquecemento.
Deceso, óbito, .... necrolóxica
Funeral, fúnebre “funus”

Rito/ culto aos mortos
Santuario ofrecidos romaría
Morte, pasamento (pasar) soño eterno
Camiño dos mortos, Santiago, Teixido...
Galicia País dos mortos
Cidades asolagadas en lagoas.
Inferno, Averno, mundo dos mortos
Ruín Hábito (rachar o hábito)
Lume, lapas, laparadas
Illa dos mortos, illa do Alén
Alén: Máis Alá, Outro Mundo

FHai tamén moitos ditos e refráns
Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 28-11-2012 14:22
# Ligazón permanente a este artigo
Que relación temos os galegos coa morte?

No Mes de Defuntos procuraremos aprender algo que nos caracteriza como galegos que é a nosa especial relación coa morte. Será porque vivimosno Cabo do mundo?
Imos comezar analizando unha curiosa peregrinación que debemos realizar todos, ben de vivos ou ben de mortos. Di o refrán: "a Santo André de Teixido, vai de morto quen non foi de vivo". Por iso comezamos por analizar este curioso documental que ademais de localizar este santuario na Costa da Serra da Capelada, perto de Fisterra. Logo conta a lenda de Santo André e como hai tradición de que vaian en peregrinación vivos e mortos a aquel lugar. Os mortos necesariamente por seren romeiros do Alén( precisan mesmo a axuda de familiares vivos para atoparen o camiño cara esa illa do Alén cara a que se dirixen unha vez chegados a Teixido de aí os amilladoiros de pedras). Os vivos por ofrecemento ou promesa para sandar algún mal para o que moitos acoden co ataúde.
Pero un lugar máxico tamén presenta rituais que teñen que ver coa vida como o asociado á fonte dos tres canos ou a herba de namorar ou o xunco do bon parir.
No santuario, un dos máis visitados de Galicia, véndense tamén un amuleto-recordo que é pan de Santo André.




Imos pois despois de ver o vídeo responder as seguintes cuestións:
- Que significa a expresión romeiros do Alén?
- De que se queixaba Santo André a Xesucristo ao se instalar o seu santuario neste lugar de Teixido? Que lle contesta Cristo?
-Como pode ir un morto que non foi de vivo a Santo André ou a calquera outra romaría ao que estaba ofrecido? Que significa "petar no sartego"?
- Por que motivos acoden ao santuario os vivos?
- Define os seguintes conceptos: Romaría, Alén, ofrecemento, "herba de namorar", amilladoiros, "xunco do bon parir", procura tamén dous sinónimos de ataúde:...

Comentarios (0) - Categoría: GALEGO - Publicado o 05-11-2012 23:00
# Ligazón permanente a este artigo
[1] ... [3] [4] [5] 6 [7] [8] [9] ... [17]
© by Abertal