de Guizán


Caderno Dixital de Antón Tenreiro
Caderno digital de Antón de Guizán .

O meu perfil
antontenreiro@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

A VOLTAS COA CASA DA XENTE
Volve aí o 17 de Maio, Día das Letras Galegas, adicada este ano a María Victória Moreno. Pasaron xa catro anos desde aquel 2014 adicado ao nóso poeta, Xosé María Díaz Castro, cuxo legado é o máis importante que lle ten acontecido ao concello de Guitiriz nos últimos tempos da súa história. Pasou aquel día e lonxe de ser esquecido, Diaz Castro foi e sigue a ser motor de numerosas e variadas iniciativas, algunhas promovidas pola comunidade educativa, outras institucionais e outras asociativas. Colexio, Instituto, Concello, a Lareira de soños dos Vilares coa NPG Nova Poesía Guitirica e sobre todo Xermolos, manteñen a obra e a memória de Diaz Castro viva e actual. Dito esto, hai aínda eivas que subsanar e cuxa solución pasa (como a maior parte das veces) pola vontade política das institucións: A casa de Díaz Castro no Vilariño, A Casa da Xente, cedida polo poeta a XERMOLOS, e que representa para unha entidade sen animo de lucro, un verdadeiro problema restaurala e poñela en valor para a xente sen axuda institucional. Cando digo vontade política, esta evidénciase co arreglo dunha palleira privada fronte á casa do poeta con 50.000€ para aula de interpretación sobre Díaz Castro con fondos públicos provinciais mentras a casa matriz vai camiño dunha irreparábel ruína.
Cando digo vontade política falo de roteiros sufragados con fondos públicos mentras a casa adoece dos mínimos fondos para parar o seu deterioro. O património etnográfico, arqueolóxico, relixioso, material e inmaterial esmorece no rural. A vontade política está na palleira, roteiros e monolitos de pedra coas respectivas placas institucionais, que seguramente reportan votos, pero como dixo Xulio Xiz nunha homenaxe a Díaz Castro na igrexa dos Vilares, asfaltar estradas ou tapar fochancas non lles fará pasar á história, senón que será o seu traballo pola língua, a cultura e o património do seu pobo e na recuperación da Casa da Xente, nin siqueira se pode decir que comenzaran a casa polo tellado, comenzaron... pola palleira dun viciño.

*Artigo para o suplemento A Chaira de El Progreso
Categoría: Xeral - Publicado o 07-05-2018 07:22
# Ligazón permanente a este artigo
BALNEÁRIO PANTASMA
Balneário de GuitirizPasan os meses e a xente sigue agardando novas positivas sobre o balneário de Guitiriz, que pechou as portas hai un ano despois de meses sen abonar os salários aos traballadores e mesmo facendo expolio os seus antigos proprietários coa tala e venda de árbores. O desenlace viase vir e as entidades financeiras fixeron a vista gorda até chegar ao desastre sen intervención algunha das administracións públicas que tiñan aportado subvencións e axudas a ese proxecto. Máis aló da evidente transcendéncia económica deste hotel balneário no emprego e a dinamización turística do concello, a presenza deste complexo é emblemática para a comarca, un importante reclamo é unha imaxe hoxe moi deteriorada pola actual situación. O paso do tempo está a levar ao deterioro das instalacións, e o loxico encarecendo nunha posiblemente reapertura do inmoble mentras que un ano despois nin o actual proprietário (ABANCA) nin as distintas administracións (Concello, Deputación e Xunta) teñan informado de ningunha medida para a reapertura do Hotel Balneário, mentras que son variadas as especulacións sobre o futuro destino das instalacións, algunha dela moi alonxada da función para a que foi creado. Guitiriz é unha vila termal e a reapertura do balneário é vital e estratéxica, polo que a actual situación e o siléncio das partes ao respectivo resulta preocupante en tempos de crise, perda de poboación, emprego e peche de empresas. A reapertura no 2008 supuxo um motor económico que deve ser reactivado para deixar de ser un hotel pantasma do estilo do filme O Resplandor de Stanley Kubrick e pase a ter o extensor de outrora con transparencia e información aos veciños das xestións realizadas, as ofertas existentes e as razóns existentes para mantelo no actual estado.
O siléncio neste caso, é preocupante e sospeitoso e a situación lamentábel. Um ano despois, bótanse en falta respostas
e solucións. Aguardemos que se produzan axiña...
Categoría: Xeral - Publicado o 15-04-2018 08:18
# Ligazón permanente a este artigo
Presentación do acto do Trapeiro de Honra 2018
A Asociación Socio-Cultural Lareira de soños pretende con está iniciativa do Prémio Trapeir@ de Honra poñer en valor as cousas pequenas, ás persoas da nossa parróquia que coa súa humildade teñen o verdadeiro valor de tirar da vida para diante e darlle inmensidade á nosa existencia.
Raúl Río, o veciño dos Vilares que escollimos para o prémio deste ano 2018 representa á xente do rural que tivo que colleria o camiño da emigración e que levou sempre consigo a parróquia e o país. De Raúl xá van falar os seus amigos que están hoxe convidados a este acto e que mellor que ninguén podem presentar os a este vilarego neto da tía Felipa das Mourelas, muller que acusou a nascer a moita xente da parróquia e da contorna e neto tamén de Gregório do Perímetro, canteiro de Novás que arrancou as pedras do Monte do Viso para erguer a escola habaneira da Conchada nos Vilares.

"Cando me vaia do Cando
Hei levar unha emisora
Que alívio terei moito máis tempo
Pra falar coa família toda".

A autora desta copla, Josefa Cabado López, A Requecha do Cando, foise o sábado pasado do Cando e deixamos o seu recordo dunha troveira que espállanse a literatura oral polo país. Josefa, por parte materna era vilarega, a súa nai Dolores era irmá de Xosé, o xastre da Ponte e de Pedro Patricio o farrapeiro máis popular da parróquia. Era a curmá do canteiro Gregório do Peruleiro de Novás, avó materno de Raúl Río.
Deixou os Josefa moitas coplas para os dos Vilares, unha delas moi acaidas ao prémio:

OS TRAPEIROS
A parróquia dos Vilares
É a parróquia dos trapeiros
Todos andan coa romana,
Gañanche moitos diñeiros
-Vendame os trapis, señor,
Téñolle boa romana;
Eille pagar ben o kilo,
Si me vende boa lana.
O Vello púxose os lentes,
Por saber se tiña o kilo.
Él pesou polo Trapeiro,
Quedou o Vello fodido.

"Chebenchevichedoschedé chea chequinchetachedé cheechedicheconchedé chedo chetochepeicherichedé chedá chehoncherachedé"

Bem vindos á V edición do Trapeiro de Honra nos Vilares no idioma Chedé que inventou Josefa Cabado e que falava coas follas e netas.


Pastora Veres.
Categoría: Xeral - Publicado o 13-04-2018 18:17
# Ligazón permanente a este artigo
RAUL RIO, UN BÓ E XENEROSO.
Neste ano de Pondal, dese Ponteceso que nos agasallou aos chairegos con Alfonso Blanco Torrado, a Asociación Sociocultural Lareira de soños dos Vilares, ten decidido adicarlle a quinta edición do seu premio TRAPEIRO DE HONRA ao vilarego Raúl de Río.

Raúl é desas persoas silenciosas, que paseniñamente van tecendo co seu traballo unha labor da que non reclaman recoñecemento, pero que é necesária e mesmo imprescindíble. Raúl, ese amante da súa terra que como milleiros tivo que coller o camiño da emigración, levou con él a Euskadi, Galiza enteira e especialmente eses anacos que ten no núcleo do seu corazón: A Terra Chá do seu querido Manuel María, Guitiriz de Xermolos e os Vilares do seu amigo Díaz Castro. O pasado ano, Raúl foi distinguido tamén coa navalliña de Manuel María, ao que tanto apreciaba, acompañado de familiares e amigos que valoran o seu exemplo de amor e dedicación ao nóso aló onde se atope. Amante da cultura e das artes, ten realizado diversos e relevantes traballos escultóricos, artigos, pinturas e as súas cámaras recolleron ao longo dos anos importantes documentos fotográficos e audiovisuais de grande valor histórico. Pero detrás dese compromiso hai, sobre todo, un home "bó e xeneroso" ao que desta volta tamén os seus veciños poñen de exemplo con ese nomeamento deTrapeiro de Honra co que acompañará na memoria dos Vilares a Díaz Castro, a Romaría Labrega, Pepe de Cristos e Asunción dos Ares, testemuñas e protagonistas con Raúl Río da história que eles mesmo escriben con letras de ouro. Nos Vilares, somos debedores de Raúl e non se paga con este recoñecemento tanto amor pola parroquia, apenas o nóso agradecemento e o cariño colectivo da súa tribu de orixe, que ben gañado o ten.

De seguro, o seu amigo Pepe do Vilariño estará feliz con este recoñecento, e con él, numerosos amigos e veciños.

Galiza precisa moitos Raúl Río.
Categoría: Xeral - Publicado o 03-04-2018 06:33
# Ligazón permanente a este artigo
ENTRAR AOS VILARES EN GUITIRIZ DA MAN DE XERMOLOS
O documental Entrar aos Vilares, dirixido por Cibrán Tenreiro e producido pola Asociación Socio-Cultural lareira de soños dos Vilares será proxectado o vindeiro 29 de Marzo ás 19:00 na Casa das Palabras de Guitiriz nun acto organizado pola A.C. XERMOLOS.
Despois dun ano da súa estrea nos Vilares e con médio cento de proxeccións por toda Galicia, onde ademáis foi finalista da #12MICE (Mostra Internacional de Cinema Etnográfico) en tres modalidades, retoma as proxeccións para despois de estrear se a finais de mes en Guitiriz proxectarase En Abril en Santaballa, en maio em Paderne e en Xunio na parróquia da Xesta en Lalín. Ao remate da proxección en Guitiriz, haberá um colóquio da equipa de rodaxe co público asistente. A entrada é de balde.


#Entraraosvilares SINOPSE:

Tres mozos entran a unha parroquia de Guitiriz que descoñecen co encargo de realizar un documental sobre ela. Entón:

1) Preguntan aos veciños tentando comprender a identidade do lugar seguindo unha cita de Charles Seignobos que leron na universidade: “Lamento non ter podido tratar máis que dunha maneira moi incompleta os feitos da vida cotiá, alimentación, vestido, habitación, usos de familia, dereito privado, diversións, relacións de sociedade, que constituíron o principal interese da vida para a enorme maioría de individuos”.

2) Tentan vincular o que aprenden á súa propia identidade e ás súas propias experiencias, sendo da primeira xeración das súas familias que non naceu na aldea. E cuestionan o resultado: non queren dar outra visión nostálxica do rural pero non teñen claro se o conseguen.

3) Pasean por leiras e casas abandonadas, xogan, distraense mirando aos animais e desvíanse das súas propias intencións como se estiveran facendo un vídeo doméstico.

Cibrán Tenreiro, director de Entrar aos Vilares, gañador do I Premio María Luz Morales da Academia Galega do Audiovisual polo ensaio Equilíbrios Precários arredor da escena audiovisual Underground Galega.

#Entraraosvilares finalista na 12 MICE

ENTRAR AOS VILARES NA MICE
12MICE, Mostra Internacional de Cinema Etnográfico Museo do Pobo Galego.
O xurado de preselección escolleu, de entre todos os inscritos, quince filmes para optar ao premio á Mellor Película entre elas a galega Entrar aos Vilares nesta edición da MICE ademáis de optar ao prêmio do público. Tres traballos optan ademais ao galardón especial para as producións galegas: Entrar aos Vilares, O Moredo. A resistencia do Entroido Ribeirao e Esquece Monelos.
Ademais da sección competitiva e da colaboración habitual con Espiello, Festival Internacional de Documental Etnográfico de Sobrarbe, a MICE contou este ano con dúas seccións máis e unha mesa redonda con profesionais do audiovisual e a antropoloxía sobre a relación entre o cinema e a etnografía.
A 12MICE celebrouse entre o 29 de maio e o 3 de xuño do pasado ano.
Categoría: Xeral - Publicado o 16-03-2018 19:26
# Ligazón permanente a este artigo
A NPG, Nova Poesía Guitirica, unha realidade
No nacemento da NPG (outubro de 2015 na igrexa dos Vilares)O que naceu hai pouco máis de dous anos como unha iniciativa puntual para homenaxear a Díaz Castro polos 25 anos do seu pasamento e bautizada por Armando Requeixo como Nova Poesía Guitirica nun fermoso manifesto, tense convertido nunha realidade que mesmo traspasa os límites de Guitiriz e da Chaira. Posiblemente sexa o movimento poético máis activo da província e dos máis dinámicos de Galiza á marxe das actividades institucionais. Daquel grupo inicial de oito poetas pasouse a superar os 15 e nas súas actividades son centos os poetas do país e mesmo de Portugal que participan. Co xa imprescindíbel soporte dixital Culturalia GZ levan editado numerosas publicacións virtuais e convocado exitosos certames como as VILARIÑAS ou os POEMAS PENDURADOS DE FAROLAS, que contan cada edición como exito, ademáis de promover recitais en diferentes lugares e participar en outros eventos e publicacións nos que son reclamados. Nas súas redes sociais, ferven poemas cada día e outras artes e xéneros están a enriquecer as súas propostas para o futuro nunha bonita simbiose entre poesía, arte e cultura que promete fermosas iniciativas. A clave, alonxados de coberturas institucionais, é o factor humano, a amizade e camaradería xerada desde os versos e unha visión humanista e comprometida da sociedade afastada de presións, manipulacións e condicionantes, libre e aberta, como debe ser. Este movimento poético baixo o paraugas de Díaz Castro, que non para de medrar, só ten parangón naquel Batallón Literario da Costa da Morte hoxe desaparecido, pero que deixou daqueles mozos grandes poetas actuais. Grandes nomes da poesía galega actual teñen parabenizado o seu traballo de impulso e promoción da poesía de base, o seu activismo cultural e a súa vitalidade desde unha parroquia na comarca máis poética de Galiza na que ademáis de grandes poetas, polas súas augas flúe un pulso de versos rexo como as pedras e suave como as herbas. Con Díaz Castro sempre de referéncia en todo canto promove, a Nova Poesía Guitirica faise grande porque valora, coida e cré nas cousas pequenas. Ese forno artesá colectivo sigue a quentar co lume desta Lareira de soños da na que se quentan novos proxectos que suman a esa inesgotábel producción de estrofas e bardos que é a Terra Chá con outras terras irmás.
A casa de Díaz Castro que tenta Xermolos recuperar, debera ser tamén no futuro a casa deste movimento poético xurdido desas pedras para andar camiños co espírito trapeiro vilarego que como a NPG sairon ás corredoras máis recónditas a cambiar artículos de primeira necesidade por humildes trapos hoxe, poesía por un anaco de felicidade e compromiso. Agardemos ver tamén ese soño cumprido e que a Casa da Xente remate chea de poesía, chea de vida.
Longa vida á Nova Poesía Guitirica!


*Artigo para a seccion Andando a Chaira do Suplemento A Chaira de El Progreso.
Categoría: Xeral - Publicado o 02-03-2018 10:25
# Ligazón permanente a este artigo
O DIA DE ROSALIA TAMÉN NA CHAIRA
O 24 de febreiro, no que se comemora o "Día de Rosalia" coincidindo coa data do seu nacemento no ano 1837, a NPG Nova Poesía Guitirica (como non) CULTURALIA GZ e a Liga Santaballesa organizan un acto poético musical na Escola Habaneira de Santaballa ás 19:00 con entrada de balde. O acto enmarcase no programa de actos da Asociacion de Escritores en Lingua Galega AELG que se desenvolverá por todo o país baixo o lema #AbrideAFiestra e con un manifesto redactado pola escritora María Reimondez e que será lido en Santaballa por unha nena da parróquia vilalbesa. No recital poético de mulleres que estará presentado por Pas Veres, recitarán entre outras, Pilar Maseda, Emília Martínez Fuentes, Luz Atirado, Adolfina Mesa, Mar Beres, Luz Darriba, María Pereira, e outras poetas da NPG e convidadas. Despois da actuación musical, faraste unha lectura de textos de Rosalia aberta á participación do público.
A escolla da Escola da Liga Santaballesa ten o simbolismo da poesía adicados á emigración por Rosalia de Castro e a reivindicación do legado da emigración na aposta pola educación como instrumento para sair do atraso.
A Chaira, un ano máis honra a Rosalia de Castro, a nosa pieta máis universal de de o rural e nun lugar emblemático: A Escola da Liga Santaballesa.
Categoría: Xeral - Publicado o 05-02-2018 07:54
# Ligazón permanente a este artigo
A ESCOLA HABANEIRA DA CONCHADA DEBE SER RESTAURADA
Depois do acordo parlamentar para recuperar os frescos da igrexa do Século XVI, urxente acometer a posta em valor da escola Habaneira da Conchada nos Vilares.

A Asociación Socio-Cultural lareira de soños dos Vilares enviará um escrito aos grupos municipais do Concello de Guitiriz e aos grupos políticos da Deputación Provincial para reclamar o compromiso de todas formas de cara ao vindeiro mandato para acometer a reforma e posta en valor dun inmoble que cumprirá cen anos em 2023 e que foi levantado coa aportación dos emigrantes ao igual que outras escolas indianas en moitas parroquias de Lugo. Non hai mellor homenaxe a aqueles promotores da cultura desde a emigración que recuperar para uso social aquelas escolas. A escola Habaneira da Conchada nos Vilares foi protagonista dun libro do actual Deán da catedral de Compostela e ex párroco dos Vilares, Segundo Pérez. A mellora da habitabilidade, accesos, illamentos e calefacción, así como a dotación para o seu uso sócio cultural con mobiliário e equipamentos acaídos deben ser asumidos polos grupos municipais no seu programa e incluir proxecto e dotación económica para o mesmo, a reforma e a dotación de mobiliário e equipamentos.
A revitalización do rural non pode quedar em meras palabras e intencións senón tamén en dotacións que incentiven a participación social e a calidade de vida. Dotar ao rural con centros sociais dotados coas últimas tecnoloxías, habitables e funcionais é fundamental dada a actual situación de envellecimento e despovoamento. Si ademais desto falamos de património público e con tal carga histórica para a parroquia, que veu pasar a centos de veciños para aprender as primeiras letras entre as suas paredes, entre elas o poeta Diaz Castro, o compromiso de intervención e mellora, está mais que xustificado. Para esto, a Asociación Socio-Cultural lareira de soños elaborará um informe que fará chegar às diferentes formas políticas, coas que ademais solicitará reunións nas que de paso pmantexar outros asuntos relacionados coa parroquia.
Categoría: Xeral - Publicado o 23-01-2018 19:49
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal