de Guizán


Caderno Dixital de Antón Tenreiro
Caderno digital de Antón de Guizán .

O meu perfil
antontenreiro@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

GUITIRIZ VILA TERMAL?
Cando un chega ás proximidades de Guitiriz, pode ver nas estradas grandes letreiros co lema "GUITIRIZ VILA TERMAL" e outra sinalética vertical que indica a dirección do balneário hotel na parroquia de Lagostelle, capital do concello.

Efectivamente Guitiriz é o concello da pedra e da auga. Contou en tempos con dous importantes balnearios, o de Pardiñas, e o de Lagostelle que desde hai dous anos sigue pechado tamén. Fontes e regatos con propiedades caracterizan a Guitiriz.

En concreto as propiedades das aguas da fonte de San Xoán de Lagostelle, descubertas a comenzos do século XVII, foron recoñecidas en 1902. O hotel está levantado sobre un edificio de comenzos do século XX, obra do arquitecto Juan Álvarez de Mendoza, que mantén a súa estructura orixinal. Conta con máis de 100 cuartos e foi reaberto en 2002.
Hai dous anos fechou, quedou en situación de abandono e padeceu diversos roubos e expolios.

Sen ánimo de reincidir na situación que xerou o seu peche definitivo, o expolio e abandono físico e tampouco no reparto de responsabilidades (hainas) da súa esperpéntica situación, si que é unha obriga coñecer a súa situación e que as diferentes administracións inicien as xestións para devolver o edificio ao seu uso. O Balneario de Guitiriz, máis aló dun negocio que precise rendabilidade, é un motor económico para o concello de Guitiriz, unha referéncia turística para a Terra Chá e outro activo na rede termal de Lugo e Galiza.
Localizado nun lugar ben comunicado por estrada, co camiño norte de Santiago ao pé, a poucos kilómetros de varias cidades importantes e de dous aeroportos, resulta incomprensíbel a actual situación deste complexo hoteleiro e termal.
Non se entende Guitiriz sin o seu balneário e polo tanto o novo goberno local, en alianza coa Deputación Provincial, deben sumar esforzos para reclamar aos actuais propietarios e á Xunta de Galicia as medidas e apoios necesários para a súa venda en concdicióna razonábeis para o seu uso hoteleiro e termal no menor tempo posíbel. Esa debería ser a prioridade en Guitiriz unha vez comprometida a construcción do novo centro de día da Casa da Botica, ese "proxecto estrela" do pasado mandato.
E neso, como en outros asuntos de interese xeral para o concello, tódalas forzas políticas deben estar unidas e ser partícipes primeiro da información e despois das accións que se leven a cabo nesa tarefa.
Guitiriz ten multitude de atractivos no seu patrimonio natural, arqueolóxico, reljxioso, cultural e inmaterial pero precisa da súa sinal identitaria e de dotación hoteleira de calidade para convertir eses atractivos nun importante xerador de emprego e economía, nun motor de progreso. Debe traballar para recuperar pateimonio deteriorado e estar preparado para ese Xacobeo que está ás portas e que eses letreiros das estradas que poñen Vila Termal sexan unha realidade novamente e que os anuncios do balneario non conduzan a unha grande ruína.
Queremos que Guitiriz volte a ter aberto o Hotel-Balneario e que sexa real o que anuncian eses letreiros das estradas.
Póñanse a elo e tod@s o agradeceremos.
Categoría: Xeral - Publicado o 01-09-2019 19:30
# Ligazón permanente a este artigo
CARVALHO CALERO SEGUE A SER UM MALDITO
Nos passados días piudem comprovar que Ricardo Carvalho Calero, pese a ter-lhe adicado as letras galegas 2020, segue a ser um proscrito. A Associação que presido, a Lareira de sonhos dos Vilares e o grupo poético NPG Nova Poesia Guitirica tenhem recuperado o prólogo da segunda edição do poemario NIMBOS de José María Díaz Castro, para a súa divulgação gratuíta, um feito salientável devido a que esse prefácio só foi editado em 1981 pola Editora Nacional hoje desaparecida e com 2000 ejemplares esgotados há muito tempo, no ano 1985 também AGAL recuperou o texto numa publicação que recolhía variados escritos do professor, pero aínda assim, o acceso a esse prólogo fai-se bem complicado. O fito da divulgação e a súa recuperação numa publicação digital para a descarga gratuíta em PDF, foi enviado aos diferentes meios em papel e digitais, e agás uns poucos de marcado carácter reintegracionista e um de ámbito local ningúm outro recolheu esta nova. Há duas semanas, em varios meios nos que publico habitualmente, aconteceu algo semelhante com um artigo sobre a relação de Díaz Castro com Carvalho Calero e só foi possivel publicalo em algúns si este ía redigido em galego "oficial". Por respeito ao homenageado no 2020 e á súa vontade linguística, na Lareira e na NPG pareceunos o máis acaído redigir os escritos, artigos e comunicados em galego internacional, máis o Carvalho Calero segue a ser silenciado ou condicionado justo naquelo no que não há dúvidas em tudo o seu legado, a aposta inquestionável pola vía reintegracionista do galego e o seu achegamento á norma portuguesa e á lusofonía. Aínda assim, Carvalho terá um antes e um depois de 2020 co inevitável debate e consecuente revissao do actual estado do idioma e as súas perspectivas no futuro e de nós depende quedar relgados a ser um idioma local com perda paulatina de falantes ou passar a ser o 4° idioma ďe mior implantação mundial. Carvalho Calero tinh-o claro, seguirá o país caminho da auto-imolação?
Categoría: Xeral - Publicado o 08-08-2019 12:05
# Ligazón permanente a este artigo
CARVALHO CALERO E DÍAZ CASTRO, ADMIRAÇÃO MÚTUA
Nimbos, chegou a ter um prefácio de Carvalho Calero, quen definira o poemário como restaurador da "poesia total".



Nimbos

A primeira edição de Nimbos foi publicada en 1961 por Galaxia. A segunda, dúas décadas depois, publicada pola Editora Nacional em edição bilingüe, contou con um longo prólogo de Ricardo Carvalho Calero. A terceira edição , novamente com Galaxia, viu a luz em 1989, novamente só en galego, mais sen o prefácio de Carvalho Calero. Foi precisamente esta edição a que utilizou como base um conhecido jornal galego para uma coleção de literatura galega que distribuíu em 2002.

Segundo Armando Requeixo, outro dos grandes admiradores e estudosos de ambos autores, «a teoria poética diaz-castriana encerrada em Nimbos descúbrenos um poeta convencido do esencial papel jogado pola lírica no devir humano, pois a palavra dá vida e sentido à existéncia».

Ten-me contado Alfonso Blanco, que Carvalho foi o máis grande conhecedor e admirador da obra de Díaz Castro, co que mantivo contacto mesmo antes de conhecerse persoalmente (o prólogo de Carvalho para NIMBOS é de 1981) no ano 86 do pasado século, nun piso que tiña Carvalho Calero em Lugo. Conta Alfonso que cando don Ricardo abreu a porta e despois de botar un anaco observando-se entre eles, Carvalho falou: "por fin conheço ao home".

Depois desse encontro, Díaz Castro tem visitado ao professor em variadas ocasiões no despacho que tinha na antiga facultade de filología em Mazarelos (hoje de história) e tenhem dado longos paseios pola zona velha de Compostela.

Díaz Castro admirava a obra e o conhecemento de Carvalho Calero ao que lía e consultava e don Ricardo sempre tivo NIMBOS na mesinha ao pé da súa cama, o que da uma ideia desse fundo respeito mútuo entre os dois eruditos das nossas letras.

Lembra Alfonso Blanco os problemas que deu o prólogo de Carvalho Calero para a edição de 1989, primeiro traducido por Galaxia ao galego oficial e co lógico enfado de Alfonso e que foi finalmente descartadoo coa escusa da perda de subvenção da Xunta de Galicia. Esse prólogo não voltou a ser editado em ningumha das múltiples edições posteriores.

O prólogo está editado por AGAL nun velho livro que recolhe trabalhos de Carvalho Calero entre os anos 80 e 85 do século pasado e do que aínda quedan ejemplares físicos nos fondos da associação reintegracionista e será difundido pola NPG Nova Poesia Guitirica e Os Vilares lareira de soños nas súas redes sociais nos próximos días.

Hoje, Díaz Castro estaría feliz ao ver o reconhecemento ao seu amigo coa dedicatória das Letras Galegas 2020, como o estaría também coas dedicadas em 2015 ao seu outro grande amigo Manuel María. No caso de don Ricardo, especialmente, ao ser conhecedor de primeira man do boicot institucional padecido tantos anos ( o prólogo de Nimbos foi outra demonstração desse boicot) ao que considerava o máis grande conhecedor da nossa língua e da nossa literatura.

Díaz Castro não foi reintegracionista, máis sí um conhecedor de numerosas línguas, entre elas o portugués, e mantiña um grande respeito polas teorías de Carvalho, até o punto de defender a publicação do preámbulo de Nimbos en reintegrado.

É pois, uma honra para Guitiriz e a Terra Chá essa conexão entre os dois poetas (Carvalho Calero foi também um grande poeta) e poder contar aínda coa memoria viva de Alfonso Blanco Torrado ou o vilarego de Ferrol, Man Castro como testemunhas de tantas coisas que de seguro disfrutaremos escoitando em 2020.



Categoría: Xeral - Publicado o 27-07-2019 15:50
# Ligazón permanente a este artigo
A #npgGaZeta patrocina unha carrilana de Esteiro
Quen dixo que as carreiras de carrilanas están reñidas coa poesía? Aquí tedes a demostración de que a poesía colle en calquera tempo, lugar e actividade:

A Escuderia OS AMIJOS, participante oficial na XXXII BAIXADA DE CARRILANAS DE ESTEIRO, asina un acordo de patrocinio coa NPGGAZETA.GAL (Revista de Agrupacións Poéticas de Base).

A Escudería OS AMIJOS asume o compromiso de promocionar na BAIXADA DE CARRILANAS a poesía e lingua galegas.

A organización das carrilanas, articulada arredor da Asociación Deportiva e Cultural Esteirana de Carrilanas, só permite a propulsión das carrilanas mediante enerxías renovábeis.

Así a NPGGAZETA.GAL asume o compromiso de garantir o suministro de enerxía poética para a consecución dos obxectivos da Escuderia OS AMIJOS, que non son outros que conquistar a chegada a meta en perfecto estado tanto da carrilana como de piloto e copiloto e continuar ao remate da carreira, en plenitude, a festa dos días previos.

A escuderia OS AMIJOS e a NPGGAZETA.GAL manifestan conxuntamente a satisfacción polo acordo acadado, actuando como facilitadora a Asociación Cultural Os Vilares, Lareira de soños.

Medre a poesía¡¡

Viva a XXXII ¡¡

En Os Vilares e Esteiro, mércores 17 de Xullo de 2019.
Categoría: Xeral - Publicado o 18-07-2019 20:07
# Ligazón permanente a este artigo
BINORMATIVISMO: O FUTURO É AGORA!
Sou galego de nascença e de consciência, não tenho feito nenhum curso de galego agás um da Associação Cultural Alexandre Bóveda da Corunha quando era um moço e que impartira a grande Pilar García Negro. Desde aquela, muito se tem discutido sobre o galego. Na minha posição de cidadão galegofalante e desde a perspectiva de quase 12 lustros de existência, a crua realidade é que o galego tem retrocedido em falantes e que há um evidente problema de transmissão geracional do idioma por múltiplas causas que de seguro se têm investigado por profissionais bastante mais qualificados.

Ao meu ver, há um factor clave que deve ser o centro dum debate no que a língua, ademais da nossa principal senha de identidade, terá que ser também a principal ferramenta de desenvolvimento do nosso país num mundo cada dia mais globalizado. Se a sociedade percebe que o idioma é útil, este recuperará uso e funcionalidade, mas se este está só para uso interior, irá perdendo usuários e valor relegando-o a uma função sentimental, folclórica e mesmo relegado a uma situação pseudomuseística. O problema é quando as instituições políticas, culturais e linguísticas ignoram e escondem debates nos que nos jogamos o futuro da língua, a economia e as possiblidades de progresso.

Que medo há a abordar campos de possibilidades que atingem mais de 200 milhões de falantes quando o galego vive encerrado num âmbito de 2.700.000 cidadãos, perdendo povoação e com os mais velhos, também, galegos monolíngues? Qual é o problema para adoptar e conviver com uma segunda grafia (também oficial) que abra portas directamente a cinco continentes com o quinto idioma mais falado do mundo? Quem diz medo a facilitar mercados em países tão afastados como o Brasil, Macau, Angola, Moçambique?e mesmo com um idioma oficial da UE? E quem pode obviar o importante mercado cultural, turístico e a história comum através do idioma com tantos cidadãos no mundo? Só os interesses políticos de curto percurso e as mentes cativas podem defender o reducionismo e o caminho do suicidio idiomático, as mensagens confusas dirigidas a meter medo a medrar e sentirmo-nos mais orgulhos@s de ser galeg@s e cidadãos do mundo, a medrar em riqueza e cultura.

A nossa relação com o lusismo deve deixar de ser testemunhal, para actos entre vizinhos e passarmos a converter-nos em irmãos em convivência, deixar de lado complexos e estereótipos e crer nas possibilidades que se nos abrem para os nossos filhos e para o país com a dupla normativa. Ninguém nos vai indicar como temos que falar num idioma tão rico e diverso como o nosso, mas grafar ademais do galego normativo, para adiante, numa grafia também oficial na norma portuguesa, fará de Galiza uma pequena potência. Que não nos enterrem com mentiras: O FUTURO É AGORA!
Categoría: Xeral - Publicado o 17-07-2019 08:44
# Ligazón permanente a este artigo
ENTREVISTA A MONCHO BOUZAS NO XORNAL DE BETANZOS SOBRE O #PROXECTOMARIABALTEIRA
María Péres, A Balteira, a máis grande das soldadeiras da Idade Media, está de plena actualidade. Varias iniciativas coincidiron este ano para reivindicar a memoria dunha muller singular que marcou estilo e tendencia, co custo que ilo supuxo, en plena Idade Media.

Unha destas iniciativas foi o ?Proxecto María Balteira?. As persoas coordinadoras do proxecto son Antón de Guizán e Moncho Bouzas, ambos integrantes da NPG Nova Poesía Guitirica e persoas asociadas á Asociación Gastronómica Cultural e Deportiva Lar de Unta.

Antón de Guizán é Presidente da Asociación Cultural Os Vilares, Lareira de Soños. Que é o proxecto matriz no que xurde a NPG. Pola súa banda, Moncho Bouzas é integrante da NPG e do Grupo de Apoio á Vocalía de Cultura da AGCD Lar de Unta. Con eles conversamos sobre o proxecto e a figura da Balteira.

Por que María A Balteira?

Bouzas, á dereita da imaxe, nun dos actos do Proxecto María Balteira. Imaxe da NPG

A cuestión é o funcionamento da NPG Nova Poesía Guitirica que constitúe unha agrupación poética de base dinámica, aberta, amable e inclusiva. Na actividade que desenvolvemos e nas accións poéticas que realizamos están sempre presentes os clásicos da poesía galega. Xosé María Díaz Castro para todas e todos nós, e nas conversacións no marco da amistade mutua cadaquén defende e prescribe a lectura das súas autoras e autores preferidos. Así, Emilia Martínez introduce no grupo con forza a figura de Rosalía de Castro, Pilar Maseda a Xesús Rábade Paredes e Helena Villar Janeiro, André da Ponte, que formou parte do seu círculo de amistade máis próxima a Manuel María. Tamén enriquecen o marco común Branca Villar con Eduardo Pondal e Luís Pimentel, Luz Campello, María Pereira, Pas Veres, Antón de Guizán e todas as persoas que conformamos a NPG. Eu por exemplo son avilesino até a médula mesma.

Neste caldo de cultivo era inevitable que puxéramos tamén o foco na Lírica Galego Portuguesa Medieval, na idade de ouro da nosa literatura. Tendo en conta que a rede é un espazo de relación e intercambio que utilizamos intensamente, ter á nosa disposición a Base de datos da Lírica Profana Galego-Portuguesa do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, facilitou a posta en común, e a información que chega a nós a través de Marica Campo sobre María Peres A Balteira fixo o resto.

Por que agora?
Sempre é bo momento para visitar aos xograres Pero d´Armea, Pero d´Ambroa e ao trobador Pedr`Amigo de Sevilha e descubrir sobresaíndo a figura sobranceira da Balteira.

É unha poesía difícil nunha primeira lectura, mais o pequeno esforzo que supón vese sobradamente compensado coa riqueza temática, semántica, estilística e a estimulante translación á sociedade do século XIII que facilita a lectura destes nosos autores. Esta experiencia lectora sumamente satisfactoria non podía quedar reducida ás persoas da NPG e consideramos que debiamos implicar, se puidera ser, ao conxunto da cidadanía.

Así, puxémonos en contacto con Armando Requeixo (secretario do Centro Ramón Piñeiro) para consultar se había algún impedimento á difusión social da obra dos nosos xograres e trobadores a través da acción poética da NPG, e todo foron facilidades e colaboración. Aí comezou a producirse un efecto bola de neve. Con santo e sinal de María A Balteira non houbo porta que se nos pechara. Desde o primeiro momento a AGCD Lar de Unta de Betanzos adoptou o Proxecto María Balteira como propio e a continuación fóronse sumando a Asociación Cultural e Recreativa de Colantres do que forma parte o Armea natal de María A Balteira e Pero d´Armea, a Asociación de veciñas e veciños de San Tirso de Ambroa, localidade de nacemento de Pero d´Ambroa e na que Pedro Amigo de Sevilha exerceu de párroco. Súmanse tamén os concellos de Betanzos, Coirós e Irixoa, a Fundación Luís Seoane, a Cafetaría Lanzós, a libraría e editorial Biblos, a Feira Franca Medieval de Betanzos e finalmente a Asociación de Amigos do Casco Histórico de Betanzos e unha magnífica nómina de persoas colaboradoras ás que é preciso trasladar o agradecemento como Concha Delgado, Moncho Pena, Eduardo Maragoto, Xulio Loureiro, Alfredo Erias, Marica Campo e Manolo Portas. Tamén ás poetas María Pereira, Alberte Momán, Loreto de Castro, Mariola Hermida, Luís Mazás, Teresa Ramiro, María Xosé Lamas, Ramiro Vidal Alvarinho, Branca Villar e Miguel Queipo.

A ninguén escapa que a Feira Franca Medieval está nun proceso de estandarización que a cidadanía de Betanzos propón superar, e constituída a rede colaborativa para a promoción da figura de María A Balteira, pareceunos que a mellor aportación que podiamos realizar colectivamente era dotar de contido cultural e colaborar en singularizar e dar valor engadido á Feira Franca Medieval.

Neste sentido a acollida do Proxecto María Balteira por parte da Feira Franca Medieval e do Concello de Betanzos foi magnífica. A coincidencia da celebración do 800 aniversario de Betanzos no tempo coa vida de María A Balteira foi unha oportunidade que non podiamos deixar pasar.

Mira, o Proxecto María Balteira emerxeu agora porque estaba de ser.

Que significado ten a súa figura?
María Peres A Balteira é unha personaxe histórica de primeira magnitude en Galicia e en todo o mundo da lusofonía, e como tal a súa figura admite unha aproximación poliédrica e diversa. É un compromiso que non podo abordar o de acoutar a María Peres A Balteira a un único significado. É un patrimonio común de todas e todos nun ámbito xeográfico demasiado amplo que engloba a máis de 250 millóns de persoas de todos os países lusófonos de cinco continentes.

Agora ben, o que si podemos asegurar con total rotundidade é a nosa intención de realizar un potente exercicio de xustiza poética. A Balteira foi a soldadeira máis afamada e destacada do seu tempo, unha muller de orixe social fidalga que optou por desbordar o exiguo espazo que lle era reservado ás mulleres do seu tempo.

Tivo que ser unha muller valente, intelixente e con influencia nas máis altas esferas de poder da sociedade do seu tempo.

A súa figura permanece viva despois de oito séculos como personaxe literaria sobranceira, por ser obxecto das sátiras máis incisivas e mesmo obscenas a través das cantigas de escarnio e maldizer que lle dirixen os seus coetáneos varóns, cos que compartía ámbito artístico e vital.

Isto supón unha mostra palpable da profundidade sociolóxica do patriarcado e da inxustiza que conleva, e pon de manifesto os aspectos que unha sociedade que pula pola igualdade debe abordar.

O Proxecto María Balteira é un exercicio de xustiza poética

Difundimos e reivindicamos a obra literaria que se conserva de Pero D´Armea, Pero de Ambroa e Pedr´Amigo de Sevilha porque son unha auténtica xoia da cultura universal en si mesma. Agora ben, é a través da súa obra que coñecemos a María A Balteira, á que lle outorgamos un papel principal e a eles un rol secundario.

Esta formulación que asumimos é un exercicio de xustiza poética que explícita e propositalmente realizamos, porque o desagravio a María A Balteira é unha metonimia do desagravio necesario a todas as mulleres ao longo da historia, e unha proposta a prol da igualdade que xulgamos pertinente.

A que atribuídes a súa falta de recoñecemento na súa terra natal?
Eu non diría que no ámbito concreto de Betanzos non exista recoñecemento a Maria Balteira, Pero D´Armea, Pero D´Ambroa, Pedr´Amigo de Sevilha e outros autores da área de Betanzos tamén importantes no conxunto da literatura galego portuguesa medieval como Pero da Ponte.

Hai e existe recoñecemento, pola vía do coñecemento a través da labor docente das profesoras e profesores de literatura galega que teñen exercido nos centros de ensino betanceiros nas últimas décadas, destacando neste sentido Concha Delgado.

O que resulta sorprendente é que un patrimonio inmaterial tan valioso, e da dimensión monumental que ten a aportación betanceira á literatura galego portuguesa medieval, sexa posto en valor unicamente polos centros de ensino.

En calquera caso, centrémonos no aspecto positivo do labor que teñen realizado os centros de ensino de sementar paseniña e teimudamente, para que agora o conxunto da sociedade poida recoller os froitos.

Falta un recoñecemento institucional?
Non temos constancia da realización de recoñecemento por parte das institucións públicas, nin do que é máis importante, a súa integración en sintonía coa importancia que realmente ten, nun discurso cultural socialmente responsable, xerador de cohesión social e valorización do patrimonio propio.

Non obstante, desexamos e confiamos que o recoñecemento institucional se produza, se ben o realmente importante é o recoñecemento social amplo por parte da cidadanía, que é o obxectivo máis ambicioso que perseguimos.

Que outras iniciativas tendes no horizonte sobre esta muller?
As entidades impulsoras do Proxecto María Balteira, realmente carecemos de capacidade para reiterar o esforzo realizado durante o desenvolvemento do proxecto. Dámonos por satisfeitas e satisfeitos coa humilde aportación realizada e somos optimistas considerando a favorable acollida social que percibimos. O tecido asociativo, ten realizado unha aportación efectiva á constitución dunha referencia útil para a difusión da poesía, e o que é máis importante, para a superación da desigualdade de xénero.

Aínda que realmente o Proxecto María Balteira continúa, dado que está en marcha a edición por parte da Editorial Biblos e a cargo de Manuel Ferreiro (Catedrático de Filoloxías Galega e Portuguesa da Universidade da Coruña), dun poemario coa obra dos tres autores betanceiros, co engádego das cantigas adicadas a María A Balteira doutros oito xograres e trobadores entre os que se atopa o propio Alfonso X ?O Sabio?.

A edición do poemario pemitirá a presencia, dos nosos xograres e trobador e da propia María A Balteira, nas bibliotecas e centros de ensino e a súa entrada nos fogares das galegas e galegos, así como no de calquera persoa en todo o mundo interesada na nosa lírica medieval.

E sobre outras figuras da Idade Media en Betanzos e na nosa comarca?
O itinerario que temos percorrido colectivamente no Proxecto María Balteira estivo inzado de satisfaccións, e concretamente unha delas foi a participación de Concha Delgado e termos coñecemento de primeira man da relevancia da aportación betanceira á literatura ao longo da historia. Circunscrito concretamente, tal como indicas á Idade Media, posiblemente o aspecto máis atractivo sexa a Crónica Troiana, conservada nun manuscrito de 1373 escrito en galego-portugués , obra de Fernán Martís, capelán de Fernán Pérez de Andrade, O Boo. E quen sabe?, que a cabeza non para.
Categoría: Xeral - Publicado o 08-07-2019 15:36
# Ligazón permanente a este artigo
A NOVA POESÍA GUITIRICA ASALTA BETANZOS
Co nome de #ProxectoMariaBalteira a NPG Nova Poesia Guitirica ten desenvolvido a pasada semana en Betanzos, Irixoa e Coirós unhas intensas xornadas adicadas a Betanzos na Lirica Medieval galego-portuguesa. Conxuntamente coa Asociación Lar de Unta e coa colaboración de varias entidades e dos concellos de Betanzos e Irixoa, as xornadas contaron con importantes nomes da nosa literatura, entre eles, especialistas como Concha Delgado, Moncho Pena, Xulio Loureiro, Eduardo Maragoto ou Dores Cao, o historiador Alfreso Erias, os escritores Manolo Portas e Marica Campo e @s poetas Manuel Miragaia, Moncho Bouzas, Ramiro Vidal, Mariola Hermida, Loreto de Castro, María Xosé Lamas, Miguel Queipo, Alberte Momán, Luís Mazás, Teresa Ramiro ou María Pereira. Recitais, charlas, concerto, reparto de pasquíns, teatro e a próxima edición dun libro sobre os xograres betanceiros e María Balteira con prólogo de Concha Delgado e coordinado polo filólogo Manolo Ferreiro, conforman este proxecto divulgativo centrado no período de ouro da nosa língua na comarca mariñán para conmemorar os 800 anos do traslado de Betanzos ao Castelo de Unta e aportar contidos á XXII Feira Franca Medieval que se celebra a próxima fin de semana. Pero de Armea, Pero, de Ambroa, Pero Amigo de Sevilha e María Balteira recobran vida entre as xentes de Betanzos da man da Nova Poesía Guitirica 800 anos despois da súa existéncia nas cortes de Fernando III e Alfonxo X ou do señorío de Trastámara e confiren orgullo da nosa história e cultura. Sen dúbida un grande proxecto que confirma á NPG Nova Poesia Guitirica como unha realidade camiño dos catro anos de existéncia.
Con Díaz Castro como referencia e a poesía como motor da súa intensa actividade, o grupo poético guitiricense recibe máis recoñecemento alén da vila que lle da nome a pesares de ser na actualidade un dos máis activos colectivos na labor de manter viva a figura do poeta Díaz Castro. O #CertameVilariñas, que ten traspasado as fronteiras galegas e mesmo contará con unha exposición no sur de Brasil, recitais, edicións de libros dixitais, a creación da revista NPGgazeta, a participación en actos poéticos de outros colectivos por Galiza ou o encargo de organización dalgúns eventos poéticos danlle ao grupo de poetas de Guitiriz un dinamismo poucas veces acadado en Galiza por grupos poéticos de base. A incorporación de voces do prestixio como Luz Darriba, Emilia Martínez Fuentes, Moncho Bouzas ou Pilar Maseda son unha mostra dese recoñecemento. En toda esa actividade, o Proxecto María Balteira é un punto de inflexión definitivo e a confirmación da "maioría de idade" deste xoven grupo que fai camiño demostrando que a poesía non ten porque ser algo restrinxido a elites intelectuais nin un xénero literario de minorías. O éxito de público na maioría de actividades que promoven, a numerosa participación nas súas redes sociais e a alta participación literacia en iniciativas e certames que realizan sorprenden e son o alimento que mantén vivo este fenómeno cultural que combina a tradición co máis novidoso, que fai convivir estilos literarios heteroxeneos e que sobrevive sen apoios institucionais nin estructura legal á marxe de corsés culturais ou lingüísticos.
Aquel 3 de Outubro de 2015 no que se xuntaron 7 poetas novos de Guitiriz na igrexa dos Vilares para honrar a Díaz Castro no 25 cabodano do seu pasamento ninguén diría que máis de tres anos despois se tería chegado a desenvolver tanta actividade ou nin siquera a existir convertindose en algo máis que un grupo denpoetasnlocais e chegar mesmo a ser un movimento cultural.
En tempos máis prosaicos que poéticos é de agradecer que xurdan iniciativas utópicas que se vaian facendo realidade e a NPG Nova Poesia Guitirica é unha desas fermosas realidades.
Categoría: Xeral - Publicado o 05-07-2019 08:52
# Ligazón permanente a este artigo
CARTA ABERTA DE MONCHO BOUZAS A MARÍA BALTEIRA
PROJETO MARIA BALTEIRA
CARTA ABERTA A MARIA BALTEIRA.
Estimada Maria Peres, ?a Balteira?:
Permite-me o atrevimento de dirigir-me a ti, mas como em breve compreenderás, muitos
são os motivos que me empurram a isto.
Tu viveste oito séculos atrás, e transitaste o barulho do cais e das ruas da cidade de
Betanços que conformaste e que este ano de 2019 se comemora a si mesma pola sua
fundação, pondo no centro de interesse o teu tempo.
Tenho que dizer-che que desde o século XIII até entrado o século XX pouco ou nada
soubemos de ti. Mas nesse século as sociedades europeias todas, através das suas
universidades, foram descobrindo no campo de estudo das literaturas e idiomas uma
personagem literária sobranceira no que atualmente é considerada internacionalmente a
idade de ouro da literatura galego-portuguesa.
Magistralmente representavas as cantigas, como expressão artística da mais destacada
das soldadeiras, capazes de conjugar poesia, música, canto e dança, que chegaram aos
nosos dias no território do Reino da Galiza.
Também tem relevância ao longo destes oito séculos que o Reino de Portugal difundisse
o teu idioma aos cinco continentes. Em todos esses lugares as cantigas de amor, amigo,
escárnio e maldizer, também as tenções e pastorelas, são o berço das suas literaturas, e
como tais consideradas monumentos literários de incalculável valor.
Como compreenderás, o interesse em ti e nos jograis e trovadores que contigo criaram a
arte que nos foi legada, é imenso e as mentes mais lúcidas dedicaram muito tempo e
esforço ao estudo da tua figura.
Agora no século XXI sabemos que não só és uma personagem literária, sabemos que és
uma mulher real de carne e osso.
Naceste em Armeia (atual concelho de Coirós), de origem fidalga renunciaste ao estreito
papel que às mulheres do teu tempo era atribuído. Escolheste a liberdade que o âmbito
artístico che proporcionou, foste a soldadeira mais cobiçada e de maior prestígio das
cortes dos reis Fernando III e Alfonso X ?O Sábio?. Também sabemos que como
integrante dos círculos de poder mais elevados do reino, exerceste de embaixadora e
diplomata, chegando mesmo a evitar com a tua mediação guerras e desencontros.
Foi de tal magnitude a tua relevância, que os jograis e trovadores coetâneos teus,
organizaram ciclos para criar contra ti as cantigas de escárnio mais incisivas e as cantigas
de maldizer mais obscenas.
Maria, eu falo-che desde o século XXI e honestamente che digo que sabemos discernir,
polo que tens que saber que és reconhecida mundialmente como uma personagem
histórica de primeira magnitude, e por isso sentimos orgulho e fachenda.
Assim, nas terras de Betanços as suas gentes juntamo-nos para que em todos os lugares
dos reinos todas as pessoas saibam de ti, e se beneficiem da referência duma mulher
brava. Também da obra literária dos jograis Pero d?Armeia, Pero d?Ambroa e do trobador
Pedr?Amigo de Sevilha. Todos eles betanceiros como tu, que embora, como francamente demonstram algumas das cantigas deles, houvesse momentos em que se erigiram em
inimigos teus, compreenderás que a poesia deles, ao igual que ti mesma, sois para nós
um tesouro que recebemos na sua totalidade com a responsabilidade da sua custódia,
por vós, polo hoje e polo amanhã.
Não podemos negar que chegas aos nossos dias envolta no manto do escárnio e do
maldizer, mas é possível concentrar as nossas forças ao ritmo das cantigas de amor e
amigo para ti. Estamos a organizar um ciclo dedicado a ti, de signo bem diferente aos do
século XIII, com a participação como daquela de poetas, mas também de qualquer
pessoa que compartilhe connosco a oportunidade de honrar-te.
Chamamos ao nosso ciclo PROJETO MARIA BALTEIRA e tens que saber que com o
santo e sinal da Balteira não houvo porta que não se abrisse.
Conto-che:
-As tuas paisanas e paisanos de Armeia, através da Asociación Cultural Colantres
(Coirós), acollerão uma caminhada popular até o lugar da casa natal em que também
esteve o teu amigo Pero d´Armeia.
-As boas gentes de Guitiriz organizarão através do grupo NPG, Nova Poesía Guitirica,
recitais de poesia para a vossa honra.
-As paisanas e paisanos de Pero d´Ambroa e Pedr´Amigo de Sevilha, através da
Asociación de veciñas e veciños de Ambroa (concelho de Irijoa), criarão uma festa da
poesia na igreja de São Tirso de Ambroa, em que foi batizado o jogral Pero e em que
ressoou a voz do trovador Pedro exercendo de sacerdote.
-As tuas paisanas e paisanos da vila de Betanços, na cidade Velha, difundirão o
conhecimento sobre vós e a vossa poesia, através da Asociación Cultural Lar de Unta
com centenas de dípticos informativos a partir da sua sede social.
-Vão-se realizar representações teatrais nas praças, ruas e lugares para vos darmos a
conhecer.
-À beira do pórtico da glória da igreja de Santiago, ofereceremos, a partir da taberna
musical mais animada da vila, O Lanzós, um concerto de música medieval.
-Reuniremos ao redor de colóquios e conferências em que participará a escritora Marica
Campo (autora da novela Confusión e Morte de María Balteira), o escritor Manuel Portas
(autor da novela Lourenço, xograr), acompanhados do estudioso Alfredo Erias (diretor do
Museu das Marinhas).
O filólogo Eduardo Maragoto (presidente da Associaçom Gañega da Língua, AGAL) e
Xulio Loureiro (professor de galego em Betanços).
Também a professora e estudiosa da lírica medieval, a betanceira Concha Delgado e o
professor e estudioso da literatura galega Xosé Ramón Pena, betanceiro morador nas
terras da universidade do mar de Vigo.
-O Centro Ramón Piñeiro para o estudo das humanidades, cede para a sua difusão a
totalidade da obra dos autores betanceiros, assim como as cantigas que outros
trovadores como Alfonso X ?O Sábio? escreveram tendo-te como protagonista.
A Fundación Luís Seoane, cede a gravura do grande pintor galego feito para ti, para que
sirva de imagem do Projeto Maria Balteira.
-A Editorial Biblos editará com a colaboração dos Concelhos de Coirós, Irijoa e Betanços
um livro de poemas prologado por Concha Delgado, para que as vossas cantigas estejam
sempre à nossa disposição nos nossos lares, escolas e bibliotecas. A edição
corresponderá a Manuel Ferreiro, estudioso da lírica medieval ao som das ondas da
universidade da Corunha.
A XXII FEIRA FRANCA MEDIEVAL DE BETANÇOS será dedicada a ti e aos três Pedros,
e por ocasião do 800º ANIVERSÁRIO DE BETANÇOS também ocuparás um lugar
especial no coração das tuas vizinhas e vizinhos.
Desejamos, cara Maria, a tua visita assim como a de todas as pessoas que habitam
reinos ou repúblicas do mundo inteiro, quer sejam de perto ou de além mar. Porque é
bem merecida a oferenda, e quantas mais almas se juntarem, com maior força vão
ressoar, nos céus e na centenária pedra, da tua voz as cantigas do nosso ser.
Minha Senhor, Maria Peres A Balteira, aguardando seja do teu agrado o que as tuas
vizinhas e vizinhos argalhamos, recebe uma afetuosa saudação.
Assdo: Moncho Bouzas, integrante da NPG Nova Poesía Guitirica e do Grupo de Apoio á
Vocalía de Cultura da Asociación Cultural Lar de Unta.
Categoría: Xeral - Publicado o 26-06-2019 20:19
# Ligazón permanente a este artigo
[1] ... [3] [4] [5] 6 [7] [8] [9] ... [11]
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0