acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

Andoriñas de Kabul
“... é certo que se ten escrito moito sobre este país. Porén, eu propúxenme unha historia inesperada, porque falo do amor, cando todo o mundo fala da loucura e da violencia”. Yasmina Khadra fala así do seu libro Andoriñas de Kabul, un libro en que trunfa o amor, malia a miseria e a ira que o atravesan coma un río. O libro sitúanos en Afganistán e retrata para nós, servíndose dun pincel de intenso lirismo, a decrepitude dun lugar desolado e sen esperanza “Até onde chega a vista, van xuntos o desamparo e un silencio mortal”. Os seus catro protagonistas senten ante nós como lles nace a ira desde o mesmo centro do seu ser que non comprende a fame de sacrificios que move as multitudes a asistir a unha lapidación, onde até quen despreza ese tipo de cerimonias chega participar delas, incomprensiblemente.
Foime unha lectura fascinante, a min que acredito na verdade literaria sobre todas as posibles, porque para alén da historia e das crónicas, a literatura ten as súas propias fórmulas, e moitas veces a súa fición é o xeito máis transparente de se achegar á realidade.
E quen é Yasmina Khadra? o pseudónimo de Mohamed Moulessehoul, un alxeriano que adoptou o nome da súa muller coa intención de desorientar sobre a súa verdadeira identidade e, indirectamente, homenaxear ás mulleres alxerianas. Nada máis, tampouco nada menos, algo que, cando foi desvelado, ergueu unha grande polémica, pois caeron por terra as expectativas xeradas ao redor dunha escritora alxeriana que xa non só non era muller, senón que mesmo era un oficial do exército que, en 1965, derrocou a Ben Bella.

(publicado en A Nosa Terra)
Comentarios (2) - Categoría: A muller que le - Publicado o 29-01-2009 21:36
# Ligazón permanente a este artigo
Ler en novembro
A casualidade quere que para este mes poidamos contar con dous libros que teñen moito que ver coa data do 25 de novembro. Trátase da tradución da obra completa de Sylvia Plath, do poeta galego Xoán Abeleira, e da novela A cabeza de Medusa, de Marilar Aleixandre, premiada este mesmo ano.
A autora americana (a quen desexamos ler en galego) é un exemplo de muller maltratada psicoloxicamente, pola súa parella e pola sociedade do seu tempo. Porén sempre se falou do seu carácter “histérico”, da súa indaptación. Mais a realidade é que Plath, como moitas outras mozas americanas do seu tempo, vivía nunha sociedade que lle reservaba ás mulleres o único papel de adorno doméstico, amas de casa intelixentes que preparaban marabillosamente unha cea de negocios e tiñan unha conversa axeitada, capaces de manter o fogar e a familia mentres o home estudaba na universidade e se forxaba o seu futuro. Esa foi a realidade de Plath, que nin puido atender aos seus estudos universitarios, nin dedicar tempo á escrita dos seus poemas, non era o que se agardaba dela, e ela non o puido soportar.
A cabeza de Medusa é unha novela sobre a violación de dúas adolescentes, mais non tanto sobre a violación física, senón sobre a violación social que logo se produce, os preconceptos que converten ás vítimas en culpábeis e que as someten a un xurado que xulga o seu comportamento e a súa forma de vestir e esquece o acto de violencia, esquece aos verdadeiros culpábeis.
Non son obras para ler onte, non. Son para ler hoxe, para incomodarse na cadeira en que lemos e levantarnos indignadas e dispostas.


(publicado en A Nosa Terra)
Comentarios (1) - Categoría: A muller que le - Publicado o 10-11-2008 14:56
# Ligazón permanente a este artigo
Bordados
de http://www.normaeditorial.comAndo estes días lendo novela gráfica. Si, prefiro dicilo así porque, especialmente esta obra que lin, acomódase mellor a esa denominación cá de BD. Trátase de Bordados da iraniana Marjane Satrapí, a autora de Persépolis, coa que tanto gozamos no cine.

Bordados ten máis que ver cunha novela, ca cunha BD, é propiamente unha novela curta, iso si, deseñada.

A autora volve falarnos en clave autobiográfica, situando a narración na conversa das mulleres despois do xantar, a súa avoa, a nai e mais as amigas, cando na intimidade que lles dá estar elas soas permítelles falar abertamente das súas relacións cos homes e ir así retratando a sociedade iraniana, que unha das personaxes define como dexenerada. A virxindade, e por tanto a sutura do hime, os casamentos por interese económico, o desexo de instalarse en occidente, son os temas centrais dese diálogo entre mulleres do que os homes son “expulsados”.

De feito, ao inicio recóllese que Broderies, a palabra francesa que dá título á novela gráfica, non só significa adorno dun tecido, senón tamén andar de lercha ou suturar o hime.

O libro atopoume na Coruña e inmediatamente fíxenme con el (sempre veño cun pequeno cargamento). Non deixedes de lelo se tedes oportunidade.
Comentarios (7) - Categoría: A muller que le - Publicado o 24-08-2008 20:12
# Ligazón permanente a este artigo
Resucitar Ofelia
Hai anos que adoptei a decisión poética de resucitar Ofelia. Volvín a ollada sobre esta personaxe que virou para min na imaxe dunha muller maltratada, vítima dese maltrato sutil que é o maltrato psicolóxico, que fixo que unha nena namorada tolease e, tal vez querendo, se tirase a vida.

Shakespeare dános a imaxe dunha nena inocente que se namora dun individuo torturado que, á súa vez, convértese en torturador da rapaza ao facela culpábel dun comportamento que el rexeita e que ela non ten, mais que el lle supón polo simple feito de ser muller. Hamlet odia ás mulleres, é un individuo misóxino que culpabiliza a unha nena, que a presiona e a interroga, que a considera futura culpábel de comportamentos que el acha criminais, e aínda di que a ama.

Millais retratou perfectamente as consecuencias deste maltrato, unha imaxe dunha muller definitivamente quieta, muda, fermosa, tal vez a imaxe que o machismo quixo ter sempre das mulleres, obxectos inanimados que un pode manexar e gozar deles ao seu antollo. E o peor, que moitas veces as vítimas tamén pensan que era, que son, amadas.

Non é doado falar deste pesadelo, por iso elixín a personaxe e busquei o camiño da metáfora e a alegoría. Mais os últimos crimes golpeáronme fortemente, até o punto de ter que apagar o televisor que informaba con detalle da morte da meniña de cinco anos Mariluz. Deste caso arrepíanos a ineficacia da xustiza e o vomitivo proceder dun individuo noxento ao que xa non podemos considerar humano. Mais outro caso que se produce ao mesmo tempo chama a miña atención, e é o asasinato dunha muller de Murcia que foi violada, asasinada e borrada, literalmente. Quen atentou contra dela non só buscou satisfacer o seu comportamento criminal, senón que mesmo tentou borrar a identidade da muller, facela desaparecer queimando o seu corpo e eliminando as súas pegadas dactilares, e isto pareceume unha crueldade maior, unha crueldade sobre outra, unha infamia parella da exercida desde o fascismo contra os pobos e as persoas exterminadas. Os opresores, os asasinos, eran donos da súa vida e da súa morte, prolongaban o seu sufrimento, decidían de que forma horríbel habían morrer e borraban para sempre a súa existencia, no fondo do mar ou nun horrendo listado de números sen nome.

Éme difícil falar deste terrorismo cruel, expresar con idoneidade a miña repulsa absoluta, porque miles de pensamentos pelexan na miña cabeza dándolle voltas a esta tolemia. Penso se é axeitado que os medios de comunicación nos trasladen con exactitude estas atrocidades, se non será peor dar noticia de tanta violencia, porque tal vez xere unha nova violencia. Mais é a solución non informar desta situación? Dicíame alguén un día, nun país afastado, que alí non se informaba das mulleres que eran vítimas do maltrato, mais este existía e as mulleres botaban en falta que aquelas agresións fosen esquivadas polos medios. Pregúntome, como se preguntan hoxe moitas e moitos, que podemos facer para evitar estas situacións, e non sei se lamento que pola miña mente pasen ideas relativas a como controlar, perseguir e reprimir esta crueldade.

E vénme á cabeza a pasada campaña electoral, esa na que os líderes do bipartidismo que nos anula cruzaron palabras sobre terrorismo unha e outra vez, fixeron do tema unha bandeira. Mais, nin eu, nin moitas outras tivemos a percepción de que se adoptaba unha posición tan decidida e comprometida contra do maltrato ás mulleres, sentimos que as mortas non formaban parte das súas mesas de debate, nin das súas propostas máis urxentes, mentres outra muller e outra máis era agredida ou asasinada. E por riba a prohibición sobre o 8 de marzo.

Carraxe, indignación, medo, repulsa, noxo, vómito... Digo de novo que non sei trasladar toda a miña dor e rexeitamento. Por iso decidín un día resucitar Ofelia, tirar da súa man azul, dar calor ao seu corpo afogado, buscar nas súas uñas as probas da covardía asasina, e convencela de que iso non era amor, de que ela non merecía ese trato, de que hai outra forma de amar, de que hai outra forma de vivir, de convivir.

É responsabilidade de todas e todos, unha obriga social tirarmos a Ofelia desa cova de auga, enxoitar as súas roupas e facela respirar de novo por si mesma. É unha tarefa urxente, moi urxente, se cadra, a máis urxente.

30 de marzo de 2008. Artigo publicado no desaparecido www.gznacion.com
Comentarios (2) - Categoría: A muller que le - Publicado o 30-03-2008 19:09
# Ligazón permanente a este artigo
Profundidade de campo
Xa dicía o outro día que estaba a ler Profundidade de campo, de Yolanda Castaño, o último premio de poesía Espiral Maior. É un deses libros que unha vez aberto non se pode deixar até o final, un interesante poemario que me deixa unha dúbida, non sabería dicir se estou ante unha defensa ou unha denuncia da beleza, da beleza física e canónica da muller.

Porque sinto que estes versos ...

Se non poden reinar os meu nocellos
como os de paso máis firme,
que daquela reinen, ao menos,
por estreitos.


contradín un dos fíos argumentais do libro:

"Como nacín guapa, teño que purgarme.
...
Contraín un compromiso
co lunar que me delata.
Vinganza de estirpes lúas,
preamar de filibusteiros.
¿Usar unha 36 e facer literatura?

Quixera pedir PERDÓN
cos meus labios máis pequenos."


Daquela procurarei respostas, e nada mellor que acudir á presentación do seu libro en Vigo, o vindeiro xoves, xa que así terei tamén a oportunidade de saudala. Da presentación na Coruña podemos ver unha reseña en O levantador de minas , nela fala da profundidade de campo.
Comentarios (2) - Categoría: A muller que le - Publicado o 11-12-2007 17:11
# Ligazón permanente a este artigo
Gioconda
Foto da páxina www.giocondabelli.comDesta volta estou a ler Fuego soy, apartado y espada puesta lejos, de Gioconda Belli en edición de Visor. O libro foi premio Cidade de Melilla en 2006, e completa, polo de agora, esa visión das idades da muller que podemos ler na poeta desde El ojo de la mujer. O título fai referencia a unha pasaxe do Quixote en que Marcela defende a súa inocencia ante as acusacións de ser a causa da morte de Crisóstomo, por rexeitalo.

Comecei ler a Gioconda por recomendación do amigo Rafa Villar. Curiosamente lin El ojo de la mujer mentres estaba preñada (lémbrome lendo no autobús que une O Milladoiro con Santiago, mentres ía ás clases de preparación ao parto), toda unha casualidade. Foi un descubrimento.

Hoxe leo este libro en que a autora, próxima aos 60 anos, fala da morte, do paso do tempo e os seus estragos e da tiranía da bioloxía que ordena cronoloxicamente a vida feminina someténdoa a continuas adaptacións.
Hai un poema co que me identifico especialmente, algo sobre o que eu mesma tentei escribir:

PUNTOS DE VISTA

A miúdo sinto que as fotos menten
Cal é a realidade?
Saio do baño recén maquillada
Vístome
Solto o cabelo
...
No espello os meus ollos son grandes
As miñas faccións plácidas
Dígome que son unha muller fermosa
O fotógrafo, no hotel, colócame as luces
Eu sonrío segura de min
Máis tarde vexo a foto:
Os meus ollos son máis pequenos
As miñas faccións sufriron unha metamorfose
O meu nariz alongouse
E os reflexos do cabelo
Parecen as canas dunha muller maior
Cal é a realidade?

...
Cal é a realidade?
Quen son,
a do espello
ou esa estraña muller
-pouco familiar-
da fotografía?

Que é a realidade?
Comentarios (1) - Categoría: A muller que le - Publicado o 28-06-2007 22:27
# Ligazón permanente a este artigo
As horas de María
Arquivo Marta Dacosta
Esta fin de semana lin As horas de María, de Paco Souto. E recomendo este libro, magnífico, que foi o merecedor do X premio de poesía Johán Carballeira. O libro está ilustrado cos manuscritos esborranchados polo propio Paco, o que trae á miña memoria a vella empresa das carpetas manufacturadas de Edicións do Dragón.

Poesía breve, intensa e densa, que nos aproxima da historia de noso, da historia das avoas que sostiveron o mundo, que nos trouxeron até aquí e que nos fan máis dignos, máis dignas, cando as lembramos e admiramos.

A foto non é moi boa e xa ten uns anos, Paco Souto, Yolanda Castaño, Teresa Seara, David Nel.lo e eu mesma experimentando a noite de Lekeitio, nun Galeusca de xa non sei que ano.

Déixovos este poema para ir abrindo boca, se aínda non lestes o que tedes que ler:

PARTO

Resopra
Fol de lume
Seu corpo acendido

Hai só unha hora
Andaba María enorme nas agras
Sachando as patacas

Agora é unha balea varada na praia
Unha egua espantada
Un furacán de desexos
E de augas

Pola boca das pernas
Miña nai asoma a cabeza
Comentarios (0) - Categoría: A muller que le - Publicado o 14-06-2007 23:50
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Acuática