acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

Viaxe ao Val de Xálima (I).
Foto Marta Dacosta
(foto de Valverdi du Fresnu desde o cruce que leva a Sa Martín de Trevellu)

Estes días de descanso decidimos viaxar ao Val de Xálima. Había tempo xa que viñamos pensando en achegarnos a coñecer estes pobos estremeños en que se conserva “a fala”, unha variante da nosa lingua nas que foron terras reconquistadas e repoboadas por galegos. Así que con moi pouca antelación reservamos habitación en Valverdi du Fresnu, no único hotel en que quedaban cuartos, pois xa todas as casas rurais estaban cheas.

Chegamos o mércores 31 de marzo ao mediodía. Nesa mesma tarde percorrimos os tres pobos: Valverdi, Sa Martín de Trevellu e As Ellas. Están moi preto os uns dos outros, como a cinco quilómetros, así que o percorrido total non pasou de 20/25 Km.

Impresiona a súa disposición. Deitados ao longo da Serra de Gata, situados no seu extremo occidental antes de chegar á Serra da Malcata, están como deitados na aba da serra. As Ellas, semella un felino agatuñando pedras arriba, como escapando da chaira que viu verter tanto sangue desde a alianza dos vetóns cos lusitanos.

Vistos desde a estrada que comunica Valverdi con Hoyos engáñannos na súa altitude, pois semellando Valverdi o máis elevado dos tres, é precisamente o que está máis baixo sobre o nivel do mar, fronte a Trevellu, a case mil metros de altitude.

Tres pobos, unha fala, un val, o de Xálima, e tres personalidades claramente diferenciadas. Din deles que cada un ten o seu xeito de falar, en Valverdi, valverdeiru, nas Ellas, lagarteiru (un lagarto arrástrase polo seu escudo), en Trevellu, mañegu, en calquera caso xalimés, e se hai diferenzas non as puiden percibir, pois moi pouco sentín a fala ao meu redor.

Trevellu conserva o engado medieval das súas callis estreitas, as casas de adobe e as traves de madeira sobresaíndo sobre as nosas cabezas. Mentres andamos, un regato de auga cruza por entre os nosos pés. Nas Ellas, a penas quedan dúas torres semiderrubadas dun antigo castelu artu que hoxe é o cemiterio da vila, onde os mortos xacen en terra e levan apelidos tan galegos como “Payo”. Valverdi non conserva practicamente nada do que foi a arquitectura popular da serra.

Non foi unha boa época para a viaxe. Demasiados turistas, moitos retornados. Nas rúas non se escoitaba a fala, case reducida ao uso gremial reservado aos iniciados do que os estranxeiros non podemos participar. No hotel, ás veces até me sentía violenta por lles falar en galego, pois moi poucas veces me responderon na súa fala as traballadoras que me atenderon. Mais coñecimos a Xulián, e con el puidemos botar algunha parrafada…
Comentarios (2) - Categoría: Viaxe ao Val de Xálima - Publicado o 05-04-2010 13:51
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
2 Comentario(s)
1 Sintu pena que tenhais sintíu nesta minha (i vossa) terra algunha falta de apreciu, istu poi sel que num destis com yxenti da terra, em epoca de festa so se poi vel forasteirus castelhanus i estremenhus. Ei sempris falu xalimés cuand#blgtk08#u bo a trabalhal a Vigo, onque me falim castelhanu, i so mui bem agasalhau.

Soidi i um forti abrazu a tos os galegus. Si vindis estis na vossa terra estremeira.

Ismael

ismael.cano@lr.org
Comentario por Ismael (20-04-2010 20:56)
2 Non foi falta de aprezo, si un momento inapropiado para sentir a nosa lingua pola alta presenza de turistas e retornados. Mais #blgtk08#tamén atopamos persoas que se sentiron honradas da nosa visita e celebraron a nosa procedencia.

Un saúdo Ismael.
Comentario por Acuática (24-04-2010 17:48)
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal
Acuática