blogalizando



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Chegaron os pronomes: PRONOMES PERSOAIS

Pronomes persoais

Contra os pronomicidios
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 11-01-2018 20:16
# Ligazón permanente a este artigo
Atoparse coas Mouras


Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 09-01-2018 06:26
# Ligazón permanente a este artigo
AS 13 LÚAS DO NADAL
A primeira referencia que temos do Nadal hoxe chega a través da publicidade na TV:


Todo isto de ser teimudos de crear, de estar orgullosos do noso está moi ben, pero imos máis alá mergullemos nas raíces do Nadal en Galicia:

A nosa tradición oral tamén conserva fórmulas propias de Galicia coas que se entra neste ciclo de Nadal ou do Solsticio de Inverno que podemos denominar das trece lúas.

Estamos a poucos días de que dea comezo o ciclo das trece lúas que van do 24 de decembro ata o 6 de xaneiro, trece noites máxicas para rematar o ano e recibir a figuras tan curiosas como o noso Apalpador.



Para achegarmos de verdade ao significado deste ciclo de Trece noites coas trece lúas.

Comecemos polo que celebramos no día 24 de Nadal, é dicir, o nacemento e utilicemos este vídeo e unha fermosa cantiga tradicional adaptada recentemente polo grupo Berroguetto:



Este é o texto dunha panxoliña, é dicir, unha cantiga de nadal tradicional ou vilancico:

Cara Belén camiña unha Niña ocupada
fermosa canda ela San Xosé a acompaña.

Chegaron a Belén e pediron pousada,
responderon desde dentro con voz alborotada
-Quen chama a miña porta, quen a miña porta chama?
-Somos Xosé e María que pedimos pousada
- Se traen cartos que entren e se non que se vaian.
- Cartos non traerei máis que real de prata
-Iso é poucos cartos, pídano noutra parte.

San Xosé se apenaba, María o consolaba.
Non te apenes Xosé, non te apenes por nada,
que máis cartos ti queres que Isto que me acompaña?


Camiñando entre a Noite Boa e a Noite Vella non podemos esquecer unha figura tradicional das nosas montañas como o Apalpador:



O ciclo, o de Nadal, que remata o 6 de xaneiro coas danzas de Reis coma estas:




1- Por que se chama a este ciclo Nadal, que significa esta palabra?
2- Investiga e explica coas túas palabras a razón de chamarlle tamén das trece lúas.
3- Que personaxes aparecen na panxoliña tradicional? Que intención ou conclusión podemos deducir das palabras finais do vilancico?
4- En que consiste o costume do Apalpador? Como o describirías?

Rematamos cunha mensaxe do Apalpador e logo a súa canción:



Comentarios (3) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 14-12-2017 06:21
# Ligazón permanente a este artigo
A COVA DA MOURA

Aínda que a moura ecoa algo mitolóxico esta novela que imos ler é un relato que nos leva a Idade Media.
A cova da moura de Natalia Carou editado por Bahía Edicións será a primeira lectura obrigada deste curso.

A idea é podelo ler ao longo das vacacións de Nadal e á volta facer unha proba de lectura.

Hai que telo lido despois das vacacións a proba de lectura será a finais de mes de xaneiro despois dos exames do avance e hai que entregar na proba un resumo de cada capítulo do libro.
Comentarios (1) - Categoría: PLAN LECTOR - Publicado o 10-12-2017 11:14
# Ligazón permanente a este artigo
O camiño de Sto. André de Teixido.
Para rematar o Mes de Defuntos procuraremos aprender algo que nos caracteriza como galegos que é a nosa especial relación coa morte: O feito esencial de que vivimos no Cabo do mundo.
Analizaremos unha curiosa peregrinación que debemos realizar todos, ben de vivos ou ben de mortos. Di o refrán: "a Santo André de Teixido, vai de morto quen non foi de vivo".

Este curioso documental que ademais de localizar este santuario na Costa da Serra da Capelada, perto de Fisterra. Logo conta a lenda de Santo André e como hai tradición de que vaian en peregrinación vivos e mortos a aquel lugar. Os mortos necesariamente por seren romeiros do Alén(precisan mesmo a axuda de familiares vivos para atoparen o camiño desa Illa do Alén cara á que se dirixen, iso si, unha vez chegados a Teixido. De aí os amilladoiros de pedras. Os vivos por ofrecemento ou promesa para sandar algún mal para o que moitos acoden co ataúde.
Pero un lugar máxico tamén presenta rituais que teñen que ver coa vida como o asociado á fonte dos tres canos ou a herba de namorar ou o xunco do bon parir.
No santuario, un dos máis visitados de Galicia, véndense tamén un amuleto-recordo que é pan de Santo André.




Imos pois despois de ver o vídeo responder as seguintes cuestións:
- Que significa a expresión romeiros do Alén?
- De que se queixaba Santo André a Xesucristo ao se instalar o seu santuario neste lugar de Teixido? Que lle contesta Cristo?
-Como pode ir un morto que non foi de vivo a Santo André ou a calquera outra romaría ao que estaba ofrecido? Que significa "petar no sartego"?
- Por que motivos acoden ao santuario os vivos?
- Define os seguintes conceptos: Romaría, Alén, ofrecemento, "herba de namorar", amilladoiros, "xunco do bon parir", procura tamén dous sinónimos de ataúde:...
Comentarios (1) - Categoría: A LINGUA DOS NOSOS AVÓS - Publicado o 29-11-2017 06:21
# Ligazón permanente a este artigo
A COMPAÑA



Léxico da morte
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 28-11-2017 06:39
# Ligazón permanente a este artigo
PARA UN 25 N.


Saibamos primeiro definir a palabra machismo.

Logo procuremos a definición no dicionario da palabra feminismo.

A orixe desta data

Tipoloxía:
-Os mM utilitarios, que forzan a disponibilidade feminina aproveitándose de
diversos aspectos "domésticos" do comportamento feminino tradicional, para
aproveitarse deles, especialmente no ámbito das responsabilidades
domésticas. Por exemplo: "Non pasar o ferro, non facer a cama, lavar a louza ou poñer a lavadora na casa"

-Os mM encubertos, que abusan da confianza e credibilidade feminina ocultando o seu obxectivo.Por exemplo: "o control do móbil da túa parell"

-Os mM de crise que forzan a permanencia no statu quo des-igualitario cando este se
desequilibra, xa sexa por aumento do poder persoal da muller, ou por disminución do do
varón. "a igual traballo o soldo da muller é menor que o dun home ou se prefire contratar a un home"

-Os mM coercitivos que serven para reter poder a través de utilizar a forza psicolóxica ou
moral masculina. "As mulleres non saben conducir".
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 24-11-2017 10:15
# Ligazón permanente a este artigo
PARA A 1ª AVALIACIÓN
Temas do Libro 1, 2 e 3:
EXPRESIÓN E COMUNICACIÓN:
-A descrición:obxectiva e subxectiva.

OS NOMES DAS COUSAS:-A Aula.
- O corpo, os sentimentos e a saúde.
- A morte: (relatos da tradidión oral).

LINGUA E SOCIEDADE:
- As linguas do mundo: As linguas románicas e as da nosa península.
- As familias de linguas do mundo: O indoeuropeo.
- A lingua dos nosos avós.

GRAMÁTICA:
- Clases de palabras.
- Os Sufixos
- O substantivos: Xénero e número.

ESCRIBIR BEN:
-Acentuación

LITERATURA:
- Xéneros literarios. Épica, lírica e dramática.
- O xénero narrativo: os seus elementos.
Comentarios (2) - Categoría: Xeral - Publicado o 19-11-2017 23:06
# Ligazón permanente a este artigo
AS LINGUAS DA NOSA PENÍNSULA

Debemos reparar que as 8 linguas que se falan na península, hai Comunidades Autónomas que non recoñecen como oficial ditas linguas.

Namentres que o castelán é a lingua oficial do Estado Español o galego é cooficial en Galicia, goza dun certo recoñecemento en Castela e León, pero Asturias e Estremadura nin o nomean nos seus respectivos estatutos e os seus falantes nestes territorios están totalmente desprotexidos.

O catalán é cooficial en Cataluña, esta comunidade recoñece comno cooficial tamén o aranés, lingua que se fala tamén en Francia e que alí non está recoñecida. Nas Illas Baleares e na Comunidade valenciá tamén é oficial o catalán, aínda que nesta última recibe o nome de valenciá. Mais o catalán que se fala en Murcia non está recoñecido, como tampouco o que se fala na zona sur de Francia denominada o Rosellón.

O éuscaro é cooficial en Euskadi e en Navarra, pero nas zobnas de Francia onde se fala non está recoñecida esta lingua que é a máis antiga das faladas na península ao non pertencer á familia indoeuropea, como as demais.

O portugués é oficial en Portugal, pero nas zonas de Salamanca, Cáceres ou Badaxoz onde se fala non está recoñecido. Pola contra o estado portugués recoñece o mirandés (unha lingua astur-leonesa) no territorio onde se fala, por iso é curioso que o astur-leonés non estea recoñecido como cooficial nin en Asturias nin en Castela e León.

O aragonés tampouco está recoñecido na súa comunidade e é unha lingua que está nun grave perigo de desaparición pola perda de falantes.

Debemos falar de dúas linguas máis que se sitúan realmente fóra da península, pero nas comunidades norteafricanas de Ceuta e Melilla. Neste territorio hai un importante número de falantes de árabe e de tamazig que son idiomas non recoñecidos polas autoridades destas cidades.

Como podemos apreciar danse situacións ben distintas dependendo do recoñecemento das linguas por parte dos gobernantes que administran estes territorios. Hai estados máis sensibles coa súa protección e outros menos, asi como hai linguas que se respectan plenamente e outras que son atendidas de maneira diferente.
Comentarios (1) - Categoría: AS LINGUAS DO MUNDO - Publicado o 13-11-2017 17:57
# Ligazón permanente a este artigo
SE A AVELAIONA LAIA...

Se a avelaiona laia, prepara a mortalla!!
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 09-11-2017 18:13
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal