As Campa��as

Definiendo el amor, de Francisco de Quevedo

Mon, 08 Feb 2010 22:21:00 +0100

Xa �a tardando moito a profesora de Castel�n en subir un dos seus cl�sicos. Por variar un pouqui�o, prefiro a definici�n do amor de Quevedo � m�is famosa de Lope ("Desmayarse, atreverse, estar furioso..."). Para Quevedo, o amor � pura contradici�n. Os efectos sobre os amantes expl�canse nas tres primeiras estrofas (os dous cuartetos e o primeiro terceto), e a conclusi�n (amor � contradici�n) ofr�cese � final, no �ltimo terceto.

Es hielo abrasador, es fuego helado,
es herida, que duele y no se siente,
es un so�ado bien, un mal presente,
es un breve descanso muy cansado.

Es un descuido, que nos da cuidado (1),
un cobarde, con nombre de valiente,
un andar solitario entre la gente,
un amar solamente ser amado.

Es una libertad encarcelada,
que dura hasta el postrero paroxismo (2),
enfermedad que crece si es curada.

�ste es el ni�o Amor (3), �ste es tu abismo:
mirad cu�l amistad tendr� con nada,
el que en todo es contrario de s� mismo.

NOTAS
(1) Cuidado: preocupaci�n
(2) Postrero paroxismo: hasta el �ltimo sufrimiento de una enfermedad (entiendo que hasta rozar la muerte)
(3) Con el nombre de "ni�o Amor" (Eros, Cupido) se alude al mitol�gico dios con quien se asocia al amor.

Pois iso � todo, seg�n Quevedo. "Quien lo prob�, lo sabe".

A banda sen futuro, o amor adolescente

Mon, 08 Feb 2010 00:30:00 +0100

As� escribe sobre o amor Marilar Aleixandre, por boca da s�a protagonista, en A banda sen futuro, premio Lazarillo 1999.

(...) eu andaba medio namorada de Guillemo, o irm�n de Nati, non porque fose especialmente guapo -un t�o delgada e moreno, ten bonitas mans; � o m�is que pode dicirse del no f�sico-, sen�n polo ben que falaba e porque escrib�a poemas, poemas sobre a cidade, duros como letras de rock, poemas de amor -non para min, a insignificante amiga da s�a irm� pequena- que Nati me deixaba ler e eu copiaba �s escondidas:

d�ixame entrar en ti
baixo a t�a pel
como o bicho da ra�a.
Son unha enfermidade

Ar��ame, prende no meu ventre
sarabullos e ronchas,
anoa as mi�as tripas
cos vermes da infancia

(...)

Pax. 67

Si el hombre pudiera decir, de Luis Cernuda

Fri, 05 Feb 2010 00:30:00 +0100

Nada m�is apropiado para ir preparando a atm�sfera de San Valent�n que ir lendo poemas amorosos. Hai moitos, e moi bos, pero entre todos os bos escollo este, que ten versos que non son sinxelos de esquecer. � un texto do poeta sevillano Luis Cernuda (1904-1963), autor de valios�simos poemarios, como La realidad y el deseo, por mencionar un. Ademais, atopei en Youtube un bo recitado (cousa ben escasa), e acompa�ado de fermosas imaxes, polo que recomendo facer unha primeira lectura silenciosa do texto e logo escoitar o recitado bot�ndolle un ollo � poema.

Si el hombre pudiera decir lo que ama,
si el hombre pudiera levantar su amor por el cielo
como una nube en la luz;
si como muros que se derrumban,
para saludar la verdad erguida en medio,
pudiera derrumbar su cuerpo, dejando solo la verdad de su amor,
la verdad de s� mismo,
que no se llama gloria, fortuna o ambici�n,
sino amor o deseo,
yo ser�a aquel que imaginaba;
aquel que con su lengua, sus ojos y sus manos
proclama ante los hombres la verdad ignorada,
la verdad de su amor verdadero.

Libertad no conozco sino la libertad de estar preso en alguien
cuyo nombre no puedo o�r sin escalofr�o;
alguien por quien me olvido de esta existencia mezquina,
por quien el d�a y la noche son para m� lo que quiera,
y mi cuerpo y esp�ritu flotan en su cuerpo y esp�ritu
como le�os perdidos que el mar anega o levanta
libremente, con la libertad del amor,
la �nica libertad que me exalta,
la �nica libertad por que muero.

T� justificas mi existencia:
si no te conozco, no he vivido;
si muero sin conocerte, no muero, porque no he vivido.

M.Ocampo

El diario azul de Carlota, de Gemma Lienas

Wed, 03 Feb 2010 14:34:00 +0100

Este libro foi escrito por Gemma Lienas, que naceu en Barcelona no ano 1951, � escritora, colabora habitualmente non medios de comunicaci�n radiof�nicos e da clases de posgrao de escritura narrativa na Universidade de Barcelona. Entre outros moitos libros, escribiu El diario violeta de Carlota, El diario rojo de Carlota, Eres gal�ctica Carlota e As� es la vida Carlota.

Este libro est� escrito en prosa. Publicouse en marzo de 2006, est� escrito en galego, que foi traducido do castel�n.

Esta novela trata dunha rapaza chamada Carlota (como o seu t�tulo indica) que nos fala da violencia de x�nero e da violencia infantil. A s�a amiga Mireya � maltratada polo seu mozo, a�nda que ela non se daba de conta porque eran maltratos psicol�xicos e fac�a sentir fatal, bot�balle a culpa de todo, insultaba.. e ela acabouno por crer.

O que m�is me sorprendeu deste libro, � que cada dia presenciamos miles de casos de violencia (sexa de x�nero ou infantil) e non nos damos de conta (sexamos agresores,v�timas ou espectadores do suceso).

Este libro recom�ndollo a t�dolos mozos e mozas ( e os que non son tan mozos/as) para que reflexionen sobre a s�a actitude e aprendan ver o mundo con outros ollos.

Carmen Miranda

La soledad de los n�meros primos, de Paolo Giordano

Wed, 03 Feb 2010 00:51:00 +0100

Con s� 26 anos, o licenciado en F�sica Te�rica, Paolo Giordano, acadou un gran �xito con La soledad de los n�meros primos, a s�a primeira novela, editada en Espa�a por Salamandra. Un �xito m�is que merecido, segundo a mi�a opini�n.

Este libro foi un regalo dun amigo, que mo recomendou vivamente. E non me decepcionou, a pesar de que a historia � moi dura, asfixiante. C�ntanos a vida de Alice e Mattia, d�as persoas particulares, estra�as e alleas �s convenci�ns sociais dominantes. Fracasados no seu intento de vivir coma os demais, marcados ambos por dous sucesos ocorridos na s�a infancia, arrastran os seus estigmas no percorrer dos anos, desde a adolescencia no colexio, ata a madurez. Incapaces de romper as barreiras da s�a infelicidade, incapaces de gozar, nos po�en diante de emoci�ns e sentimentos que tam�n forman parte de todos n�s, xente normal.

Non hai nada que contar, nada que resaltar nese mundo claustrof�bico dos n�meros primos, que, sen embargo, nos engancha desde o primeiro cap�tulo. Un libro redondo, cuns personaxes magnificamente constru�dos a pesar da s�a dificultade. Quen non sentiu algunha vez a soidade entre os muros da incomunicaci�n? quen non ten sufrido experiencias traum�ticas imposibles de esquecer?

Heladio Anxo

El ni�o con el pijama de rayas de Jhon Boyne

Wed, 27 Jan 2010 15:07:00 +0100

El ni�o con el pijama de rayas es el libro que mas me ha gustado porque al ni�o le dan igual las diferencias entre el y los demas, le da igual que su amigo Shmuel sea jud�o porque es su �nico y mejor amigo. El protagonista se llama Bruno y tiene 9 a�os;su amigo se llamaba Shmuel y ten�a su misma edad.
Bruno viv�a en Berl�n pero un d�a su padre le dijo que se marchaban a Auchviz. Bruno se disgust� mucho.
Cuando ya llevaban bastante tiempo en Auchviz Bruno decidi� que iba a explorar y se fu� a explorar a lo largo de la valla. Cuando ya llevaba rato caminando se encontr� con un ni�o delgaducho y p�lido y desde aquel momento se hicieron muy amigos.
Creo que todos deber�an de leerlo porque nos ense�a algo muy importante, que no se puede matar as� como as�.
Esperemos que no se repita algo parecido.

Natalia Cami�a

Unha xornada na Biblioteca Municipal Blanco Torres

Tue, 26 Jan 2010 21:07:00 +0100

O pasado m�rcores 20 de xaneiro realizamos a sesi�n semanal do Club na Biblioteca Municipal, grazas a amabilidade do seu responsable, Mario Touceda.

A Biblioteca at�pase no centro de Cuntis, formando parte da Casa de Cultura Blanco Torres. O edificio foi unha Casa Grande dos Castro, pasando m�is tarde a albergar os ba�istas pobres (Hospitalillo). A restauraci�n do edificio foi moi atinada. Mantiv�ronse os volumes, coas s�as recias paredes, e subiuse o tellado para crear unha vent� superior continua que fai moito m�is agrad�bel o espazo interior. Esta reforma creou algunha pol�mica, pero se nos antolla imprescindible para gozar da luz natural nun lugar destinado � lectura.

Fomos recibidos por Mario, que se sorprendeu do n�mero de membros do club, e despois ollamos alg�n libro, falamos e mesmo alg�ns contaron uns chistes moi graciosos. En definitiva, unha nova xornada de pracenteira convivencia no club, que a�nda se viu potenciada pola fermosura do espazo que nos acolleu.

Galer�a de fotos

As serpes cegas, de Hern�ndez Cava e Bartolom� Segu�

Sun, 17 Jan 2010 20:20:00 +0100

As Serpes Cegas, con gui�n de Felipe Hern�ndez Cava e debuxos de Bartolom� Segu�, � a primeira banda dese�ada editada polo colectivo galego BD Banda na nosa lingua e en castel�n, e tam�n foi publicada en Francia. Este �lbum foi merecedor do Premio Nacional de C�mic 2009, que outorga cada ano o Ministerio de Cultura, despois de ter recibido antes importantes premios.

O c�mic narra unha historia negra que comeza e acaba en Nova Iorque en 1939, pasando pola Guerra Civil espa�ola (as localizaci�ns son magn�ficas). Un misterioso home de traxe vermello busca a Ben Koch. Este, � s�a vez, tam�n quere atopar a outro home. Hai moitas contas que saldar. Nunha sucesi�n de flashback imos descubrindo, expectantes, porque uns homes andan a procura de outros. Unha historia moi de cine negro que reclama a realizaci�n dunha pel�cula.

Esta banda dese�ada � das mellores que te�o lido. Hai unha perfecta conxunci�n entre o debuxo e o gui�n, vi�etas e texto fl�en con naturalidade, anim�ndonos a gozar cada unha con parsimonia pero, � vez, tirando de n�s cara adiante, impacientes por co�ecer os secretos dos personaxes. Os autores conseguen crear unha historia redonda, � vez que cada cap�tulo ten por si mesmo unha entidade propia (primeiro sa�u publicada por cap�tulos na revista BD Banda) . En ning�n momento decae a acci�n nin o misterio. Imprescindible.

Heladio Anxo

D�as novelas negras

Tue, 05 Jan 2010 21:02:00 +0100

Este Nadal estou lendo case en exclusiva novela negra, un dos meus x�neros preferidos, sobre todo cando quero desconectar. D�as das que xa rematei forman parte da colecci�n La orilla negra da editorial Belacqva.

La memoria de los muertos, de Gabriel Trujillo Mu�oz, � unha curta novela ambientada na fronteira entre M�xico e Estados Unidos, protagonizada polo investigador Miguel �ngel Morgado, o �nico personaxe limpo dun mundo dominado pola corrupci�n e a violencia. Morgado ter� que remontarse ata o ano 1963 para conseguir aclarar unha serie de asasinatos que s� a el lle parecen importarlle. As leis s� son un decorado na fronteira, para sobrevivir s� te podes fiar do poder das pistolas, sometido a unhas regras de xogo que impo�en uns mafiosos que ao mesmo tempo controlan o poder pol�tico. Morgado consigue resolver os crimes, pero a xustiza segue a ser unha utop�a na fronteira onde a�nda impera a lei do oeste, como en 1963. S� os mortos te�en as respostas.

Hollywood Station � unha novela m�is densa e longa ca anterior, que ten como escenario o distrito de Hollywood, en Los �ngeles. O propio autor, Joseph Wambaugh, foi sarxento de polic�a na mesma cidade, as� que co�ece moi ben o mundo que escribe. Non hai un personaxe principal nesta novela que nos recorda a excelente serie de televisi�n Canci�n Triste de Hill Street, a�nda que esta discorre na cidade de Nova Iork, sen�n hai dous grupos de protagonistas colectivos. O grupo principal f�rmano os polic�as que patrullan a cidade das estrelas nos seus brancos e negros, coa s�a vida rutineira, pero non por iso menos atractiva, descrita maxistralmente. O outro grupo f�rmano os seres marxinais, delincuentes moitos deles, desde drogadictos na procura das doses que precisan, ata mendigos que viven na r�a, prostitutas e buscavidas cunha pistola na man. Un dos grandes acertos do autor � que consegue individualizar a todos os personaxes, cada un ten a s�a personalidade, necesariamente complexa, lonxe da simpleza dunha historia de polic�as e ladr�ns. Todo un cat�logo de superviventes dun mundo inhumano, nos que s� alg�ns te�en futuro, un futuro cativo que pasa necesariamente por manter a cordura e a bondade, algo case imposible nun mundo de pel�cula... de terror.

En definitiva, son d�as novelas que se len co facilidade, cunha escritura lixeira e sinxela, con �xiles di�logos e con humor (negro, claro), e cuxas historias te�en un interese m�is que suficiente para entreter e manter a intriga ata o final. D�as obras m�is que recomendables, sobre todo para os amantes do x�nero do negro. E, como en todos os bos libros e pel�culas dese x�nero, non se sabe onde acaba a realidade e comeza a ficci�n. S� basta con comparar os feitos narrados coa realidade que reflicten as noticias que chegan procedentes da fronteira entre M�xico e EE UU ou da cidade de LA.

Heladio Anxo

La insoportable levedad del ser, de Milan Kundera

Thu, 31 Dec 2009 02:31:00 +0100

Milan Kundera � un escritor checo nacido en 1929, cando a actual Rep�blica Checa a�nda era Checoslovaquia. Pertenceu � Partido Comunista, pero foi expulsado del e m�is tarde converteuse nun dos principais cr�ticos do Socialismo. Ademais desta novela, escribiu outras obras interesantes como La broma ou El libro de los amores rid�culos. Que eu saiba, non hai a�nda edici�ns en galego da s�a obra. A edici�n que manexei eu foi unha traduci�n � castel�n da editorial Tusquets.

A novela foi publicada por primeira vez en Par�s en 1984, e en 1987 xa exist�a a s�a adaptaci�n cinematogr�fica, levada a cabo polo director Philip Kaufman (quen tam�n dirixiu outros filmes como Henry & June, baseada nos Diarios da escritora Ana�s Nin). Sen embargo, � curioso observar que na Rep�blica Checa (a �patria� de Kundera), La insoportable levedad del ser non se edita ata o ano 2006, sen d�bida debido � pol�mica figura do autor, amado e aborrecido no seu pa�s.

Simplificando moito a trama, p�dese dicir que o argumento da obra xira en torno � vida de Tom�s, das s�as relaci�ns amorosas (especialmente a que mant�n coa s�a muller Teresa, quen tam�n ten moito protagonismo na novela) e o fulminante descenso na s�a carreira por cuesti�ns pol�ticas. Os feitos narrados sit�anse na Checoslovaquia de 1968.

O m�is interesante da novela e a cantidade de puntos de vista desde os que pode ser lida e estudada, e como todos eles conte�en varios motivos que se reflicten, igual que os pequenos debuxos que se poden observar nun caleidoscopio, de modo que todo na novela encaixa, coma se fose un puzzle. Neste sentido a novela cont�n unha trama perfecta, sen embargo o lector non debe esperar ver unha historia contada de xeito tradicional (onde tras o plantexamento segue o desenvolvemento, para desembocar no desenlace). � contrario, igual que eses motivos que van e ve�en e traspasan toda a novela, a mesma historia (o mesmo argumento) � contada unha e outra vez, interpr�tase e reinterpr�tase desde os puntos de vista dos diferentes personaxes e � abordada desde distintos puntos de interese. La insorportable levedad del ser pode ser lida como unha historia de amor m�is ou menos tormentosa (ou unha escusa para a reflexi�n sobre as relaci�ns), como unha recreaci�n da Primavera de Praga (ou unha escusa para a reflexi�n pol�tica), ou directamente, como unha escusa para a reflexi�n filos�fica, pois constantemente latexan na ficci�n cuesti�ns �ticas e metaf�sicas que todo ser humano acaba plantex�ndose nalg�n momento (�Qu� importancia -ou insignificancia- ten cada unha das nosas actuaci�ns, ou a nosa pasividade? �Ata qu� punto � �tico renunciar � verdade para manterse a salvo de perigos? �Ata que punto cada un de n�s � igual -ou diferente- � resto dos homes ou mulleres?).

Penso que cada lector pode sacar dunha obra o que m�is lle interese, pero particularmente no caso desta novela, cada lector far� a s�a lectura particular e diferir� moito da que faga outra persoa. Canto m�is, se se fala da sensaci�n coa que un queda despois de tela lido. No meu caso particular, trat�base dunha re-lectura, moi grata, porque descubr�n nela cousas que na primeira pasaron inadvertidas (sen d�bida pola falta de experiencia lectora e vital -experiencias que nunca son suficientes, claro est�-). A sensaci�n final foi de satisfacci�n intelectual (porque moitas reflexi�ns de Kundera me levaban a reflexi�ns personais), e tam�n de desencanto e tristeza, con respecto � confianza no ser humano. O episodio que m�is me gustou dos narrados foi a terxiversaci�n que, con fins pol�ticos, fixo a prensa do artigo de Tom�s, e como a partir dese momento a s�a brillante carreira precip�tase ata derrubarse, pero el mant�n a s�a dignidade como persoa por ter cumprido co seu deber moral, a�nda opo��ndose a un xigante.

Mar�a Ocampo