acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

Rural! Crónica dunha colisión política
De viaxe en París, alá na avenida Saint Germain, entrei na librería Album. Nada mais entrar atopei a BD que levaba buscando mais dun ano, e na súa versión orixinal: o sétimo capítulo de Murena, Vie des feux, de Dufaux e Delaby. E lanceime. Xa non vin máis, fun pagar na caixa. Mais entón deime conta de que a librería tiña un piso inferior. Daquela paguei e baixei, e alí botei o tempo que me quedaba, á dereita, á esquerda... Non atopaba nada de Davodeau e tiven que preguntarlle ao rapaz da librería, xusto había unha zona exclusiva para o autor que tanto me gusta e non pasara por ela.

Dous días despois traía na maleta Rural, crónica dunha colisión política. Hai tempo que comezara lelo, mais deixeino apartado, outras urxencias... o francés coloquial que se me dá máis regular có outro... Retomeino esta semana e lino dun tirón. Vaia! Que mal me sentín e canto me gustou! Si, si. Sentinme mal porque é a crónica de como lle afecta a un pobo unha decisión política, a construción dunha autoestrada que acaba tendo o peor trazado posíbel e o máis caro porque alguén, con poder, afastouna do traxecto inicial (prexudicáballe).



Davodeau dá conta de como esta decisión afecta a un grupo de granxeiros que fan agricultura ecolóxica, e aproveita para falar do movemento labrego, e tamén fala dunha familia que ten que abandonar a súa vivenda porque a autoestrada lle pasa por diante da porta xusto... E claro, identifiqueime de cheo... Fala tamén da asociación que se creou para loitar pola protección da zona...

Unha BD para ler, si, hai que lela. Asegúrovos que o final é fantástico, non volo conto, só dou traslado do texto da derradeira viñeta:

“L’inconvénient de ce genre de barrière, c’est qu’il faut forcément se situer d’un côté ou de l’autre. S’asseoir dessus, c’est se piquer le cul” que traducido un pouco libremente sería: “o inconveniente deste tipo de barreiras é que cómpre situarse dun lado ou doutro. Sentar debaixo é rañar no cu”
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 26-07-2010 12:15
# Ligazón permanente a este artigo
O Libro das viaxes imaxinarias

“Todas as viaxes son un regreso.”

Así comeza O libro das viaxes imaxinarias de Xabier P. DoCampo, ilustrado por Xosé Cobas.

“... os camiños que emprende o Viaxeiro son vieiros que conducen ao coñecemento e á aprehensión da beleza, que tantas veces hai que rescatar do medio da miseria e do mal.” “...antes do que nos dá a viaxe... o que se nos está dando é un intre, un anaco de tempo no que temos o privilexio de tomar algo do que non tardaremos en nos desprender.”

Así son todas as viaxes, as realizadas cada día, as que nos levan a outros lugares, distantes ou non, as que imaxinamos, as que emprendemos ao abrir as páxinas dun libro.

Había un ano que o libro agardaba. Chegou a casa despois de asistir á presentación que DoCampo e Cobas nos regalaron aquí mesmo, en Libraida, en Gondomar. E por ese azar caprichoso do tempo e os ollos, non veu ás mans até este mes de xuño, xusto un ano despois.

Lin o libro de vagar e fun anotando todo o que non quería esquecer, como o capítulo XIX: “Pouco parou o viaxeiro en Adnilo. Os habitantes desta cidade esqueceron totalmente o seu pasado.
“A súa historia, a súa tradición, o que tiñan en común foise nun sopro do vento da desmemoria. Agora descoñecen a razón das cousas... Desde que perderon o pasado non son quen de recoñeceren o presente. Non saben quen son e téñense por ninguén.
“O Viaxeiro viunos e foise ateigado de tristura.”

Cando estaba para rematar o libro, lembrei outro que comezara ler anos atrás, o Atlas do mundo das vivencias, de Louise van Swaaij e Jean Klare, un libro que é verdadeiramente un atlas, mais un atlas que nos mostra lugares como o que ilustra esta anotación: Tensión, un lugar situado nos Montes do Traballo, capital atravesada por unha autoestrada que comunica a Rabia coas Horas Extras e que máis alá lévanos a Atraso e, despois, tomando a estrada do sur, a Reunións, por unha entrada que pasa por Ceca, unida a través dunha pista con Meca. Certamente, coñezo ao detalle eses lugares.

E esta foi a miña viaxe, dos mundos imaxinarios e femininos de DoCampo, inspirados como el mesmo nos di en As cidades invisíbeis de Italo Calvino, ao Mundo das vivencias, que permanecía clausurado baixo unha manta de po e que hoxe abriu de novo as súas páxinas, ás que, con certeza, volverei no futuro, gozando dos seus mapas para compartilos ou discutilos.
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 11-07-2010 12:19
# Ligazón permanente a este artigo
Polos camiños de Cangas
Ando tan atarefada que non vou ao día. Así que aínda hoxe vou falar do venres pasado, da fantástica celebración dos 25 anos do certame María Soliño, que xuntou no IES do mesmo nome a varios membros dos xurados e os seus correspondentes premiados.

Para a ocasión as profes Sole e Chus, entendo que coa axuda doutros compañeiros e compañeiras, e coa complicidade de moitos e moitas, artellaron unha exposición en que luciamos cada un de nós debidamente fotografado ao lado do poema enviado para a ocasión. Ese mesmo poema, e os que foron premiados ao longo destes anos, constitúen o volume Polos camiños de Cangas, 25 anos do certame de poesía María Soliño.

Gustei moito do evento, de poder achegarme (case mo impide un deses “previstos” que non avisan e que sempre me rodean) e de compartir unhas horas coas profes e tamén con Xosé Manuel Millán, Carme Krugkenberg, Eduardo Estévez e Lucía Novas entre outros.

Aí estamos todos posando para a foto de La Voz de Galicia, xusto antes de nos encamiñar para o Salón de Actos en que, despois das intervencións, recitamos os nosos versos.

Mentres daban inicio ao acto viñéronme á memoria os meus anos de instituto, porque eu tamén participei nos certames do centro Santo Tomé do Freixeiro alá polos anos 1982-83 ou 1983-84, e algún premio gañei. Por iso sinalei a importancia destas actividades que nos fan dar un paso adiante e, moitas veces, axudan a continuar.

Lembraba sobre todo aquel mural que fixeramos entre Estrella, Ana e máis eu, soamente tres adolescentes que cun papel de estraza xigantesco cubrimos unha daqueles enormes paredes das escaleiras do instituto. Había un gran debuxo central, que Estrela deseñou e Ana e máis eu axudamos a colorear. E a cada lado, un longo poema que eu escribira facendo saír todo o que fervía no meu interior naquela primavera dos 16 anos. Onde iría parar ese poema?

Nun minuto, volvín ser unha adolescente solitaria e recuperei toda a insconciencia daqueles anos.

Por iso lles falei dos anos do instituto e, sobre todo, do gran labor que ven facendo todos estes anos o profesorado do centro. Non só pola iniciativa, senón porque dura tanto.

Así que, parabéns e a continuar...
Comentarios (2) - Categoría: libros - Publicado o 24-06-2010 22:00
# Ligazón permanente a este artigo
Presentación en Vigo de Feijóo o galego e nós
O xoves presentamos en Vigo, concretamente en Librouro, o libro: Feijóo, o galego e nós. Había dúas fotógrafas, incháronse a sacar fotos, tivemos que posar mesmo, mais ao día seguinte soamente saía unha anotación diminuta no Faro de Vigo, mais nada. Tanta foto e para que. É a historia de sempre.

Pois para presentar este libro estabamos o seu coordinador, Xosé María Álvarez Cáccamo, e Manuel Bragado, Henrique Harquindey e eu mesma. Durante máis dunha hora falamos do libro e sobre todo da nosa lingua, dos ataques reiterados e premeditados á nosa lingua. O público era un público entregado.

Foi un acto reconfortante, de autoafirmación, de diálogo. E o libro un libro necesario, útil para lembrar con exactitude todo o que foi pasando, como o recibimos, como respondemos, como estamos dispostos a continuar.

Rematei a miña intervención dicindo que temos motivos para a esperanza, porque somos máis, moitos máis os e as que hoxe e mañá loitaremos polo noso idioma. E temos a razón da nosa parte.

Adiante!
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 12-06-2010 12:42
# Ligazón permanente a este artigo
Sete palabras
O martes, mentres agardaba a que fose a miña quenda na médica, remataba de ler Sete palabras. Alí sentada, naquel corredor branco que parece a cola do supermercado, emocioneime cos derradeiros capítulos do libro. Emocioneime moito.

Gustoume. Sobre todo porque me identifiquei co autor (aínda que non comparta cento por cento todas as ideas verquidas na obra). Conectei desde o primeiro momento coa angueira súa, recoñecinme na desmemoria e na fabulación, comprendín perfectamente esa linguaxe dos pequenos detalles, esa porta de cristal automática que non vía o home que pretendía atravesala.

O certo é que, desde a primeira páxina, levoume mentalmente ao meu proxecto do verán pasado, esa idea que me anda na cabeza desde hai tantos anos e que, en canto tiven uns días de vagar comezou materializarse en palabras no ordenador. Esa idea que cando comezou setembro e veu o vendaval da cotidianeidade quedou conxelada nun “pincho” (versión galega de USB segundo Xepe). Esa idea que, nesa concreción, se cadra perdín para sempre porque desde onte extraviei o meu pincho con todas as ideas novas e vellas, con tantas cousas das que non hai copia (algúns poemas que non lembro nin escribirei xamais e precisamente por iso son case perfectos), tantas cousas que temo perder para sempre, se non quedou tirado no único lugar en que, se cadra, podo recuperalo.

Pois volvín ao meu proxecto e por iso acompañei con ilusión esta procura da identidade, este desexo por comprobar a realidade que xa coñecíamos, mais que aínda garda algunha sorpresa. Esa reconstrución da memoria familiar que ás veces non sabemos se é histórica ou lendaria, mais que ao final, sempre será a única verdade "Conclúes que só a literatura é capaz de achegarse a contar a vida".

Intrigábame o título: Sete palabras, mais contra o final da novela o autor dános a clave. Porén, non deixa de parecerme sintomático que precisamente co nome de Sete palabras sexan coñecidas as derradeiras palabras de Cristo na Cruz, palabras que son obxecto dunha devoción especial e nas que Xesús, nome do autor tamén, reencóntrase co pai e con el dialoga. Estas son algunhas desas sete palabras, que para min gardan estreita relación con esta novela:

"En verdade eu che digo que hoxe estarás comigo no Paraíso." (Lucas 23:43)
"Muller, eis aí teu fillo; olla aí a túa Nai." (Xoán 19:26-27).
"Pai, en túas mans entrego o meu espírito". (Lucas 23: 46)

Cómpre ler esta novela de Suso de Toro, esta novela da que chegou dicir que pechaba un proceso: "Sete palabras é unha despedida todo el, e en léndoo coido que o lector comprende que xa foi escrito en tránsito cara a outro lugar. Nalgún lugar do texto, cito de memoria, dise algo así: "E como se xa estiveses morto ou como se fose un libro póstumo" (agardo que non).

Este sábado recibía o premio da crítica. Parabéns.

E só unha cousa máis. Unha das partes que gocei especialmente foi a dedicada aos días en Cuba, si, naquela viaxe que tanto criticaron os que agora van a China e a Cannes, aquela viaxe en que coincidimos e na que seguíamos con preocupación, todas e todos, e lembro a Suso de Toro neses momentos, as críticas infundadas dos inimigos da cultura galega. Aquela viaxe que por deu xa, que eu saiba, dous libros magníficos, estas Sete palabras e aquel extraordinario Sol de Inverno. Para que logo digan...
Comentarios (2) - Categoría: libros - Publicado o 31-05-2010 08:44
# Ligazón permanente a este artigo
Sol de Inverno
Unha das evidencias de que un libro nos gusta é que, malia ter máis de 500 páxinas, dámos cabo del en poucos días. E iso foi o que me pasou con Sol de Inverno.
Lembro ben o día da entrega do premio Xerais, porque xusto a noite anterior ceara con ela, e alegreime moito, porque penso que Rosa Aneiros é unha narradora a ter en conta, por iso eu nunca deixarei de recomendar Resistencia.
Este libro agradoume pola súa ambición, por ser quen de nos manter prendidas a el despois de páxinas e páxinas e por saber contarnos a historia de noso dunha forma tan íntima e persoal. Por procurar vacinarnos contra o esquecemento.
Porque Sol de Inverno é para min unha novela épica. Si!
Para min, Alfredo, a outra personaxe principal da novela, é en realidade a nosa historia, a historia de tantos homes e mulleres que loitaron pola liberdade na súa patria e que, vencidos, procuraron esa liberdade enrolándose en todas as empresas que por ela loitaron. Porque as galegas e os galegos estivemos loitando contra o fascismo, pola liberación de Francia, nas serras cubanas e no propio maio francés. Non sei se existe unha persoa que fisicamente estivese en todas esas batallas, mais iso non é esencial. O esencial e sermos quen de lembrar todas as vitorias e todos os fracasos, sabermos de onde procedemos e que debemos legar.
A autora omnisciente insiste: “Lémbrao, Inverno,...”

Sol de Inverno é unha novela ambiciosa, moi ambiciosa, mais iso non é novidade ningunha en Rosa Aneiros, pois é a mesma ambición que nos demostrou en Resistencia ou Veu visitarme o mar. Por este motivo ten aínda máis valor.
Na súa extensión podemos establecer dúas partes ben delimitadas, aquela primeira en que Inverno é a protagonista dos feitos, o que se reflite na maior intensidade do narrado, fronte a unha segunda parte que se inicia na chegada a Cuba, en que Inverno pasa a ser unha relatora do que sucede ao seu redor. E o Ipanema, co seu navegar atlántico separa estas dúas partes na novela.

Para min vou gardar esa insistencia en lembrar, en non esquecer, e as habelencias do suxerido e non narrado ou os fíos de intriga que nos vai deixando até chegar a cada un dos pequenos desenlaces.

Curiosamente, estes días lía un poemario en que tamén se fala da perda da memoria, Palabras para un baleiro de Baldo Ramos:

Palabras que afondan na demencia
e auguran
un tempo de indefensión.

E tamén eu escribín contra a desmemoria, mais iso xa é outro tema...

(foto: Mesa redonda na Habana, Antía Otero, Teresa Moure, Rosa Aneiros e quen escribe)
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 26-01-2010 19:19
# Ligazón permanente a este artigo
O monxe espido
Rematei de ler “O monxe espido” unha compilación de 100 haikus de Taneda Santôka.
Cando non se ten hábito de ler haikus poden resultar non sorprendentes, confusos. Por iso, tras unha aproximación inicial moi interesante, pareime un momento a ler o apaixonante folleto de Chantal Maillard “Ouriñar na neve” en que a poeta se achega á poesía xaponesa e á de Santôka en particular. Entón retomei a lectura, nun momento dado prescindín das introducións que a cada tema fai José Manuel Martín Portales e detívenme todo canto puiden en cada poema, para saborear a súa extensión.
Mais non coñecermos a lingua en que estes poemas foron escritos orixinalmente prívanos dun dos praceres maiores dos propios haikus: a súa métrica, esa composición equilibrada e brevísima que de certo ten unha sonoridade que nin podemos imaxinar.
Sinalei moitos haikus deste vagabundo fracasado e gustei especialmente dos referidos á morte e á vellez, ou sexa os que fan referencia ao paso do tempo:

Envelleceu
até o son
das gotas da chuvia

Rodeado por arbustos de té
levando unha existencia
anónima

Xa dixen que me resultou particularmente interesante o folleto de Chantal Maillard que acompaña o libro, nel fala do haiku: “Tense dito do haiku que é como unha pedra lanzada no estanque do espírito que escoita” isto produciría unha suxerencia poética que semella “as ondas que se propagan concentricamente na superficie cando a pedra cae no estanque...”. Fala do poder evocador da palabra e de como o poema pode expresar algo universal, precisamente porque atende ao singular: “Se o poema transmite algo universal é porque o poder da palabra poética consiste en que o ... lector ... poida recoñecer, recuperar e saborear unha vivencia afastada no tempo e no espazo.” Así é, sen dúbida.
Comentarios (2) - Categoría: libros - Publicado o 05-01-2010 20:46
# Ligazón permanente a este artigo
Bruno Schulz
Portada de As tendas de canela finaVeño de ler As tendas de canela fina de Bruno Schulz por recomendación dun amigo que me pediu que reparase na conexión coa narrativa galega a certa altura. E si, a atmosfera creada por Schulz semella a mesma que se respira nalgúns textos da nova narrativa galega.
Entrar nas tendas de canela fina é entrar nun territorio coñecido e ignorado, nocturno, cambiante, exuberante, atraente. É como entrar no xardín retratado nalgúns dos relatos en que a vexetación non cabe nos seus límites e invade outros espazos.
O libro clasifícase como “conxunto de relatos” e propiamente o autor fai de cada capítulo un relato que se suma aos outros relatos-capítulos para construír unha historia que é a visión surrealista da súa familia e a súa vila.
Paga a pena a lectura deste libro para mergullarse na exuberancia verbal e descritiva do autor, pois iso é fundamentalmente o libro, un fresco tenebrista que se detén na exactitude descritiva até o último detalle.
Gustei especialmente da descrición dos maniquís, da vida da madeira ou o acceso de cólera da tía Perazja.
Na súa web pódense ver algúns dos seus debuxos, tan intensos como as súas palabras.
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 29-12-2009 14:45
# Ligazón permanente a este artigo
Querería que alguén me agardase nalgures de Anna Gavalda
Había tres anos que o libro andaba dun lado para outro, nunha desas moreas de libros que agardan a ser lidos. É un libro pequeno, mais demorou algún tempo máis porque esixía un esforzo suplementario, xa que foi adquirido para ser lido na súa lingua orixinal.
Compreino en Iparralde, e agora que volvía atravesar os Pirineos cara ao norte, pensei que era a mellor opción de lectura para as dúas horas de avión. E foi. Descubrín uns relatos magníficos, gocei co inesperado dalgúns deles, relín páxinas enteiras ansiosa de lle exprimir todo o significado buscando unha por unha as palabras que adiviñaba, mais non coñecía. Con este Je voudrais que quelqu’un m’attende quelque part abrín o meu apetito literario por outras obras de Anna Gavalda.
Creo que os que máis me impresionaron foron “O feito do día” e “Catgut”, mais non deixei de me sentir identificada con “Epílogo”. Mentres lía o relato pensaba como reaccionaría eu mesma nunha situación coma esa. Oxalá tivese a ocasión de comprobalo, mais os editores galegos, cando declinan a publicación dun libro, non marcan unha reunión e lle din á autora na súa cara que “non lle oculto que no seu manuscrito hai cousas interesantes e que vostede ten un certo estilo mais (agora veñen as consideracións sobre as persoas que escriben en xeral e o duro oficio de editor en particular)... Nós non podemos no estado actual das cousas e por razóns que vostede comprenderá facilmente publicar o seu manuscrito. En todo caso, eu seguirei con moita atención o seu traballo e saiba que eu poñerei sempre a maior atención. Xa está”.

E aí te quedas.
Unha tarxeta, un correo, e boas palabras sobre o orixinal, se cadra, mais a desculpa de que xa teñen marcada a publicación de varios libros durante un tempo importante.
En 1998 enviei Setembro a unha editorial. Afortunadamente respondéronme moi rápido dicíndome que tiñan comprometidos varios títulos para a colección até dous anos despois e que, por tanto, non podían publicar este orixinal. Eu xa imaxinara que sucedería algo así. Faltaba un día para rematar o prazo de entrega para o premio Martín Códax, e leveino a unha empresa de transporte urxente. O libro está publicado. Gañou o certame. E iso que eu pensara que non cumpría que me seguira presentando a certames literarios.
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 13-12-2009 12:30
# Ligazón permanente a este artigo
O albatros
Adoita divertirse a xente mariñeira
dando caza aos albatros, eses grandes paxaros
que voan, indolentes compañeiros de viaxe,
canda o barco que singra os abismos amargos.

E nada máis pousalos nas táboas da cuberta,
eses amos do azul, coitados, vergoñentos,
arrastran tristemente as enormes ás brancas
igual ca se arrastrasen pesadísimos remos.

O alado viaxeiro que desmañado e fráxil!
El, tan fermoso outrora, que choqueiro e estraño!
Un provócao baténdolle no peteiro coa pipa,
outro fai ruín remedo do seu andar de inválido.

O poeta parécese ao príncipe da nubes
que se burla do arqueiro e habita o vendaval:
Exiliado no chan, en medio do ruído,
as súas ás de xigante non o deixan andar!


O fermosísimo poema de Baudelaire na tradución de Gonzalo Navaza.
Comentarios (4) - Categoría: libros - Publicado o 04-12-2009 18:44
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Acuática