acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

Vasoirar todas as tebras
Este vinte e un de marzo celebramos o día internacional da poesía, unha data instituída en prol da diversidade lingüística e a posibilidade de expresión das linguas ameazadas. Eu tomo a data como celebración da poesía en por si, porque esta forma de expresión merece ser conmemorada, mais tamén como unha oportunidade de festexarmos a nosa lingua, e de facelo relendo a poesía de noso, especificamente a que nos fala do noso idioma.

Por iso recollín a proposta da Fundación Manuel María de celebrar a data compartindo versos do noso poeta. O meu poema foi “Canción para cantar todos os días”, ese que comeza dicindo:
“Hai que defender o idioma como sexa” e logo di:

“Seríamos, sen fala, unhos ninguén,
unhas cantas galiñas desplumadas.
Os nosos inimigos saben ben
que as palabras vencen ás espadas.

O idioma somos nós, povo comun,”.

Pertence ao libro Cancións do lusco ó fusco, polo que sempre sentín unha especial inclinación.

Este poema, e o libro, estaban escritos en 1968, xa logo farán o medio século. Nese ano as Cancións do lusco ó fusco foron presentadas á censura que autorizou a publicación, mais suprimindo precisamente este poema. Os censores non querían que o libro dixese que:

“Hai que defender o idioma como sexa:
con rabia, con furor, a metrallazos.
Hai que defender a fala en loita rexa
con tanques, avións e a puñetazos.

Hai que ser duros, peleóns, intransixentes
cos que teñen vocación de señoritos,
cos porcos desertores repelentes,
cos cabras, cos castróns e cos cabritos.

Temos que pelexar cos renegados,
cos que intentan borrar a nosa fala.
Temos que loitar cos desleigados
que desexan matala e enterrala.”

Mais a censura non puido impedir que o poema se publicase, e por certo ao mesmo tempo có propio libro ao que pertencía, ambos os dous no mes de xuño de 1970. Foi nunha revista escolar, Aturuxo, do Colexio Santa María de Ourense. Di Camilo Gómez Torres en Manuel María: os traballos e os días (2001): “Os teimudos manexadores das tesoiras da censura franquista non poderían sospeitar que o noso poeta ousase entregar a unha revista escolar un poema tan “Subversivo”. Cabería dicir que os camiños da liberdade son impredicíbeis”. A cousa foi que o libro comeza publicarse tamén con este poema a partir de 1972, nas edicións que do libro se farían noutras linguas (foi publicado en francés, bretón e holandés), o que, para Mercedes Queixas Zas, “acrecenta o valor e intención do silenciamento ao que aquí estivo exposto.” (Labrego con algo de poeta, 2016).

Camilo Gómez, relaciona a escrita deste poema censurado coa participación de Manuel María na mesa redonda “A problemática do escritor galego” no Círculo das Artes de Lugo, o 19 de maio de 1967. “Mais á altura de 1967, Manuel María, ao denunciar aos “oportunistas” e “progres”, está a proclamar a necesidade dun compromiso total coa lingua: ten claro, ben claro, que non abonda xa con escribir en galego; tampouco abonda escribir sobre Galiza… é necesario un paso máis, porque o problema da lingua é o problema de Galiza.” (Camilo Gómez Torres, O tempo vital de Manuel María, 2005).

Ironías da vida, aquel poema censurado durante o franquismo e que chegou ás e aos lectores a través dunha revista escolar, foi censurado case corenta anos máis tarde (2007) noutra revista escolar, En galego,… máis e mellor do CEIP de Randufe (Tui). Houbo no centro quen sostivo que o poema incitaba á violencia (alguén que esqueceu as figuras retóricas e a historia da lingua), e esixiu que se eliminase. O responsábel do Equipo de Normalización negouse a esa censura e a revista non foi distribuída polo centro entre o seu alumnado. “Temos que loitar cos desleigados”, dixera o poeta.

Os censores franquistas eliminaron o poema, van intento, pois esta amputación non minguou o ton reivindicativo do conxunto, un conxunto en que se insire o marabilloso “Canción pra agardar un novo día”, poema este que ben poderíase ser un himno, ou Canto de esperanza, como o renomeou A Quenlla ao escribirlle Xosé Luís Rivas Cruz, Mini, as partituras, en 1986.

Este poema, como outros de Cancións do lusco ó fusco, resume no seu significado simbólico a necesidade dun tempo, a necesidade de opoñerse á opresión, de loitar, a necesidade de vencermos a opresión e camiñarmos cara á liberdade. E para expresalo Manuel María recorre á contraposición dos símbolos da escuridade e da luz. Por iso a reiteración de expresións como as que atopamos neste poema: estamos enterrados entre nebras,temos que basoirar tódalas tebras para espertar, berrarlle a todo o mundo, encamiñarnos pro albor, colleitar espranza e máis futuro!. Un poema que se resume nun verso que pode ser aparentemente unha contradición, mais que deixa de selo en canto decodificamos o seu significado simbólico: Non podemos durmir, anque é de noite. Un claro chamamento ao compromiso co futuro, ao compromiso coa terra e a fala, pois neste sentido hai que entender o chamamento de Manuel María.

Un poema que nos impele a chamar polos irmáns, e faino con ese termo que nos remite ás Irmandades da Fala, que nos lembra o mandato daqueles que se comprometeron a que a nosa lingua seguise viva, asumindo eles en primeiro lugar o deber de manter a súa presenza a través do mecanismo indispensábel: o seu uso.

O libro é, como o seu nome indica, un conxunto de cancións pensadas para distintos momentos: “Canción para a hora de xantar”, “Canción para a hora de morrer”, “Canción para a hora de tronar”, “Canción para cando se escoita falar en castrapo”. Cancións todas, se cadra así tituladas para que se convertesen, si, en cancións nos pentagramas e, de aí, música que colocase nas nosas bocas un chamamento a recoñecérmonos e construírmonos como pobo. Cancións que “popularizaron enormemente o corpus maxistral dunha obra que superou modas e tempos nas voces e nos cantos do pobo e dos seus músicos” (Mercedes Queixas Zas, Labrego con algo de poeta, 2016).

Cancións cheas de amor, que en días coma estes toman un novo significado e resumen os nosos desexos:

¡Temos que sementar amor e máis furor
pra colleitar espranza e máis futuro!”


Poesía para manter o noso compromiso, para entender e soportar este presente, para procurar e construír novos futuros. Aínda tan necesaria.


Marzo de 2016.
Artigo publicado en Terra e tempo.
Comentarios (0) - Categoría: Ao redor de Manuel María - Publicado o 25-03-2016 09:22
# Ligazón permanente a este artigo
Rumbo á terra de Antero de Quental
Esta é a primeira entrega dun conxunto de artigos que se irán publicando no xornal dixital Sermos Galiza.

Titulei o conxunto como "Cartas açorianas", e serán artigos en que pretendo falar das Illas dos Açoresm mesturando a literatura de viaxes coa referencia @s autor@s alí nacid@s e ás obras que falan das illas.

Agardo que vos gusten e/ou que vos provoquen o desexo de visitar aquelas terras ou ler a súa literatura.

Cartas açorianas (I)
Rumbo á terra de Antero de Quental


“uma província remota e imersa no seu plácido sono histórico”, Antero de Quental

“… o murmúrio desse povo errante que desliza, cantado às vezes pelo silêncio dos seus poetas”, João de Melo, Gente feliz com lágrimas


Durante moito tempo tentei viaxar aos Açores. Por algún motivo, devecía por coñecer o arquipélago. O magnetismo da terra a aboiar no centro do océano? Talvez. Antes de realizar a viaxe real, comecei, como diría aquel profesor de grego, a viaxe imaxinaria. O primeiro contacto debeu ser a través do romance Afectos da alma, a obra máis coñecida da xornalista Judite Jorge, açoriana da Ilha do Pico que converteu en literatura a historia de Maria Polley, unha muller emigrada nos Estados Unidos. Non lembro cando lin o romance, mais si lembro que non comprendín a dimensión do tema da emigración que nel se trata até anos máis tarde, despois de ter viaxado ás illas.

En 2007 conseguín viaxar por primeira vez. O destino, a Ilha de São Miguel, a máis grande en extensión e a que acolle o goberno das illas e a capital do arquipélago: Ponta Delgada. Nos días previos botei man do libro Primaveras românticas de Antero de Quental, logo descubriría que o autor está moi presente nas rúas de Ponta Delgada.

Antero de Quental foi considerado por Pessoa o ponto de partida "da transformação literária, representada por um rompimento com as tradições literárias portuguesas". Primaveras românticas é un conxunto de poemas escritos durante os anos de estudante en Coimbra (1856-1866), anos en que Antero de Quental foi elemento principal dunha xeración da que sairían intelectuais e políticos de renome "Chegando a chamar-se a sua casa o "Cenáculo" (Nuno Júdice, Prefácio). O autor, sente a necesidade de xustificar a publicación destes poemas de mocidade con estas palabras: "não me envergonho de ter sido moço. Ter sido moço é ter sido ignorante, mas inocente."

Aqueles anos en Coimbra foron dunha transcendental importancia: "O facto mais importante da minha vida durante aqueles anos, e provavelmente o mais decisivo dela, foi a espécie de revolução intelectual e moral que em mim se deu, ao sair, pobre criança arrancada ao viver quase patriarcal de uma província remota e imersa no seu plácido sono histórico, para o meio da irrespeitosa agitação intelectual de um centro, onde mais ou menos vinham repercutir-se as encontradas correntes do espírito moderno." (Carta de Antero de Quental a José e Alberto Sampaio, 1863)

“Uma província remota e imersa no seu plácido sono histórico” asi describe Antero a súa illa natal de São Miguel. Remotas e durmidas, talvez sexan dous cualificativos que poidan definir aquelas terras, ou sobre todo, o destino dos seus moradores. Os Açores, un paraíso convertido en despensa e parada obrigada das viaxes trasatlánticas, acabou por ser terra de pobreza para os seus habitantes que buscaron o camiño da emigración, ansiosos de emular a vida daqueles americanos que viñan buscar os trofeos da caza dos cachalotes. Mais isto, fómolo descubrindo día a día.

A primeira impresión foi dunha grande sorpresa. São Miguel mostrábase como un extenso pasto, unha illa habitada de mandas de vacas que pacían alleas ao mar circundante. Altos cumes redondeados e sebes de hortensias azuis eran a carta de presentación. São Miguel semellaba un continente no que cabía a cría de gando para carne, a produción de ricos e variados queixos, o cultivo do té, ou o aproveitamento de lapas e quenllas, sabedoramente servidas á mesa. Non era esa a paisaxe que agardabamos nunha illa de orixe volcánica, mais a fertilidade da terra e o devir histórico explican esta realidade. A illa foise convertendo ao longo dos séculos en despensa atlántica paros barcos que comunicaban Europa e América. Mesmo houbo un tempo en que o cultivo dos cítricos foi moi importante (a necesidade de combater o escorbuto), mais sucumbiron a unha praga e pasaron a ser substituídos polo té. Porén non é o té açoriano o que consumimos nos cafés portugueses, polas contradicións da globalización, a comercialización do té de São Miguel non consegue competir, no seu propio estado, co doutros territorios máis distantes.

O que non sabemos cando visitamos a illa e admiramos os seus extensos pastos, é que estes tamén son produto da política salazarista, que intensificou a explotación gandeira. Cóntanolo João de Melo, açoriano da Ilha de São Miguel, na súa epopea Gente feliz com lágrimas, poñendo a falar ao pregoeiro: “Ó meus senhores! Pois manda Salazar, que nos governa de Lisboa, anunciar ao povo que os terrenos baldios do Mato deixarão de ser terra de ninguém e se desmoitarão para que sejam convertidos em pastagem para as reses. Esse Mato do Povo será servido por caminhos de cascalho, abrigos públicos, casa de cantoneiros e postos de recolha de leite. Virão as máquinas, haverá contratas para todos e Deus dará longa vida a quem nos governa. Viva o senhor Salazar!” Política colonialista, aplicada unha e outra vez nas illas atlánticas, illas en que o sentimento de identidade diferenciada está presente, como poden comprobar as e os viaxeiros e testemuña unha anécdota vivida por nós.

Certo día, agardabamos para embarcar na excursión contratada. Os donos das zodiascs estaban a organizarnos en dous grupos. Un deles de españois. Foi entón cando nos preguntaron, case afirmando: espanhois? E nós negamos: Não, nós não somos espanhois, somos galegos. O home mirou cara ao horizonte. Entón deu un paso atrás e volveuse: Mas eu sou açoriano!
E así aos poucos fomos descubrindo un pobo que, malia a distancia, ten certa semellanza con nós. Un pobo que se quere soberano e que padece o illamento, que ten mitificado a metrópole centralista e que, ás veces, tamén é vítima do autoodio, do desprezo á súa lingua …

Mais disto falaremos na seguinte carta.


Marzo 2016
Comentarios (0) - Categoría: Cartas açorianas - Publicado o 18-03-2016 18:15
# Ligazón permanente a este artigo
necesario
Ás veces escribir é como respirar, necesario.

Os días acaban pesando coma o chumbo, a forza de impoñer o seu ritmo sobrenatural, e non hai oco posíbel para a palabra escrita. Entón imponse unha tregua, unha folga, romper os reloxos e abrir un biombo coma un muro que oculte todas as tarefas sempre urxentes para poder coller aire.

Entón, mergullas nas palabras. Palabras coma a auga e o xabón que enchen a bañeira. Mergullas e sentes a calor líquida a destensar os músculos. Aboias deixando que o aroma das palabras penetre nos pulmóns, no corpo todo.


Ás veces escribir é como alimentarse, necesario.

E así descobres as cores das palabras: douradas coma as laranxas agres e doces de grosa tona, verdes coma as ervilles que agardan na súa vaina de auga, vermellas comas os tomates inzados de sementes.

Cores para alimentar iso que non é corpo e sobre o que nos sostemos nese túnel que é a rutina dos días que nunca acaba.

trece de marzo de 2016
Comentarios (0) - Categoría: Escribir é - Publicado o 13-03-2016 10:12
# Ligazón permanente a este artigo
8 de marzo

O 8 de marzo é unha data para visibilizármonos. E foi un 8 de marzo de 1126, hai oitocentos noventa anos, morría a totius Gallecie imperatrix, como ela asinaba, a raíña Urraca, que foi silenciada polos cronistas oficiais da historia.

Comentarios (0) - Categoría: foto-poemas - Publicado o 08-03-2016 14:28
# Ligazón permanente a este artigo
I Gala Solidaria do Día da Muller en Cee
Esta tarde na I Gala Solidaria organizada por Buserana para conmemorar o Día da Muller compartirei recital con Rosalía Fernández Rial e Concha Blanco.

Lerei un poema de Malathi Maithri, "Grande coma o mundo", e un poema propio do libro Argola.
Comentarios (0) - Categoría: Recitais - Publicado o 05-03-2016 12:28
# Ligazón permanente a este artigo
Día de Rosalía 2016
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 24-02-2016 08:28
# Ligazón permanente a este artigo
Creación literaria en Moaña

Este 15 de febreiro terei un par de xuntanzas co alumnado do IES Paralaia de Moaña.

Por iso comprobo, reordeno e repaso o material preparado baixo o nome de "Resucitar a Ofelia".

Comentarios (0) - Categoría: Obradoiros - Publicado o 14-02-2016 10:41
# Ligazón permanente a este artigo
Palabra que crea
Concordo con Gamoneda (Fonación, palabra e escritura, pensamento poético) en que é a palabra a que crea: “O Poeta parte do “non saber” … na construción dun discurso no cal se van reunir palabras cunha significación frecuentemente impensada … e vai crear con elas unha presenza mental ata o momento inexistente… a verdadeira poesía… non é palabra ornamentada, senón, … creación e revelación.

Ás veces a poeta quere escribir, sen que na súa imaxinación exista rastro ningún dunha imaxe en construción. Nese momento, cando se enfronta ao papel en branco, a palabra coa que inicia o poema é a que verdadeiramente o crea, por máis que, no resultado final, esa palabra desapareza para sempre. É ese fío do que xa teño falado, unha especie de adival co que ir tirando do pozo da inconsciencia pensamentos que se van enlazando até construír a imaxe, que, neste proceso, é a conclusión e non o pretexto.

É un proceso duro, porque é como andar entre a néboa, mais cando dá lugar á imaxe, produce a satisfacción de acadar o final do poema.

A palabra construíu. O poema existe e ten columna vertebral. Ten alma. Agora falta que madureza, gardado e esquecido, até a relectura que o esculpirá ou moldeará, para obter a idea que procuramos.

Comentarios (0) - Categoría: Escribir é - Publicado o 06-02-2016 12:56
# Ligazón permanente a este artigo
A propósito de textos descubertos
Imaxe publicada en Sermos GalizaO 26 de xaneiro saía á luz a escoberta de 2.000 documentos inéditos de Pessoa, algo que me fixo volver a unha reflexión que garde desde hai anos e que me impulsou a escribir este artigo:

A propósito de textos descubertos

Onte saltaba a nova da descuberta duns dous mil documentos de Fernando Pessoa, dous mil documentos! E volvín facerme as mesmas preguntas de sempre.

Cada vez que se descobre ou usa un texto que o autor ou a autora, falecidos xa, deixaron sen publicar, volvo ao mesmo, volvo lembrar a Rosalía de Castro mandando queimar os textos que quedaban. Por que? Por que eliminar o que queda e xa non estará na man da autora? por que non facelo?. Até que punto poden ou deben ser publicados eses textos se, en vida, a autora non os destinou a ser publicados, con que autoridade actúa a descendencia?. E preciso, os textos que o autor, a autora non destinou a ser publicados, que mantivo, voluntariamente, no ámbito privado.

Despois lembro a mercantilización das lembranzas, esas poxas millonarias en que os sentimentos do autor, da persoa por tanto, quedan expostos, como aquela carta de Joyce á súa muller, o erotismo cuantificado: 210.000 € en 2004. Esa anécdota fíxome reflexionar, escribir sobre os textos creados para non ser publicados (si, ás veces escribimos sen que o destino da escrita sexa a publicación), alguén tentará editalos un día?

Hai semanas lía a introdución que Marcela Nogueira (sobriña de Pessoa) fai ao libro Cartas de amor de Ofélia a Fernando Pessoa. Comeza lembrando a reacción da súa nai, Teca, a irmá de Pessoa que se carteou co seu biógrafo Hubert Jennings, ante a publicación das Cartas de Amor de Fernando Pessoa pola familia de Ofélia en 1978: “como é possível publicá-las sem que a familia de Fernando Pessoa seja ouvida?”. Unha reflexión que lle serve ao mesmo tempo para xustificar a publicación das cartas de Ofelia, pois parte da base de que tarde ou cedo se publicarán, e prefere estar implicada nesa publicación.

Mais a pregunta permanece. Querería o autor, a autora que eses textos visen a luz?
Non o saberemos máis.

Con todo, algún dos poemas de Pessoa que permanecían ocultos nesa caixa abandonada nun garaxe, prenden novas luces sobre o poeta.

En calquera caso, é outra forma de vivir, de ser inmortal na memoria das lectoras e dos lectores, ansiosos sempre de alimentar a nosa imaxinación.


Artigo publicado en Sermos Galiza, xaneiro 2016.

Poema: "Galería de arte" (2004), sobre a poxa dunha carta de Joyce:

Poxar cartas de amor.
Vender
a sensualidade aniñada nas liñas
das palabras ousadas
con que te convoquei
desde o silencio da carta deslizada
entre as páxinas dun libro.
Esas cartas de amor,
tímidas e procaces,
esa caligrafía inclinada
que debo repetir para que ti entendas,
expresión do meu ser torturado e atento.
As cartas que escribín,
as que vou escribirche
mentres ti non me miras,
mentres eu te contemplo,
espío o teu corpo e os teus ollos,
imaxino que rozo a túa pel escura,
a peluxe que envolve o teu peito.
As cartas que eu escriba,
as que de ti reciba,
estarán entre as páxinas dos libros que gardamos,
sen prezo, nin asedio,
seguras e perdidas.
Comentarios (0) - Categoría: artigos - Publicado o 30-01-2016 10:19
# Ligazón permanente a este artigo
O ano das letras para o poeta do pobo.

Manuel María demostrou ... que se podía facer unha poesía exquisita sen perder o referente da realidade social e do país e a comunicación e a emoción que lle dá forza á palabra.” (López Foxo, “Regreso á poesía de Manuel María”, A Nosa Terra, 2005)

Cando no ano 2005 comecei escribir a comunicación para o Congreso Manuel María: literatura e nación, coloquei á fronte das miñas estas palabras, por considerar que eran definitorias do poeta.

Xa teño manifestado que non acredito na arte pola arte. Considero que a arte dialoga co contexto histórico e social en que nace e traduce a posición da creadora e do creador ante ese contexto. E iso até cando a obra escapa ao contexto real, negándoo ou modificándoo. Con todo, é certo que non consideramos toda arte arte comprometida, e adoitamos empregar esta etiqueta para aquelas obras que teñen a vontade de falar e dirixirse a un suxeito colectivo. Esa vontade está presente na obra literaria de Manuel María, quen, de maneira consciente, asumiu a tarefa de enaltecer a nosa lingua e construír, desde o texto literario, conciencia de nación e orgullo da identidade de noso.

Manuel María era, conscientemente, reflexivamente, un poeta galego, un poeta nacionalista galego, de aí que a súa obra teña un lugar propio dentro da corrente literaria predominante nos anos 60/70 que se denominou socialrealista. É o propio Manuel María quen sinala este matiz nun artigo en que nos fala da súa admiración por Celso Emilio e deixa claro cal foi a relación que mantiveron ao longo da súa vida ambos os dous poetas. Di neste artigo que Celso Emilio foi un poeta progresista, mais “O que non foi ... é o que se entende ... por poeta nacionalista galego como, por exemplo, Ramón Cabanillas. A temática da poesía de Celso Emilio Ferreiro vale pró povo galego. Esto é evidente. Pro hai unha temática específicamente galega – normalización da lingua e da cultura, autodeterminación, situación do asoballo nacional, dependencia, etc.- que non aparece na súa poesía, se exceptuamos o fermosísimo poema adicado ao idioma propio.” (Fernández Teixeiro, M. M., 1989, páx. 6).

Precisamente por iso, no relatorio de 2005 sinalo que Manuel María non só é un poeta socialrealista, é un poeta dun socialrealismo nacionalista que se caracteriza por reivindicar Galiza a través, fundamentalmente, da defensa do idioma e da denuncia da situación de asoballamento e colonización do noso pobo.

Mais ese compromiso do poeta non foi expreso só na escrita, foi unha forma de vida, porque se entregou sen descanso ao traballo cultural. Todos os medios que se puidesen empregar na defensa do idioma e o país eran axeitados, tanto máis axeitados, canta maior difusión tivesen: recitais, charlas, programas de festexos populares, programas de man de exposicións, tarxetas de Nadal … O Correlingua, os libros colectivos como Alma de Beiramar, editado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, AELG, con motivo da catástrofe do Prestige, ou o recital de 29 de novembro de 2003 no Teatro Principal de Pontevedra en homenaxe a Alexandre Bóveda, que tres anos anos máis tarde se traduciría nun libro, Cartafol poético para Alexandre Bóveda, cando o noso poeta xa non estaba entre nós.

Grazas a esa necesidade súa de expresar coa súa presenza e participación o apoio aos actos e actividades en que a nosa lingua, a nosa poesía e a propia Galiza eran o motivo central, as máis novas e os máis novos puidemos gozar da súa presenza e da súa conversa. E ese xeito de ser escritor galego con todas as consecuencias é o legado que del recibimos a xeración que fecha o século XX. Recibimos, defendemos e asumimos: a súa maneira de ser poeta é para nós exemplo a seguir.

Hoxe, ao lermos a Manuel María, non podemos deixar de comprobar que algúns dos seus versos seguen tendo vixencia. En contra do seu temor a que os seus versos perdesen rapidamente actualidade (tal e como lemos no libro Remol), algunhas das críticas e reivindicacións que el realizou desde o poema, son aínda necesarias. Como o “Poema do alleado”, moi axeitado para ler despois das conclusión do Cuarto Informe do Comité de Expertos da Comisión Europea das Linguas minoritarias, que se facía público esta semana, e dedicarllo aos que están gobernando en San Caetano:

Son un bilingüista
moi apaixoado,
un colonialista
ben colonizado.

Con toda a retranca, por suposto!

Felicitámonos de que as letras de 2016 honren o poeta Manuel María. Leamos os seus versos. Mellor, fagamos dos seus versos bandeiras que nos guíen.


Defendendo o idioma como sexa

Atopando a Galiza en nós.



Xaneiro de 2016.

Artigo publicado en Terra e tempo e Valminor.info

Imaxe: páxina 14 do libro Cartafol poético para Alexandre Bóveda, nela Manuel María e Bernardino Graña, entre outros.
Comentarios (0) - Categoría: Ao redor de Manuel María - Publicado o 27-01-2016 08:15
# Ligazón permanente a este artigo
[1] ... [4] [5] [6] 7 [8] [9] [10] ... [91]
© by Abertal
Acuática