acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

A axuda dun pincel experto
Hoxe rematei de ler A punto de partir de Li Bai, o poeta que me tivo absorbida estas semanas. Despois das cousas que levo escrito aquí e alá, creo que non teño que declarar unha vez máis que me admirou a súa poesía, a sinxeleza con que dá conta da paisaxe, espello do noso ser oculto, ou a actualidade de moitos dos seus versos.
A imaxe reproduce o derradeiro poema publicado no libro que parece que é o único que se conserva caligrafiado polo propio Li Bai (aínda que algúns estudosos cren que non é de Li Bai), un poema improvisado ante o emperador Xuanzong e que di así:

Inscrito ao subir á terraza Iang

Os montes elévanse, as augas esténdense,
son mil e dez mil as aparencias das cousas.
Se non é coa axuda dun pincel experto
como expresarei o puro e o grandioso?

Escrito ao subir á terraza Iang o día dezaoito,
Li Bai


Creo que terei que volver ler o libro, mais nesa nova lectura prescindirei das notas e deixarei libre á miña mente para que procure cada símbolo oculto. Ou non. Digo isto porque o viño é unha constante nos textos do chinés, porén, teño para min que cómpre facer unha lectura non literal do termo, contextualizada nun dos seus temas recorrentes: a paso do tempo, a fugacidade da vida...

Os que viven son viaxeiros de paso,
e os mortos son xentes que regresan.
Breve estancia dan o ceo e a terra,
choran este mundo en que todo é po.

Antano era un amante do que hai na copa,
e agora é só po debaixo dos piñeiros.


Ese viño tal vez sexa o símbolo dunha vida pracenteira:

Facede caso do meu bo consello, non rexeitedes esta copa...
Onte aínda eramos mozos de fazulas coloradas,
hoxe xa nos vemos urxidos polo cabelo encanecido.
Por todas partes medra a maleza no pazo de Shihu...
Desde os tempos máis antigos foron moradas de reis
e agora os seus muros pechan tan só po amarelo.
Se, sabéndoo, aínda seguides apartando o viño,
entón que terá sido das xentes de antano?


E sigo. Por que estou realmente impactada por esta poesía. Así que agora rematarei a antoloxía chinesa e despois (se son quen de agardar) comezarei con Santôka, mentres sigo tentando comprender Cabalos desbocados de Mishima.
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 03-11-2009 17:28
# Ligazón permanente a este artigo
Bebendo ao luar

Bebendo ao luar

Entre as flores, un xerro de viño,
bebo só, sen ningunha compaña.
Levanto o vaso e convido o luar,
coa miña sombra, somos tres persoas.
Mais a lúa non é quen de beber,
e a miña sombra só sabe seguirme.
Compañeiras breves, lúa e sombra,
gozade mentres sexa Primavera.
Eu canto, a lúa pasea.
Eu bailo, a sombra algarea.
Se lúcido, gozamos xuntos,
se bébedo, cada cal polo seu lado.
Eternas amigas miñas insensíbeis
agárdovos na Vía Láctea.

Poema de Li Bai.

Despois de ler a tradución que deste poema publica Anne-Hélène Suárez Girard no libro A punto de partir, procurei o mesmo texto en portugués e acheino da man de António Graça de Abreu, no seu libro Poemas de Li Bai, publicado en 1990. Coas dúas traducións na man construín a miña propia versión deste poema en galego.

Agardo que vos guste, para min é un poema fermosísimo.
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 23-10-2009 17:21
# Ligazón permanente a este artigo
De fala a lingua
Foto Xaquín Soliño
Onte, na galería Sargadelos de Pontevedra, tiven a honra de realizar a presentación do libro De fala a lingua: un proceso inacabado de Pilar García Negro en Pontevedra. A Asociación Maio Longo tivo o acerto de realizar este acto, que era moito máis cá presentación dun libro. Falamos de lingua, falamos das causas, falamos do que precisamos, falamos de que queremos deixar constancia o 18 de outubro de que amamos e usamos o noso idioma, e que reclamamos non só que manteña os espazos e a visibilidade que aos poucos conseguiu acadar, senón que amplíe esa presenza en todas as direccións posíbeis.

O libro de Pilar García Negro é un compendio de artigos escritos enter 2000 e 2008, e xa o di a propia autora na Introdución: “Quixera a autora que todo o aquí recollido non tivese nada a ver coa actualidade e formase parte só dunha recordación do pasado.” Mais non é así, porque en cada artigo – capítulo imos encontrando palabras que volver ter hoxe vixencia plena, en cada páxina hai unha reflexión ou argumento que aínda goza de plena utilidade.

O libro recolle tamén as dúas iniciativas parlamentares presentadas polo BNG e defendidas por Pilar para a modificación da Lei de Normalización Lingüística.

Para falar do noso idioma sempre hai tempo, calquera lugar é axeitado, porque sempre, sempre, e agora especialmente, é oportuno e necesario, como este libro en que podemos ler:

“A exclusión do galego véstese hoxe con traxe bilingüe… ao igual que os negros, cóntase con el en tanto en canto non ouse endexamais ocupar o asento do amo, isto é, se conforme coa súa existencia afastada e invisibilizada no mundo social e público.”

“Toda a nosa historia autónoma, desde hai cento e cincuenta anos, é a historia por poñer o galego nos lugares visíbeis socialmente, por lle dar estatuto público... E este esforzo pacífico, democrático, superador de barreiras artificiais, debelador do clasismo... É chamado imposición!”

(a foto é de Xaquín Soliño. Grazas)
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 09-10-2009 14:46
# Ligazón permanente a este artigo
A senhora dos Açores
arquivo Marta DacostaO sete de agosto, hai un ano case exacto, comprei este libro no Centro de Artes e de Ciências, museo construído na antiga fábrica baleeira da Sibil, en Lajes do Pico, ou sexa na mesma illa sobre a que a autora escribe. Lin a contracapa e dixen, vai comigo, preciso deste libro para logo alimentar a memoria deste lugar, tal e como alimentara un día a fame de coñecelo lendo Afectos de alma de Judite Jorge (tamén unha historia da emigración, moi na liña de A Sibila de Bessa Luís), e como me reafirmara no meu apetito con Mulher de Porto Pim, doutro italiano, Tabucci.

Así que lendo A senhora dos Açores, de Romana Petri, quixen volver á illa, recoñecer eses lugares escuros de pedra lávica, como ela di, os misterios. Procurei o mapa para situar debidamente as localidades de Arcos e Cabrito e lembralas mellor. Busquei entre as fotos e atopei esta foto feita entre Ponta Negra e Arcos, e collín tamén a miña memoria física, é dicir, esa pequena libreta que sempre vai comigo, especialmente nas viaxes, e na que vou anotando todo o que quero lembrar, neste pulso constante coa miña contraditoria memoria. Di así: “Fomos cara a Cachorro e vistamos a súa costa, chea de pedras con formas que parece que se fixeran onte... Continuamos pola costa contemplando as caprichosas formas que tomou a lava cando baixou cara ao mar, nesta illa que é a máis nova, pois só ten 300.000 anos. Neste lugar vistamos o conxunto etnográfico da cultura do vinho, coas parcelas separadas por muros de pedra negra e as viñas abandonadas, algunha a subir polas árbores, mesmo.” Iso foi o día 8, un día despois de me facer con este libro de Romana Petri.

O libro quere ser un retrato sentimental da illa do Pico. Por iso é fundamentalmente un retrato das súas xentes, das mulleres e dos homes que un día emigraron a Canadá, aos Estados Unidos e que, sempre, sempre se doen desa partida, malia os seus fillos americanos xa na fala e no corpo. Romana Petri destila nas súas palabras un profundo desprezo por esa americanización, e o libro vai deseñando ante nós un retrato real e máxico da illa, coas súas cores e formas caprichosas, cos seus habitantes corpóreos e incorpóreos, cos seus diálogos deste mundo e do outro, sen que haxa fronteira ningunha entre o mundo dos vivos e os mortos, ante a verosimilitude de falar cun home-pranta que xa non está, mais que todos coñecen e aprezan, co que todos dialogan.

Foi un retorno diferente á illa, que hoxe me fai lembrar o doloroso impacto que me produciu a visión dos autoclaves en que se cocía a carne e a graxa dos inmensos cachalotes... alí na antiga fábrica da Sibil.

Literatura nutritiva para a memoria e o pensamento.

P.D. Vén a conto citar a Francisco Castro, Xeración perdida, cunha pequena adaptación, porque agosto é así: “A escitora parece unha supermuller porque é a única individua no mundo que, cando está de vacacións é cando se pon en serio a traballar, é dicir, a escribir.”
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 10-08-2009 11:57
# Ligazón permanente a este artigo
Sabor a chocolate
"Escribir comezou producirlle pracer, un pracer íntimo e silencioso, un recollemento onde se atopaba consigo mesma a soas e que lle daba unha paz que até agora non coñecera" Fala de Eleanor Trap, a sobriña de Adrian Troadec, que fixo unha fortuna cunha pequena fábrica de chocolate que logo medrou grazas aos encargos dos americanos que participaran na Segunda Guerra Mundial. Eleanor transformou a fábrica, converteuna na gran fábica de choloclates Trap.

A novela titúlase Sabor a chocolate e o deseño do libro é o dunha tableta de cholocate, un deseño acaído para unha novela en que o chocolate, o seu sabor, é un elemento central: Adrian Troadec pensa en como namorar a Alma, unha violoncelista que toma doces despois dos ensaios, e así xorde unha fábrica de chocolate.

Esta novela de José Carlos Carmona foi gañadora do XIII Premio Universidade de Sevilla (fáiseme curioso que sinalen como feito meritorio que presidía o xurado Arturo Pérez reverte...). Lese de seguido, a novela vai tirando da lectora, e vai deixando ante ela unha historia que coma os elos dunha cadea vai enganchando ante nós personaxes varias e as súas vidas.

A novela está construída nunha especie de estilo de xustaposición en que as pequenas biografías se van sumando para dar lugar á historia da familia que construiu chocolates Trap. Por outro lado está escrita cunha forte predilección polas cláususlas simples, de frases breves en parágrafos breves.

Sabor a chocolate é unha historia fermosa que fala da vontade e do desexo por acadar os nosos soños, malia a amargura.
Comentarios (2) - Categoría: libros - Publicado o 01-08-2009 20:26
# Ligazón permanente a este artigo
Poesía, poesía
Estes días só leo poesía. Gozo da poesía. En calquera lugar vai comigo un libro, e certamente lin e estou a ler dous libros fermosos.

Remataba o outro día Látego de algas, de Antón Reixa

"Escribo en voz alta coa boca chea para dinamitar o ruído do silencio e o zoar dos frigoríficos nas casas baleiras"

"...
Botarte de menos en décimas de segundo
Escribir unha longametraxe de cada sorriso teu
Construír un calendario de luces silenciosas
Para ti, para min
Días de sombras sonoras"

Di Yolanda Castaño ao inicio do prólogo "Nin pose nin performance: poemas de amor baseados en feitos reais." E si, poemas de amor contra o tempo en cada páxina.

Despois abrín Do ventre da cóbrega, de Xavier Seoane, e aí estou. Gozando con cada poema:

"O Profeta

Aprendín o nome das cousas,
asomeime ao baleiro e mergulleime no todo
mais o sol do deserto me cegou
e o vento do soño borroume.

Só pido
que me esquezades.

Que sexades piadosos."

Ademais no Ventre da cóbrega léome (como diría Xabier P. Docampo), léome cando di:

"Botamos terra na boca dos xustos
e vertemos retóricas abstractas
en orellas de homes que se volven asnos.

Deixamos que os satisfeitos loasen a discordia,
que os excluídos mastigasen terra
e os insaciables cuspisen na ágora."

Xa sabedes: poesía e poesía. Poesía.
Comentarios (2) - Categoría: libros - Publicado o 26-04-2009 11:29
# Ligazón permanente a este artigo
A fada das lapas
O venres presentamos en Gondomar o libro A fada das lapas, de Manuel Janeiro. Un atractivo libro que, malia as aparencias, non é un conto para nenos, non, é un conto marabilloso para adultos.

O relato é un exemplo de desenvolvimento do conto marabilloso, mais as personaxes que o desenvolven foron habilmente manipuladas polo autor. En canto á fada, Janeiro preséntanos unha fada que procede das lapas, que vén do centro da terra a través do volcán, unha muller que se introduce no corpo do fillo do ferreiro, e que é unha silueta negra cun vestido de ás de cabaliño do demo. Esta fada ten así un certo carácter demoníaco, e ademais está revestida coas ás da voraz libeliña (un insecto carnívoro). Eta fada, como todas as fadas, ten certos perigos, pois pode matar os seus amantes unha vez satisfeita a súa paixón. Ademais ten un certo parentesco coas fadas escocesas e irlandesas que, segundo Borges, tiñan lugares subterráneos en que agachaban nenos e homes que secuestraban.

Este conto é unha alegoría da incomunicación que conduce á traxedia, o heroe non morre, mais queda destruído para sempre e só entón, comprende a importancia da entrega e a comprensión.

Desde o meu punto de vista, un dos momentos máis fermosos é a xestación do neno e o seu nacemento.

Na fada das lapas, como en todo conto marabillosos hai un agresor e unha vítima, mais neste relato esas funcións non as desenvolve sempre a mesma personaxe, porque, como na complexa realidade, os nosos actos poden ser egoístas e estar cheos de amor, e unha veces producimos o maior dano do que somos capaces a quen máis amamos, para logo entregar a nosa vida por ese mesmo ser.

Algo así sucede neste relato fantástico que é un transposición dunha convivencia difícil, dese lugar desolado en que o centro do amor é ignorado, mentres todos cren loitar por el. Unha nai e un pai enfrontados, que loitan até o final polo fillo nacido do seu amor.
Comentarios (6) - Categoría: libros - Publicado o 02-02-2009 08:40
# Ligazón permanente a este artigo
Historia dun amor
Foto de BBC Mundo.comHai uns días recomendáronme que lese Carta a D. Historia dun amor, de André Gorz (2008, Paidós, Madrid). E comecei inmediatamente a súa lectura.

Xa no inicio o autor xustifica a escrita do libro: “abordar os problemas que desde hai pouco me atormentan. Por que estás tan pouco presente no que escribín se a nosa unión foi o máis importante da miña vida? Por que, en O traidor, presentei unha imaxe falsa de ti, que te desfigura?”

Ao longo do libro Gorz procura retratar o seu amor, e percibimos con nitidez cal era a súa natureza, un amor baseado na amizade, na unión física e intelectual que fai que dúas persoas se unan de tal maneira que non poidan prescindir unha da outra, que se axuden e complemente compartíndoo absolutamente todo.

Non sei se este libro acadou maior relevo polas circunstancias vitais que coroaron a súa publicación. Se cadra, nada saberíamos do autor se non fose polo dramatismo da súa morte, da morte dos dous, de Gérard (Gérard Horst era o seu nome real) e Denisse, tan unidos que nin entón se separaron. Realmente un acto que realzou a sublimidade do seu amor.

Para min, as pasaxes máis interesantes do libro, a parte do retrato desa unión, foron aqueles nos que relata o seu impulso creativo:

“A primeira meta do escritor é o que escribe. A súa necesidade principal é escribir. Escribir... ausentarse do mundo e de si mesmo para, eventualmente, convertelos en materia de elaboración literaria” (p.p. 42-43)

“... tiñas máis sentido político ca min... Habitueime a facerte ler os meus artigos e manuscritos antes de entregalos. Aceptaba as túas críticas de mala gana, “Por que sempre tes que levar a razón!” (p.p. 60-61)

“... o que importa é o dicir e non o dito-, o que escribira interesábame moito menos que o que podía escribir a continuación.” (p.p. 70-71)

“A miña motivación principal é manifestamente a necesidade obsesiva de elevarme por riba do que vivo, sinto e penso, para teorizalo, intelectualizalo e devir un puro espírito transparente.” (páx. 75)
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 11-01-2009 13:36
# Ligazón permanente a este artigo
A materia do poema
foto de Marta Dacosta
Atopeime co libro A matéria do poema de Nuno Júdice na Festa do Livro en Horta. Primeiro chamoume o título e logo o poema “Ofelia e as ninfas” convenceume de traelo canda a min

“... é Ofelia que me
recebe, acordada, renascida e pura camélia”

Pois atopaba no autor esta Ofelia resucitada que eu reivindicara nos meus versos.

Algún mes despois botei man do libro, mais o exceso de encabalgamentos e de extensión nalgúns poemas, acabou por facermo esquecer sobre a mesa de noite. Até días atrás en que veu á man de novo, e entón si, un poema foi tirando do outro e o libro acabou de ser lido e conseguiu que a miña memoria quixese recordar varios dos seus versos:

“... o verso tornou-se um intervalo
entre dois ruídos, com o seu silêncio pontuado
pelo bater da tecla no papel...”

“”... Transformo o som no mosto
que destila o puro azeite da memória,
... para amassar numa farinha
de palavras os contos brancos da origem.”

“É assim com o poema: faço-o com as
palavras velhas, as que estão cheias de
bolor, as que foram atiradas para um canto
do dicionário. Algumas, não sei o que
querem dizer; outras, disseram tantas vezes
o mesmo que já perdi o sentido do que
dizem. Mas quando as colo, no verso,
o que ouço tem sempre outro sentido.”
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 05-01-2009 13:27
# Ligazón permanente a este artigo
Placeres Castellanos
"Nais do mundo que ledes este humilde libro, non fiquedes de brazos cruzados agardando unha nova guerra... Os nosos fillos son o noso froito e ninguén ten dereito a arrebatárnolos baixo ningún pretexto."

Estas palabras de Placeres Castellanos, figuran no remate da biografía que sobre a exiliada realizou Elsa Quintas. Hoxe volven ter un intenso significado, volven ser un berro absolutamente necesario.

Días atrás remataba a biografía desta muller que tanto sufriu, afastada dos seus que ían sendo asasinados sucesivamente.

O 31 de decembro de 1939 Placeres ergueuse do seu leito para saudar o nacemento de 1940, Elsa recolle no seu libro estas palabras do diario de Placeres: "As estrelas, a coro, cantaban unha fúnebre marcha silenciosa, como despedida ao exqueisito ano vello, e íanse retirando alegres porque enterraban a un tolo furioso que tantas amarguras producira... O astro rei, con suave sadismo, rompía e desfacía a neve e esta emulaba a unha virxe masoquista, delirante e apaixoada"

O seu fillo máis novo publicou durante anos unha estremecedora esquela en memoria do seu pai, Victor Fraiz, a súa nai e tres dos seus irmáns, todos vítimas do fascismo.

Non podemos esquecer.
Comentarios (2) - Categoría: libros - Publicado o 30-12-2008 13:34
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Acuática