acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

Cinza
foto de Marta DacostaNo verán do ano 2004, escribín o último poema dun conxunto de textos que logo formarían un libro que titulei Cinza. O proxecto consta de varias partes: “que de min queda”, realmente o poema que introduce o libro e dá a razón da súa existencia, como memoria, “memoria do que non queda”, memoria da emoción e da dor máis íntima, “memoria do azougue”, memoria da dor sufrida e asumida, por tanto da que en min se reflicte.
Para rematar estaba a parte principal: “patela e cicel”, concibida como unha especie de álbum fotográfico ilustrado con poemas, de tal maneira que se podían pasar as súas páxinas e ir coñecendo un por un ao meu avó, a miña nai, a avoa... mesmo había algún retrato meu de cando pequerrecha, ou do meu fillo. Cada ilustración textual levaba a súa data, unha data moitas veces aproximada, xa que descoñecía en que momento se tirara a foto, ou cando sucedera exactamente o feito que relataba.
Malia esta parte estar baseada na miña memoria familiar, contén, desde o meu punto de vista, a visión da memoria colectiva, quero dicir, cando falo da miña avoa volvendo de traballar na descarga do peixe, de madrugada, evoco un episodio que nos remite ao sufrimento colectivo dun pobo, a guerra civil; cando falo da morte do meu avó, quero falar dos mariñeiros que se salvaron dos naufraxios ou dos que morreron no mar. É certo que hai textos que non transcenden a memoria persoal, como hai outros que só existen porque se insiren nun conflito colectivo do noso país.

O libro pasou algúns avatares e finalmente foime pedido por unha editorial en 2006. Xa corrixín as probas hai dous anos. E nada máis souben del. Daquela, entre seguir e parar, sigo, e aquí irei deixando (algo que xa fixen puntualmente), de vagariño, as súas páxinas, unha a unha cando poida... e así, quen quixer pode compartir comigo esta memoria.
Comentarios (2) - Categoría: Cinsa - Publicado o 03-04-2009 20:02
# Ligazón permanente a este artigo
(A Ribeira, 1949)
arquivo Marta DacostaCorre sobre as zocas de tres paos
repenicando a pedra da Laxe
a neniña que arrebola carbón
mentres a banda enche a Praza de festa.
Sobe a voz das peixeiras da Ribeira,
o seu canto de sereas desde a Praza dos Ratos,
e o arrecendo das patelas
inzadas de azuis lingotes de prata.
Chámaa a avó,
a muller pequena que pode co mundo,
a fada das ilusións feitas rosca de Reis
enriba do chineiro que amobla unha casa enteira.
Eu coma ti,
avanzo feliz nos cabalos da festa,
pegasos que nos dá a memoria
para voar cos soños.


(outro poema do inédito Cinza
tradución en palabras do retrato da nena)
Comentarios (2) - Categoría: Cinsa - Publicado o 23-10-2008 21:26
# Ligazón permanente a este artigo
Cinza na Xanela
Imaxe de La Voz de GaliciaAcabo de recibir o número 25 da revista cultura A Xanela, promovida pola Asociación Eira Vella de Betanzos. Como os anteriores, é un número ben interesante que combina a creación literaria de autores recoñecidos e outros máis novos, con artigos de temática variada (literaria, musical, histórica...) Neste número publícanse catro poemas do libro inédito Cinza, precedidos desta

(introdución necesaria)

Catro poemas do libro inédito Cinza (2004)

Debeu ser xa antes, no ano 2003, que decidín escribir un libro de poemas que na realidade fose un álbum fotográfico familiar trasladado ao verso. Así naceu Cinza, un libro que rematei de escribir no ano 2004 e que desde entón fun dando a coñecer en recitais e en publicacións diversas. Hai anos xa que o libro está entregado para a súa edición, mesmo se corrixiron as súas probas hai anos tamén, mais non o temos fisicamente nas mans. Hoxe entrégovos unha nova escolma, no meu intento de darlle corpo a través das publicacións colectivas. As datas e os lugares (do concello de Vigo –explicarei que “A Ribeira” é o nome con que os habitantes dese barrio coñecemos o que se chama “O Berbés”-) fan referencia ás persoas retratadas en cada poema.


De ente os catro poemas publicados está este:

(1972)

Miña nai ía diante co coitelo disposto
eu seguíaa entre hipnotizada e medrosa
para agarrar as patas lixadas do bicho
mentres ela o apertaba con forza
e retorcía o seu pescozo.
Exactamente sempre así,
e un golpe veloz sobre a alma retorcida,
a presión exacta
e o sangue caía en fervenza violenta
para estrelarse no fondo da cunca branca.
Aínda tiña calor aquel corpo morto,
aínda quería mover as patas inservíbeis.
Un mazo de plumas decapitado,
afogado en auga candente.
Ao día seguinte o callo de sangue adornaba a fonte
coa súa cor escura e unha forma improbábel,
forma de cunca e burbulla
que non podía nin tocar.

Aquel ano,
miña nai sacrificou lentamente o galiñeiro
e meu pai chegaba na noite clandestina,
cos zapatos perdidos na carreira cega,
o tío tirábase desde o sexto colgado dun palangre,
era o medo gris,
o medo gris,
gris como a lousa en que o xiz branco
gravou nos meus ollos para sempre,
inexplicabelmente,
unha data de 1972.
Comentarios (0) - Categoría: Cinsa - Publicado o 04-07-2008 13:51
# Ligazón permanente a este artigo
Poesía
Foto e montaxe de Marta DacostaHoxe atopeime co libro Poemas canónicos de Konstantinos Kavafis e adopteino porque non sei se o extraviei, o certo é que para a miña memoria houbo un libro de Kavafis traducido ao portugués nas miñas mans, mais o libro non aparece por ningures, malia ter deixado o seu rastro nun poema de Crear o mar en Compostela. Incógnitas.

Así que non o pensei e volvín a casa con Kavafis entre as mans, relendo o poema a "Itaca" (leva sempre a Itaca na túa mente), ou "O prazo de Nerón":

Agora volverá a Roma canso,
marabillosamente canso desta viaxe
que foi un trans curso de días de pracer...

Esta edición de Rinoceronte é a tradución para o galego de Kavafis (por fin!) feita por Yolanda Vilarchao, que xa está entre os finalistas dos premios da AELG no apartado de tradución.

Mais non foi o único libro, tamén traía canda min o nº 31 de Dorna. De novo a poesía, a nosa e a de Kirmen Uribe. Nesta revista de Dorna publícase o poema (1966), outro poema do aínda inédito Cinza:

(1966)

Nacín aquí.
Aquí onde o cemento
desterrou o mar.
Aquí onde afogan as ondas pretéritas,
na xordeira do tempo que negamos.

Aquí vin ao mundo
mentres a vida era río de sangue imparábel,
río a esgotarse lentamente,
río sen dique
e eu unha illa.
Aquí vin ao mundo
con pel de escamas e mans palmípedas,
medusa de argazo fosforescente,
peixe lúa extraviado na superficie da vida.
E aquí
recollín un a un, na patela da alma
os peixes da memoria dun século.

Coa tataravoa pobre por vontade,
namorada do sal do mar, fada farturenta,
eu viña ao mundo.
Co avó que, tan novo, foi barqueiro da illa maldita,
remador e carteiro das palabras negadas,
eu viña ao mundo.
Coa mudez de Pepa
pola vida roubada
pelexo de cazón a desfacerlle as mans
eu viña ao mundo.
Coa bisavoa navegante en noites e tabernas,
a que no lance trae a vida e o amor,
eu viña ao mundo.
Cando o outono era maré alta,
mentres o martelo paría pedra
e o peixe nacía entre as costelas,
eu viña ao mundo.
Comentarios (8) - Categoría: Cinsa - Publicado o 17-03-2008 14:28
# Ligazón permanente a este artigo
SOBREVIVIR
de http://es.wikipedia.org/wikiEstremecedoras as palabras do mariñeiro do Tiburón III relatando o rescate dun inmigrante nas augas próximas a Cabo Verde. Unha vez máis o desexo dunha vida máis digna convértese en morte de estraperlo.

Hai anos, nunha situación coma esta, escribín este poema. É a única forma en que sei falar disto.


(31 de outubro de 2003)

miramos cara a atrás, que o camiño é memoria,
e a memoria o antídoto
contra a perversidade


e non esqueceremos
que os seus corpos inchados eran carne maldita,
negocio coñecido e ocultado,
usura permitida sen rubores.
Que a esperanza bombeou o sangue do seu corpo
e os mantivo con vida
para ser devorados deste lado,
cadáveres varados para esta indiferencia,
man, ladrillo e obxecto do seu odio.
Hoxe hai unha tregua de luz, tan necesaria
para iluminar o camiño e que a memoria
traia até o presente a súa esperanza,
o amor e a loita que perderon
nunha noite sen luz,
sen corazóns, sen mans para salvalos.
Comentarios (2) - Categoría: Cinsa - Publicado o 25-10-2007 21:27
# Ligazón permanente a este artigo
(1940)
Arquivo familiar Marta dacostaEste poema, publicado no libro do Festival da Poesía de 2006, foi escrito en 2004, durante unha dolorosa convalecencia en que miña nai me acompañaba e recuperaba para min lembranzas coma esta, en que unha sereíña nova voltaba do duro traballo nocturno na Ribeira (o porto do Berbés en Vigo). Esa sereíña é a miña avoa Saladina (a moza da foto), que debeu levar un susto tremendo esa noite.

O poema forma parte dunha serie en que vai quedando constancia da memoria da estirpe familiar á que pertenzo e que é o núcleo dun libro inédito que na súa forma definitiva titulei Cinza.

(1940)

Volve da Ribeira,
deixou no peirao as mans de serea
aínda que leva as escamas no corpo.
Un vulto asexa,
baixo a manta foxe ao frío da madrugada
e convértese en sombra ameazante.
É o Roxo,
un home enorme gardando o medo do asasino,
o asasino que ditou orde de morte,
que sinalou un por un aos paseados,
que denunciou, xulgou e condenou
desde o poder da cobiza
e agora non dorme,
non dorme porque na noite
a estadea dos paseados na súa procesión eterna
marca a porta da súa casa,
deita cera ao redor do seu leito,
aproxima do seu rostro as caveiras putrefactas,
farrapos de fantasmas,
inmensamente poderosos e xustos.
O asasino Sinforiano
paga a un home
para impedir a entrada da estadea.
O Roxo non dorme,
envurúllase na manta contra o relento da noite.
“Pasa nena,
son eu que estou a gardarlle o sono
ao malnacido”.
Comentarios (3) - Categoría: Cinsa - Publicado o 29-06-2007 17:35
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Acuática