Novas de Arqueoloxía


Esta é unha bitácora que recolle novas, opinións, críticas e curiosidades sobre arqueoloxía en Galicia e no mundo.

O meu perfil
franjopadin@hotmail.com
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Habemus convenium
Viñeta arqueolóxica de Forges (El País)
Existen os arqueólogos? Quero decir: Existe xente que se adica profesionalmente á arqueoloxía e se gaña a vida dignamente? É unha pregunta que supoño que todos os arqueólogos deste mundo escoitaron algunha vez. Eu sempre dubidei na resposta. Cando rematei a carreira e os cursos de terceiro ciclo máis inútiles xamais ofertados por unha Universidade, como todo bó licenciado en Xeografía e Historia, fun a apuntarme no paro. No Servizo Galego de Colocación un home cubriu con burocrática indolencia unha ficha cos meus datos. Nome, apelidos, patatín, patatán… profesión?
- Arqueólogo-, respondín.
- Pero iso existe?
- Seica sí. Estudei para iso.
- Xa sei que existen os arqueólogos, pero hai quen traballa diso?
- Seica sí- Repetín. - Eu sei de xente que traballa de arqueólogo.
O home foi a un libro gordo que tiña na mesa, e púxose a pasar follas. Pescudou naquel tocho de adiante para atrás e de atrás para adiante, e logo fitou para min. Non atopaba certo código ou referencia que ao parecer teñen todas as ocupacións. Non sabía tampouco en qué ramo ou sector buscar. Construcción? Servizos? Os arqueólogos non existían. Habería que buscalos baixo terra.
- E non quererás que che poña como profesión outra cousa? Dixo o home aburrido de buscar.
- Non. Son arqueólogo. Despois pon o que queiras, repoñedor de supermercado, telefonista, paseador de cans, pero se me preguntas pola miña primeira profesión, pon arqueólogo.
- Pero ninguén vai chamar por ti.
- Peor para min.

O caso é que meses máis tarde, de xeito milagreiro, recibín unha chamada do Servizo Galego de Colocación pedíndome que acudira a unha entrevista. O Concello de Cotobade solicitaba un arqueólogo e eu era o único, ou case, que estaba apuntado en toda a provincia. Foi o meu primeiro traballo como arqueólogo. Non foi sen atrancos, pero non merece a pena nomealos. Moitos sabemos o seu nome, pero non quero mentar aquí a bicha. Nin o merece. Xa dixen tamén aquí que esta é a bitácora de todos.

Pero a cuestión tiña unha segunda parte. Pódese gañar a vida dignamente na arqueoloxía profesional? Ai! Esa é boa. Todo o mundo asocia este traballo ao ámbito académico. Os arqueólogos que o gran público ten no maxín (incluído Indiana Jones, non o esquezamos) son profesores universitarios, e a arqueoloxía é o seu hobby, non o seu oficio. Escavacións-vacacions estivais, investigación lúdico-festiva. O soldo ven por outra parte, e se non hai escavación, cóbrase igual. Pero hai arqueólogos que cobren só por traballar como arqueólogos?

Seguindo co conto: Pouco tempo despois do de Cotobade, fun cotratado por unha flamante empresa pontevedresa que pretendía abrirse camiño no negocio da arqueoloxía (se é que o hai). Había que facer unha gran escavación, por conta do Concello de Pontevedra, dentro das ambiciosas obras do Plan Urban. Todo parecía estupendo: contrato, solvencia, bos compañeiros. Emporiso, as condicións de traballo foron absolutamente lamentables: a área de escavación estaba cruzada por tres tuberías de augas fecais que con abraiante coordinación rebentaron á vez inundando todo de pis e caca. Os andamios da empresa constructora que traballaba á par nosa derrumbáronse enriba da escavación. Os comerciantes do entorno clamaban contra as obras, e o concelleiro competente (é un falar), de xeito imprudente e falaz, botou a culpa da ralentización dos traballos “aos arqueólogos”, co cal a poboación indíxena tornouse manifestamente hostil. Mirando atrás, foi perigoso. Entre palada de terra e palada de terra, os meus compañeiros de fatigas e mais eu chorabamos a nosa sorte como negros cantando blues nos campos de Alabama.
- Moito vos queixades, pero ben que cobrades- díxonos un dos obreiros da empresa constructora que traballaba nas obras que supostamente ralentizabamos.
- ¿Canto pensas que cobramos? Respondimos nós.
O home botou as contas da leiteira. Non sabía que a flamante empresa que nos contratara (tarde, os contratos mirámolos o día de inicio da obra) pagábanos o salario mínimo dun peón, sen ter en conta a nosa cualificación, prometendo pagar a diferencia “en dietas” que nunca vimos. Por eses cartos aturabamos o inaturable, o barro, as ratas, a merda (perdonando) e os esgarros de chuspe dos comerciantes. O obreiro aquel (sen menospreciar a ninguén) duplicábanos o salario. Tivemos que sacar a nómina para que nos crera.
- Se son eu, por eses cartos, planto todo e marcho!- ríuse. Con razón.

Á empresa aquela non lle foi moi ben coa arqueoloxía. O meu xefe acabou inculpado nunha rede de tráfico de antigüedades, e como era dunha desas familias “de Pontevedra de toda la vida” o rebumbio que se armou foi notable. Daquela eu xa decidira facer de min o meu propio empresario. Seguín sen gañar a vida dignamente, pero entre que me quitara os cartos a Facenda Pública ou un perista, prefería o primeiro. Ao fin, Facenda somos todos.

Xa deitara nesta bitácora algunha cousa sobre a miña relación coa arqueoloxía profesional, e dixera daquela que non gostaba de adicar esta xanela a angueiras persoais. Non me desdigo contando estas andrómenas, pois penso que son ilustrativas. Cada un fala da feira como lle vai nela, pero sei que así tamén lle foi a moitos. E non hai fonte máis fiable que a propia experiencia.

Neste mes pasado ven de publicarse no DOGA o primeiro convenio colectivo de ámbito da Comunidade Autónoma de Galicia para o sector da actividade arqueolóxica. Negociouno a patronal AEGA e o sindicato CIGA. Polo que sei, custou longos meses de negociacións, pero con máis ou menos chatas, é un documento imprescindible. Nel aparece definido o qué é un arqueólogo, as categorías profesionais que a actividade abrangue, os deberes en funcións de cada unha delas, e sobre todo o salario mínimo que se debe cobrar. É de supoñer que non só servirá para regular as relacións entre os empregados e empregadores, senón que servirá tamén para poñer orde nun sector empresarial abocado a unha competencia feroz. Despois de tantos anos de actividade profesional, que non existira aínda un convenio era unha chata imperdonable. Se se quería dignificar a arqueoloxía como actividade, había que comenzar por aquí. Agora queda esperar a ver cómo se cumple. Quizais agora saibamos por fin se os arqueólogos poden existir, e sobre todo sobrevivir.
O Convenio colectivo dos arqueólogos (DOGA).
Comentarios (6) - Categoría: Novas e Opinións - Publicado o 30-06-2009 23:52
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal