acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

Cruzando versos
Dóeme a terra
porque a levo dentro


Días atrás, Verónica Martínez Delgado envioume unha imaxe en que Carla e Nicolás, de cinco anos, xunto coa súa profe, pintaban un verso de meu na entrada do Mercado de Ribadeo. Un verso, unha casa e unha flor. Foi por mor da fermosa iniciativa, "Cruzando versos", que se está a desenvolver no Concello de Ribadeo e que a poeta Verónica Martínez Delgado coordina. Grazas inmensas.

É un pracer verse así, convertida en verso pintado nas rúas. Saber que eran tan pequenas as mans que o realizaron. Estar na entrada do mercado. Recibir a quen chega.

Que pensará quen atravese os versos?

O poema pertence a Pel de ameixa (1995) e di así:

Dóeme a terra
porque a levo dentro.
No oco dos osos teño terra negra
e landras de carballo.
Dóeme a terra da alma,
as vísceras, os cogomelos dos ollos
nos outonos perennes,
cando son lebre amedrentada.
A terra da carne dóeme
e as árbores que levo nas entrañas.

Foto: imaxe superior de Verónica Martínez Delgado, inferior do blog “El toupo que fuza”
Comentarios (0) - Categoría: textos editados - Publicado o 11-12-2015 08:42
# Ligazón permanente a este artigo
Hoxe estou en silencio ... (Setembro, 1998)
Ao final da primavera de 2011, enredando cun programa básico de elaboración de vídeos, xuntei estas imaxes de meu co audio dun recital realizado no Consello da Cultura, para a antoloxía Novas voces da poesía galega, recital, que se publicou no ano 2000.

Recupéroo hoxe, porque alguén me pediu un vídeo do poema, e déixoo aquí, rudimentario como el é.

Comentarios (0) - Categoría: Vídeo-poemas - Publicado o 08-12-2015 12:23
# Ligazón permanente a este artigo
Furiosas como Medusa
… en toda ela non había nada máis admirábel cós seus cabelos … O soberano… violouna no templo de Minerva; … (Minerva) volveuse e cubriu a casta face coa éxida e, para que o feito non quedara impune, tornou a cabeleira da Gorgona en feas hidras. E aínda agora, para aterrar e deixar paralizados os seus inimigos, leva diante do peito as serpes que creou.” Ovidio, “A Medusa”, Libro IV das Metamorfoses.


Estou profundamente indignada. Frustrada. Cansa. Furiosa.

Furiosa como Medusa. Mais non temo recoñecelo, porque aprendín das que me precederon que podo e debo estar furiosa e que a miña furia serve para abrir camiños que nos leven cara a un tempo en que as mulleres sexamos donas do noso espazo e do noso tempo.

Estamos furiosas como Medusa, sen nos importar que nos deseñen con ese xesto de espanto e os cabelos convertidos en serpes, tentando que esa sexa a máxima expresión da fealdade, tentando facernos rexeitábeis, repulsivas. Inculcándonos a resignación e o silencio baixo a ameaza de deformarnos socialmente e converternos en monstros aos ollos dos demais. Unha manobra perfecta en que a propia vítima acaba colaborando co agresor en silenciar o seu crime.
Mais moitas de nós xa non tememos recoñecernos e mostrarnos furiosas. Non dependemos da imaxe que de nós se constrúe. Estamos dispostas a recoñecer que fomos violentadas, que somos vítimas. E falaremos dos crimes. E até converteremos a nosa furia en traballo, acción, arte.
Eu enfurezo ao comprobar como tratan os medios de comunicación o feminicidio, como escollen o léxico de xeito que non se sinale directamente ao culpábel, xusto de forma contraria a como se fai noutro tipo de novas.

Enfurezo porque sei que moitas mulleres agardan meses e anos a resolver a súa situación e, mentes tanto, non se atreven a ter vida propia e seguen padecendo violencia social e económica, agora ao amparo dos poderes públicos. Si. Esta é a situación de moitas mulleres. De moitas das que se atreven a denunciar e procuran dar un xiro á súa vida para non acabar convertidas en titular de xornal. Elas agardan. Os meses pasan. E o seu maltratador segue exercendo a violencia contra elas ao non pagarlle a pensión que o xulgado asignou. Seguen sen saber se a casa lles pertence ou poden vivir nela. Seguen sen ter nada de seu, despois de seren criadas sen horario nin retribución, ao servizo do señor. E o tempo pasa. E cansan. Ás veces renuncian, porque todo está en contra delas. Até as miradas de quen as sinala na tenda e na rúa e segue tendo palabras de condolencia para o maltratador, esa persoa “normal”.

Nos primeiros días deste mes chegaban aos xornais as críticas da propia responsábel do xulgado de violencia sobre a muller pola falta de medios. Compartíamos a nova como un raio de esperanza, unha esperanza que se rompeu ao escoitar un responsábel dos xulgados dicir nun medio de comunicación que hai outras urxencias, como algunha das operacións contra a corrupción (esas operacións interminábeis que non sabemos cara a onde conducen). Por iso, cando escoitei estas declaracións, unha labarada de furia prendeu no meu interior.

A mesma labarada de furia que me nace cando comprobo a incapacidade para escoitar de tanta e tanta xente, que reacciona con chulería ante o que non sabe e opina contra a muller que declara, que responde, que ilustra as variadas formas de violencia que as mulleres aínda sufrimos. Violencias que nacen dunha sociedade patriarcal que considera irrelevante todo o que con nós está relacionado até o punto de tratarnos como ignorantes, nenas, parvas, que é como nos sentimos cando nos din que os nosos problemas son hormonais, que hai que aguantar a dor, ou que nos estamos facendo maiores. Que somos, en definitiva, unhas histéricas.

A mesma labarada de furia que nos prende cando somos o albo das críticas pola nosa dedicación a tarefas sindicais, políticas, artísticas… nós que temos fillas e fillos como podemos ter tempo para eses traballos?. Por non falar de que, o que nun home se considera intelixencia, bravura ou ousadía, nas mulleres é demérito que nos afea como hidras de sete cabezas coroando as nosas tempas.

Estamos furiosas, mais cada mañá que nos erguemos bendicimos o noso sexo e collemos forzas para mirar cara ao mundo, sen avergonzarnos nin amedrentarnos, dispostas a cambiar o que sexa necesario.


Terra e tempo, 25 de novembro de 2015.
Comentarios (0) - Categoría: artigos - Publicado o 27-11-2015 18:43
# Ligazón permanente a este artigo
Paz

Poema publicado en Educación e Paz, III, Literatura galega pola paz, Xesús R. Jares, coord., 2008, Xerais.
Comentarios (0) - Categoría: foto-poemas - Publicado o 16-11-2015 19:08
# Ligazón permanente a este artigo
Recital na Coruña en xaneiro de 1997
Mentres preparaba un texto que non vén ao caso, botei man dunha caixa de zapatos en que gardo fotos. Foi así como atopei esta imaxe de 1997.

Nela estamos Alfredo Ferreiro, Tati Mancbo,Paco Souto, Rafa Villar, Yolanda Castaño, Eduardo Estévez, eu mesma e Emma Couceiro.

Foi na Faculdade de Filoloxía da Universidade da Coruña, durante un ciclo de recitais organizado por Yolanda e Emma: "Ciclo 5 poetas novos". Un ciclo de que nos fala Teresa Seara neste artigo publicado en A Nosa Terra o 31 de xullo de 1997: "Un ano de recitais de poesía"

Neste artigo comprobamos que a foto que recupero foi tirada en xaneiro de 1997: "Xaneiro foi o mes escollido para convocar a "Cinco poetas novos" que quedarían, finalmente, nunha tetraloxía -Marta Dacosta, Eduardo Estévez, Paco Souto e Rafa Villar-, plantel abondo diverso para deseñar un bo panorama da literatura que desenvolven os poetas máis xoves."

1996-97 na Coruña, un curso de actividade poética para a lembranza. Outra imaxe en que Paco, Rafa e más eu, agora con Eduardo, volviamos coincidir para dicir versos, como tantas outras veces sucedeu naquela década: en Compostela, en Lugo ou en Cee.

Comentarios (0) - Categoría: Recitais - Publicado o 16-11-2015 08:22
# Ligazón permanente a este artigo
o lenzo

Como eses lenzos en que as capas de lixo van sedimentando até converter o cadro nun coiro escuro en que é difícil ver a imaxe orixinal, real, así o odio solda capa tras capa o desprezo e a mentira ao aceptar como certas as cómodas afirmacións dos maledicentes.

Comentarios (0) - Categoría: foto-poemas - Publicado o 31-10-2015 10:12
# Ligazón permanente a este artigo
Chuviosa néboa...
En todas as ocasións en que me teño achegado á poesía oriental gocei inmensamente da súa lectura.

Así cando lin a Taneda Santoka, ou a Lao Tse. De tal xeito que sempre precisei escribir sobre esas lecturas, como unha forma de reflexionar ou deixar memoria.

Este verán lin a un tempo unha antoloxía do Kokinshuu elaborada por Carlos Rubio e outra antoloxía, Japão no feminino II, elaborada pola portuguesa Luísa Freire. Desas lecturas naceu o artigo: A man feminina, e tamén o desexo de seguir lendo e aprendendo da poesía xaponesa.

Ler El pájaro y la flor, outra antoloxía de Carlos Rubio. Aprender que as distancias poden ser irrelevantes ao descubrirmos afinidades que descoñeciamos:

"O hábito cultural desenvolvido na lingua falada e cotiá dos xaponeses de comprender por medio de alusións, indefinicións, silencios, frases inconclusas e ambiguas é responsábel da capacidade natural do lector xaponés para valorar un poema onde moi pouco se diga e moito se suxira." da Introdución de El pájaro y la flor.

Ou que un poema do XVII pode servir para expresar os teus sentimentos catro séculos despois:

Chuviosa néboa
que esconde o monte Galiñeiro.
Vou contenta.


Adaptación do poema "Kiri shigure" de Bashoo (XVII), un dos autores máis destacados da literatura xaponesa de todos os tempos. Un poema en que, segundo nos explica Carlos Rubio, o poeta expresa a felicidade que sente falando da néboa que lle impide ver o monte Fuji. Certo que o Galiñeiro non é comparábel ao Fuji, mais certo é tamén que nada me impide adaptar o poema de Bashoo para expresar o que sentín neste final de outubro ao volver a chuvia e a néboa impedíndome contemplar o cume gallado do Galiñeiro, un inexplicábel sentimento de felicidade, ou algo que se lle parece.

Así que leo, aprendo e devezo por compartir estes versos, aínda que a adaptación á nosa lingua teña que ser por medio dunha lingua interposta, afastándose así dobremente do orixinal. Mais como non compartir con vós un poema coma este?

De saber
que o amor tanto magoa,
deviría
resío da tarde
que o albor desfai.


Poema de Kakinomoto no Hitomaro (柿本人麿, na imaxe), que morreu por volta do ano 715, recollido na antoloxía Maniooshuu realizada a finais do século VIII.
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 28-10-2015 08:36
# Ligazón permanente a este artigo
Memoria de Begoña Caamaño
Este 24 de outubro, un ano despois do seu pasamento, Compostela vivirá unha homenaxe a Begoña Caamaño.

O outono pasado, Eli Ríos convocábanos en nome de A Sega a construírmos un libro colectivo en homenaxe a Begoña. Eu entregueilles este poema, esta reconstrución do mito como Begoña facía, aos pés desa frase súa coa que tanto me identifico.


Escribo dende un xénero excluído e dende unha lingua minorizada e asumo a responsabilidade que esa escolla conleva”, Begoña Caamaño.



CINCO MIL anos
construíndo
unha imaxe perfecta
distorsio-
nada
medida
moldeada

imaxe que oculta
a faciana que
o tempo
a vida?
esculpiu
mesmo
sobre a dura
pedra



manobra de propaganda e
ocultación



e ti
quen es
a dama perfecta
deseñada para ocupar
a sala do museo
obxecto colocado para ser
o centro das miradas

ou a muller anciá que
se oculta baixo capas de escaiola
autoinvisibilizándose
negando
que o seu paso
pola historia
tamén é fermoso
nas engurras
no corpo deformado
testemuña
de que houbo vida
máis alá
da perfección
efímera


(Nefertiti)
Comentarios (0) - Categoría: des-tecer - Publicado o 24-10-2015 09:53
# Ligazón permanente a este artigo
Paseo polo Vigo literario

Este 17 de outubro, o mesmo día que en 1702 as tropas se concentraban en Vigo para defender a cidade do ataque inglés e holandés, que logo se produciría e lembramos como Batalla de Rande, correspondeume guiar o primeiro Paseo polo Vigo literario deste outono.

Comezamos no Paseo de Alfonso XII, tan ligado á miña memoria familiar, pois era o lugar en que atopaba a miña bisavoa Saladina ou o meu avó Suso, que coma outros mariñeiros retirados facía do paseo a súa atalaia para observar o mar, un mar que xa non era o que divisaba Manuel Antonio desde o número 15 en que residiu entre 1919 e 1923. No inicio formulámonos a pregunta de se o mundo das traballadoras e os traballadores do mar ten a presenza debida na nosa literatura. Talvez a resposta sexa que non é así. Manuel María, por exemplo, dicía que aínda faltaba o gran poeta do mar, o poeta que cantase os traballos das súas xentes. Con esa pregunta comezamos andar.

Demoramos case dúas horas en chegar á Estación á Estación marítica, onde lembramos poemas sobre a emigración -a que talvez podería ser a gran épica por explorar segundo Freixanes- ou sobre a represión nesa illa que foi lazareto e alxube, ´, San Simón. Entremedias percorrimos os Peiraos e chegamos até o porto pesqueiro ou paramos ante a imprenta de Juan Compañel. Durante o percorrido lin varios poemas propios, principalmente de Cinsa, mais tamén de Bernardino Graña, Xosé Mª Álvarez Cáccamo, Rosalía ou Curros. Así que finalmente non demos chegado á pedra colocada en memoria de Kruckenberg, que era a intención inicial como sinala esta crónica do diario Atlántico.

Un pracer volver ás rúas doutro tempo, lendo nelas os poemas que escribín mentres as imaxinaba. Houbo un momento, na Praza do Peñasco que a piques estiven de me emocionar, foi antes de recitar Hoxe estou en silencio...

Foto de Marcos López, alumno dlagún obradoiro, que onte asistía a este paseo.
Comentarios (0) - Categoría: Roteiros literarios - Publicado o 18-10-2015 13:23
# Ligazón permanente a este artigo
Paseo polo Vigo literario

Este sábado 17 de outubro fun convidada a guiar un Paseo polo Vigo literario, unha actividade realizada por iniciativa da AELG e desenvolvida coa colaboración e patrocinio da Concellaría de Normalización Lingüística do Concello de Vigo.

Sairemos do Paseo de Alfonso XII, "o paseo dos mariñeiros nostálxicos", visitaremos a "praciña de pedra en que aínda hai un pozo", e "repinicando a pedra da Laxe" achegarémonos até rúas que levan a memoria des escritoras de noso. E todo isto porque

Nacín aquí.
Aquí onde o cemento
desterrou o mar.
Aquí onde afogan as ondas pretéritas,
na xordeira do tempo que negamos.

Cinsa será o libro que nos guíe, sen deixar atrás ese poema de Setembro:

Hoxe estou en silencio ...
Comentarios (0) - Categoría: Roteiros literarios - Publicado o 16-10-2015 08:56
# Ligazón permanente a este artigo
[1] ... [7] [8] [9] 10 [11] [12] [13] ... [92]
© by Abertal
Acuática