As Campa��as

Tokio Blues, de Haruki Murakami

Wed, 10 Mar 2010 01:13:00 +0100

Tokio blues � o t�tulo en espa�ol desta novela editada por Tusquets. O seu autor � o afamado Haruki Murakami. O ano pasado recolleu no IES Rosal�a de Castro de Santiago o premio S. Clemente, outorgado polo alumnado dese e outros catro centro galegos, pola s�a obra Kafka en la orilla, como mellor novela en lingua estranxeira. Outra das s�as novelas de �xito � Do que estou a falar cando falo de correr (Galaxia).

Achegueime a Tokio blues con receo, xa que os poucos achegamentos que te�o feito � literatura xaponesa non me resultaron moi satisfactorios, pero te�o que reco�ecer que a historia narrada por Toru Watanabe enganchoume desde o principio, produc�ndome unha constante inquietude, un permanente vaiv�n entre o fr�o e a calor, entre a rutina e a paix�n.

Porque o que conta non parece extraordinario, non � m�is que vida coti� dun estudante ao final da s�a adolescencia en Toquio, pero detr�s da vulgaridade da normalidade late o irremediable desexo de amar que todos sentimos e que, como lle ocorre aos protagonistas, nos conduce moitas veces ao desencanto, � frustraci�n por non ser capaces de ser felices. � aqu�, nesa capacidade de moverse no f�o entre o insignificante e os m�is profundos sentimentos onde o autor se manexa con mestr�a. As escenas de sexo son o paradigma desa dualidade, descritas sen adornos, cr�as, sempre nos deixan o sabor da s�a necesidade. Abonda con ter algu�n disposto a agarimar a t�a pel.

� un drama, con personaxes que loitan por sobrevivir (e �s veces non o conseguen), por non ceder � dor de vivir e ao peso do pasado, pero o autor � quen de darnos moitos respiros de humor e, creo, rematar cunha mensaxe optimista, podemos vivir e gozar, convivir coa angustia, a soidade e o medo, sen caer na desesperaci�n. S� temos que reco�ecer que somos vulnerables e necesitamos aos demais. Non os deixemos escapar.

Mulleres que escriben

Fri, 05 Mar 2010 20:05:00 +0100

Middlesex, de Jeffrey Eugenides

Sun, 28 Feb 2010 02:40:00 +0100

Jeffrey Eugenides (1960) � un novelista estadounidense de ascendencia grega, autor de The Virgin Suicides (Las v�rgenes suicidas, Anagrama) e desta segunda novela s�a, Middlesex, coa que ga�ou o Premio Pulitzer. Poucos detalles se saben da s�a vida, pois � un autor reacio a facer declaraci�ns sobre s� mesmo. A obra orixinal est� escrita en ingl�s, a primeira edici�n espa�ola � de 2003 (Editorial Anagrama, con traduci�n de Benito G�mez Ib��ez).
Middlesex � unha novela rara. O mesmo narrador califica o relato como �esta narraci�n singular y fuera de lo com�n�, rexeitando explicar con detalle asuntos que puidesen semellar moi habituais. Polo contrario, a atenci�n pretende centrarse nos feitos extraordinarios, singulares. Non est� exenta de iron�a esta declaraci�n do narrador e pode observarse non s� en afirmaci�ns expl�citas como a citada, sen�n tam�n na actitude coa que encara o relato: hai na voz do narrador o reflexo dunha mirada pretendidamente fr�a e distanciada que analiza dende un obxectivismo cuasi-cient�fico os feitos que se narran. Feitos que, si, poden considerarse pouco com�ns (o relato poder�a resumirse como a historia de como a pr�ctica reiterada da endogamia nunha familia d� lugar � nacemento dun hermafrodita, Cal, o protagonista da novela); pero non tanto, como comprobar� o lector � reco�ecer no relato do extraordinario o reflexo do m�is com�n. Esta actitude de distanciamento no narrador, esta iron�a, � como unha rede: a mesma historia, nas mans dun autor con menos gusto, ser�a un culebr�n folletinesco, ben estrano, por certo. � comezar a ler � o primeiro que chama a atenci�n, e mesmo retrae un pouco, ata que comeza a debuxarse a historia coa que o Cal adulto trata de explicar a s�a condici�n. Esta historia � a historia da s�a familia, e arranca en Turqu�a, nos anos 20, coa paix�n secreta dos seus av�s (primos pero tam�n irm�ns), quen, � emigrar �s Estados Unidos, libres das miradas dos co�ecidos, poden casar. A tortura comeza para Desd�mona cando, � quedar embarazada, escoita por primeira vez falar dos problemas que poden ter os fillos dunha uni�n endog�mica. Os remordementos da avoa son grandes e, a pesar da vontade que pon en evitar que estes problemas se dean na s�a familia, non pode facer nada cando o seu fillo Milton casa coa s�a prima Tessie, os pais de Cal, que nace sendo Calliope, unha nena (a pesar de que as predici�ns que a avoa fixera cunha culler dic�an que �a ser un neno) que � chegar �s catorce anos resulta ser outra cousa (un monstruo, seg�n o dicionario e a ciencia dos anos 70). Res�stome � tentaci�n de contar aqu� o cap�tulo final, porque sei que a moitos lectores non lles gusta que lles conten o final das historias, pero si direi que nel est� a clave da interpretaci�n da novela, a luz do misterio e a soluci�n dos problemas, e que sen mencionalo o comentario est� incompleto. En suma, que, por raro que pareza, � s�a maneira Middlesex ten un happy-end moi americano, com�n pero pouco com�n.
O que m�is me gustou da obra foi o retrato dalg�ns personaxes, como Lefty (o av�, elegante e decadente ata o �ltimo d�a) ou Cap�tulo Once, o irm�n de Cal (non cheguei a saber por que o chamaron as�). Tam�n me gustou o relato do primeiro amor de Calliope cunha rapaza � que lle chama o �Oscuro Objeto� (noutra mostra de iron�a do narrador). O personaxe de Desd�mona tam�n � interesante, pero m�is polo papel que ten na novela que por outra cousa.
Middlesex, en resume, � unha novela na que custa entrar, pero da que custa sa�r. Recomendar�a a s�a lectura a un lector esixente e disposto a explorar un pouco m�is al� dos convencionalismos literarios.

Occam

Orgullos@s do galego

Wed, 24 Feb 2010 20:11:00 +0100

Orgullos@s do galego from Coordinadora Galega ENDL on Vimeo.

En galego, proba e ver�s from Coordinadora Galega ENDL on Vimeo.

Microrelatos

Wed, 24 Feb 2010 13:11:00 +0100

Mar�a e Heladio participaron no I Concurso de MicroRelatos Vespalaconianos organizado polo Scutre Cl� en colaboraci�n coa web latri.ca, organizado co gallo da extraordinaria Festa do Lac�n celebrada en Cuntis.

Estes son os dous relatos. Un deles foi o ga�ador, cal? Cal escribiu Mar�a e cal Heladio?

O Patrulleiro das Ondas leu o an�nimo: "Se queres resolver o misterio da mosca do xam�n as claves son: VESPA LAC�N'. Mirou no Jujel, todas as pistas conduc�an a Cuntis. Ser�a quen de evitar o crime?

Cando chegou, �a a p�. � sa�r -trala inxesti�n dunha excesiva cantidade de gasolina- pareceulle que � vespalac�n lle sairan rodas.

Gu�as de lectura: Atop�ndose co outro

Thu, 18 Feb 2010 21:55:00 +0100

Propostas de lectura e filmes que axudan a convivir, a co�ecer ao 'outro'. Para nenos e nenas e para mozas e mozos.

A nosa imaxe: o carnet

Wed, 10 Feb 2010 01:21:00 +0100

Grazas ao talento de Hortensia, a profesora de Pl�stica, xa temos imaxes que nos identifican.

Definiendo el amor, de Francisco de Quevedo

Mon, 08 Feb 2010 22:21:00 +0100

Xa �a tardando moito a profesora de Castel�n en subir un dos seus cl�sicos. Por variar un pouqui�o, prefiro a definici�n do amor de Quevedo � m�is famosa de Lope ("Desmayarse, atreverse, estar furioso..."). Para Quevedo, o amor � pura contradici�n. Os efectos sobre os amantes expl�canse nas tres primeiras estrofas (os dous cuartetos e o primeiro terceto), e a conclusi�n (amor � contradici�n) ofr�cese � final, no �ltimo terceto.

Es hielo abrasador, es fuego helado,
es herida, que duele y no se siente,
es un so�ado bien, un mal presente,
es un breve descanso muy cansado.

Es un descuido, que nos da cuidado (1),
un cobarde, con nombre de valiente,
un andar solitario entre la gente,
un amar solamente ser amado.

Es una libertad encarcelada,
que dura hasta el postrero paroxismo (2),
enfermedad que crece si es curada.

�ste es el ni�o Amor (3), �ste es tu abismo:
mirad cu�l amistad tendr� con nada,
el que en todo es contrario de s� mismo.

NOTAS
(1) Cuidado: preocupaci�n
(2) Postrero paroxismo: hasta el �ltimo sufrimiento de una enfermedad (entiendo que hasta rozar la muerte)
(3) Con el nombre de "ni�o Amor" (Eros, Cupido) se alude al mitol�gico dios con quien se asocia al amor.

Pois iso � todo, seg�n Quevedo. "Quien lo prob�, lo sabe".

A banda sen futuro, o amor adolescente

Mon, 08 Feb 2010 00:30:00 +0100

As� escribe sobre o amor Marilar Aleixandre, por boca da s�a protagonista, en A banda sen futuro, premio Lazarillo 1999.

(...) eu andaba medio namorada de Guillemo, o irm�n de Nati, non porque fose especialmente guapo -un t�o delgada e moreno, ten bonitas mans; � o m�is que pode dicirse del no f�sico-, sen�n polo ben que falaba e porque escrib�a poemas, poemas sobre a cidade, duros como letras de rock, poemas de amor -non para min, a insignificante amiga da s�a irm� pequena- que Nati me deixaba ler e eu copiaba �s escondidas:

d�ixame entrar en ti
baixo a t�a pel
como o bicho da ra�a.
Son unha enfermidade

Ar��ame, prende no meu ventre
sarabullos e ronchas,
anoa as mi�as tripas
cos vermes da infancia

(...)

Pax. 67

Si el hombre pudiera decir, de Luis Cernuda

Fri, 05 Feb 2010 00:30:00 +0100

Nada m�is apropiado para ir preparando a atm�sfera de San Valent�n que ir lendo poemas amorosos. Hai moitos, e moi bos, pero entre todos os bos escollo este, que ten versos que non son sinxelos de esquecer. � un texto do poeta sevillano Luis Cernuda (1904-1963), autor de valios�simos poemarios, como La realidad y el deseo, por mencionar un. Ademais, atopei en Youtube un bo recitado (cousa ben escasa), e acompa�ado de fermosas imaxes, polo que recomendo facer unha primeira lectura silenciosa do texto e logo escoitar o recitado bot�ndolle un ollo � poema.

Si el hombre pudiera decir lo que ama,
si el hombre pudiera levantar su amor por el cielo
como una nube en la luz;
si como muros que se derrumban,
para saludar la verdad erguida en medio,
pudiera derrumbar su cuerpo, dejando solo la verdad de su amor,
la verdad de s� mismo,
que no se llama gloria, fortuna o ambici�n,
sino amor o deseo,
yo ser�a aquel que imaginaba;
aquel que con su lengua, sus ojos y sus manos
proclama ante los hombres la verdad ignorada,
la verdad de su amor verdadero.

Libertad no conozco sino la libertad de estar preso en alguien
cuyo nombre no puedo o�r sin escalofr�o;
alguien por quien me olvido de esta existencia mezquina,
por quien el d�a y la noche son para m� lo que quiera,
y mi cuerpo y esp�ritu flotan en su cuerpo y esp�ritu
como le�os perdidos que el mar anega o levanta
libremente, con la libertad del amor,
la �nica libertad que me exalta,
la �nica libertad por que muero.

T� justificas mi existencia:
si no te conozco, no he vivido;
si muero sin conocerte, no muero, porque no he vivido.

M.Ocampo