acuática



Xanela de Marta Dacosta
acuatica07@gmail.com
 CONTIDOS
 OBRA
 ANTERIORES
 Arquivo
 BUSCADOR
 outras xanelas

Balada das costureiras esquecidas

Hai algúns anos, pedíronme un poema para conmemorar o 8 de marzo, unha data necesarísima. Eu escribín este poema, sen saber que un día acabaría, si, por ser unha balada na voz de Carmen Penim.

Tentei coser con fíos ou fragmentos de memoria un cobertor que nos dese calor para vencer o silencio, esa lastra que nos derruba despois da agresión. Así que ganduxei mitos, personaxes e anacos de realidade e naceu este texto, que non é unha historia concreta, porque quere ser manta feita por nosoutras para abrigarnos.

Agardo que axiña poidamos escoitar esta Balada e outras na voz de Carmen Penim.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 03-12-2016 20:19
# Ligazón permanente a este artigo
Homenaxe a Miguel González Garcés

O día 30 de novembro participei no recital de Homenaxe ao poeta Miguel González Garcés que organiza Cultura da Deputación da Coruña.

Foi unha honra participar desta volta e ter recibido daquela (1995) o premio.

Dixen alí que estou agradecida de que existan certames que visibilicen a poesía e dean nova vida aos poetas que os nomean. Dixen que estaba agradecida ás institucións que así o fan, aínda que considero que é a súa obriga, mais xa sabemos, que non sempre a asumen. Así que parabéns a quen, coma neste caso, si o fai.

Lembro moitas cousas deste premio. Lembro a conversa con Xabier Baixeras, membro do xurado,sobre o libro. Lembro que o día da recepción (na imaxe de arriba) estaba inqueda porque non estaba co meu bebé, este ser marabilloso que se xestaba en min mentres escribía os poemas do libro e que é o primeiro nome que aparece nel.

Sei que a primeira reacción provócaa o título: Pel de ameixa, un título que ten a súa interpretación única no poema co que se abre o libro: "Nesta pel de ameixa que me cobre ..." e noutro, o terceiro poema de Setembro, o que fala da ameixeira ao pé da casa, árbore real que foi orixe da imaxe ambivalente. Cóntame Foxo que Manuel María que gustaba do libro, consideraba que o título non era acertado, mais que acabaron entendendo o seu por que.

Curiosidades que rodean a vida dos libros, coma que nesta data en que celebramos a homenaxe do centenario de Garcés, este penúltimo poema do libro que aparece na imaxe teña nova actualidade.

No acto lin o poema "Non magoe", do libro As faíscas do soño. Del di Eduardo Moreiras: "a súa poesía vai da sombra ao cintileo, da lama escura orixinaria á pergunta desesperada que lle dá vida. "Lama no niño que de luz creímos", di no poema "Non magoe a azucena os meus ouvidos".
Comentarios (0) - Categoría: textos editados - Publicado o 03-12-2016 08:55
# Ligazón permanente a este artigo
Dormentes

Poema para a Conmemoración
do 25 de novembro


Dormentes

aboian
entre a néboa
como rastros de sangue
na ferida

mudas ou mortas
sinaladas
con palabras que permanecen e
deforman

dicimos os seus nomes
Desdémona Ofelia Gruoch, a raíña
sen desvelar o sentido das súas palabras , dos seus actos
incapaces de arroupalas
re-
coñecelas

e século tras século
os seus corpos aboian entre a néboa
como rastros de sangue fluíndo na ferida

deformadas, mudas
dormentes
a agardar a calor
dos labios de nosoutras


25 de novembro 2016

Este poema pasa a formar parte do conxunto des-tecer
Comentarios (0) - Categoría: des-tecer - Publicado o 26-11-2016 10:33
# Ligazón permanente a este artigo
O meu “Poema á muller galega”
Sei que foi cando comecei afondar no pensamento creativo de Pilar Pallarés que cheguei ao libro A experiencia de ler do irlandés C.S. Lewis, un autor que talvez non é ben coñecido, mais que se dicimos que foi contemporáneo e amigo de Tolkien e autor de obras que as e os máis novos coñecen ben como As crónicas de Narnia ou O príncipe Caspian, comezamos situar. Estes días volvín a esa experiencia de ler mentres redactaba o relatorio sobre Manuel María para o Simposio que a RAG lle está a dedicar. Parafraseando a Lewis dixen que a obra literaria se materializa cando ten lectoras e lectores. Os libros, por moi escritos que estean, mentres non saen dos andeis non son literatura. Foi tamén Lewis quen afirmou que: “a nosa experiencia das obras literarias sempre levará algunha impronta dos nosos trazos persoais e dos propios da nosa época.”

Necesito partir destas palabras para que se entenda o título deste artigo e para pedir indulxencia se alguén considera que vou máis alá do que di Manuel María no “Poema á muller galega” (Remol, 1970).

Quero falar hoxe deste poema porque neste 25 de novembro en que volvemos unha vez máis pór o foco sobre a violencia que sofren as mulleres este texto é ben acaído. Este 25 de novembro volvemos denunciar as violencias que sofren as mulleres, todas as violencias. Falamos da violencia física que culmina no feminicidio, esa lacra social que urxe erradicar. Mais antes de chegar a esa violencia física, antes de chegar ao feminicidio, consumáronse outras violencias: a violencia psicolóxica da que tamén na literatura atopamos símbolos coma a Ofelia de Hamlet, ou a violencia económica, ou a violencia social, ou, si, por que non dicilo tamén, a violencia institucional, porque non doutro xeito pode ser cualificada a actual situación que leva á desprotección das mulleres. Falamos de só dous xulgados de violencia de xénero, con tan poucos recursos e acumulando tanto atraso na resolución de conflitos que están a prexudicar gravemente ás mulleres, que acaban por ser vítimas dúas veces. Falamos dunha situación que fai que a propia titular do xulgado de Vigo teña que denunciar publicamente as condicións en que teñen que traballar ou a falta de comprensión da súa tarefa e dos padecementos das mulleres que acoden aos xulgados.

E non podo deixar de dicir que esta situación redunda na violencia económica que sofren as mulleres que dan o paso de denunciar, unha violencia que se prolonga mentres non se celebran os xuízos e mesmo unha vez celebrados, pois o maltratador desobedece aleivosamente as sentenzas.

Hoxe leo o “Poema á muller galega” coa bagaxe das lecturas da obra das mulleres, coa bagaxe do coñecemento de que somos nós, as escritoras, as que innovamos a materia literaria levando aos poemas os “materiais indignos” como lle chamou María Reimóndez, non porque ela así os considerase ela, senón porque así son considerados polo lector patriarcal (e non se tome esta frase como sinónimo de home, porque non o é), a saber: o ámbito doméstico, a experiencia da maternidade, a sexualidade feminina…; coa bagaxe que nos permite hoxe ser quen de participar en campañas que queren visibilizar a base da pirámide da violencia (refírome, por supost, a #primAcoso, esa magnífica campaña do Departamento de Igualdade do Concello de Pontevedra que acadou os 5000 comentarios, nada menos). Pois ben, lendo este poema de Manuel María con esta bagaxe, entendo que fala, xustamente, dalgún dos elementos que están na base da pirámide da violencia contra as mulleres.

“Poema á muller galega” está recollido na cuarta parte do libro Remol, a que se abre cunha cita de Noriega Varela: “Cadro conforme, amigo: hai moitas portas cerradas prá probeza…” que xa nos sitúa de maneira inequívoca ante os temas que o autor vai tratar, porque nesta parte do libro figuran entre outros poemas como “Fala calquera galego”, “Mensaxe aos emigrantes galegos”, “Falan uns campesiños aos que les expropian as terras”… Unha sucesión de xentes que son o noso país. Aí está tamen e previo ao poema do que hoxe falamos o coñecido “Acuso á clase media”. O “Poema á muller galega” iníciase cunha cita a Rosalía, “… viudas de vivos e mortos /que ninguén consolará.”, outro encadre necesario para lermos os versos.

Remol foi publicado en 1970. Os poemas que o compoñen foron escritos entre 1963 e 1968. Estamos pois ante un texto escrito hai medio século e que comeza dicindo:

É criminal, no tempo que corremos,
comparar a muller a mais a flor


se illamos estes versos estamos xa diante da base da pirámide. É verdade que os versos continúan dicindo:

cando as mulleres de Galicia
teñen que emigrar


un xeito de sinécdoque que nos vén dicir que as mulleres non son obxectos decorativos nin materia arrincada á vida para ser contemplada, son traballadoras, como despois aclara:


As mulleres galegas -labregas,
mariñeiras, artesás, obreiras,
pasado, pobo, presente,
alma e futuro de Galicia-


Iso son: pasado, pobo, presente, alma e futuro de Galicia e, ao chegar a esa afirmación, Manuel María “estala” e diríxese aos poetas, a determinados poetas:

As mulleres galegas …
non foron cantadas
polo poetas cultos e premiados,
pechados nas súas torres de almasí:


Nótese a ironía con que se refire Manuel María á coñecida “torre de marfil” en que algúns poetas se teñen pechado esquecendo un dos cometidos centrais de quen escribe, ou suplindo a ausencia de méritos propios coa simpatía dos poderes do momento. Manuel explica por que os poetas da torre de almasí non poden cantar as mulleres galegas:


Seguir lendo aquí.

25 de novembro de 2016
Comentarios (0) - Categoría: artigos - Publicado o 26-11-2016 09:50
# Ligazón permanente a este artigo
Fixando a emoción. Simposio Manuel María 2016
Este martes 22 de novembro comeza o Simposio Manuel María que organiza a Academia Galega. O simposio, que dura tres días, ábrese cunha conferencia e unha mesa redonda sobre a súa poesía. Nesa mesa redonda Rosalía Fdez rial, Manuel López Foxo e máis eu, moderados por Mercedes Queixas, tentaremos facer unha descrición o máis completa posíbel do que significa Manuel María na poesía galega contemporánea.

Pola miña parte falarei de cales son as cuestión esenciais no proceso de creación literaria para Manuel María. Para iso boto man dun dos poemas publicados na Autopoética de 1993 e titulo a miña intervención cun dos versos: fixando a emoción, porque considero que Manuel María se centra no seu proceso creativo en fixar a emoción da realidade vivida para lla transmitir ás xeracións futuras. Para el a poesía é comunicación, unha comunicación que ten por obxecto desvelar a verdade e crear a realidade. Por iso, Manuel María vai ter como tema central da súa obra a propia Galiza. A terra, a natureza, o pobo e a súa lingua son realizacións dese tema constantes na súa obra, máis alá de asignacións a correntes literarias e dando lugar a un corpus literario que segue a cumprir hoxe a función comunicativa que o seu autor quixo imprimirlle no momento da súa escrita.

E estes algúns dos versos en que me apoiarei:


“Tantos e tantísimos anos intentando
erguer un edificio confortábel
de música e palabras

fixando a emoción que nos conmove
en canciós vagorosas pra que o vento
llas poida transmitir a aqueles que
nos veñan suceder na nosa tribu.”

“A palabra nomea e crea as cousas,
pon orde no mundo
e harmoniza a toda a creación.”
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 22-11-2016 10:36
# Ligazón permanente a este artigo
Cartas açorianas (V). Construír a imaxe do paraíso.
Dos demais tripulantes pouco podo dicir. Non eran nin mellores nin peores cá multitude de mariñeiros que ferve nos portos. Moitos deles procedían das illas dos Açores, terra propicia para os baleeiros…”, Herman Melville, Moby Dick


Ao final, mesmo no lugar máis afastado acabamos por crear as nosas rutinas. Pasear no final da tarde polo porto, coas súas augas transparentes a pesar do tránsito marítimo e os descoidos, e atender a furto á descarga de peixe, coa sensación de estar a roubar cos ollos retallos de vida que non se nos ofrecían a nós. Acadar o Largo da Matriz pasando por baixo das portas da cidade e dando as costas a Gonçalo Velho Cabral, o navegante que en 1432 introduciu as ovellas na illa e en 1444 iniciou o seu poboamento o día de San Miguel, circunstancia coa que se explica o nome da illa. Sentar nalgunha terraza, ler, contemplar, imaxinar vidas e, á hora sinalada, dirixirnos á Adega Regional, onde xogando ás semellanzas atopamos o dobre de Mr. Bean. Naquel e noutros restaurantes entregámonos ao grato labor de saborear todos os peixes que as augas profundas das illas ofrecían. Quenllas, en diferentes formas de presentación, ou lapas grelladas, un dos entrantes máis característicos, unhas lapas que son algo máis grandes cás que podemos recoller aquí.

Cada vez que entrabamos a un restaurante, a primeira parada era o expositor de peixe, comprobar se o que viamos fora xa consumido, sinalar o descoñecido, preguntar o nome. Sempre preguntar o nome, porque, naturalmente, os nomes varían, varían ás veces dentro da mesma ría, canto máis con tantos quilómetros de por medio. Preguntar porque non vaia ser que atope outro curmán perdido, como pasou no Funchal, en que vin saber que o que nós denominamos castañeta vermella é un Alfonsinho da Costa.
Crear rutinas e namorar das pequenas cousas, como os ananás. En São Miguel descubrimos as plantas deste froito, algo máis pequeno e doce có que chega ás nosas tendas e moi colorido. As estufas de ananás impresionáronme. A súa fermosura é o primeiro que nos prende. esa intensidade de toda a gama de verdes e vermellos, as follas alongadas e estreitas, a piña de flores. Os ollos bébedos de cor. O olfacto impactado polo aroma: “Este fruto delicioso, cujas folhas parecem de zinco, é colhido em verde para o transporte, mas se esperam que amadureça na estufa exala um aroma que faz crescer a água na boca. Com calor persistente e constante humidade, com fumo quando vai deitar flor, obtém-se, do toco negro e mirrado que é a raiz, um enorme e delicioso morango.” Raul Brandão, As Ilhas Desconhecidas, 1926. Natureza exuberante. Xardíns botánicos en que fentos prehistóricos constrúen sombras pracenteiras e a viaxeira sente que está nun deses filmes inspirados en Verne.

Seguir lendo en: Sermos Galiza.
Comentarios (0) - Categoría: Cartas açorianas - Publicado o 05-11-2016 13:20
# Ligazón permanente a este artigo
Contos pequenos

O domingo 30 de outubro, o IEM presentou en Gondomar o libro de Victoriano Taibo: Contos pequenos.

Foi no Auditorio Lois Tobío coa presenxa da familia do autor e numeroso público.

Este é o texto que escribín para realizar a presentación do acto:

Acto de presentación de CONTOS PEQUENOS

“Xa loce e escentilea o sol da fala vernácula, esparexendo as tebras”


"a fala propia, o noso verbo diferenciador, herdo sagro e milagreiro no qu’o povo galego vertéu e moldeóu o seu espírito, ô mesmo tempo que acomodaba o linguaxe a maneira de ser da súa alma, ..., para convertila na nosa forza anímica e xeneratriz, o choer nela o pulo creador do noso intelecto e dos nosos afectos, e dar nela o noso corazón e o noso pensamento trocado en doces sons e suaves armonías.."
Victoriano Taibo, discurso de ingreso na RAG, 15 de outubro de 1948


Boa tarde, en nome do IEM benvidas e benvidos, moitas grazas pola vosa presenza.

Acaba de interpretar para vós Paco Barreiro o conto Para quen cantou o cucorrei?un dos contos dos que hoxe falaremos.

Unha vez máis Victoriano Taibo reúnenos en Gondomar, hoxe para presentar a edición do seu manuscrito Contos Pequenos. Mais comecemos como el querería que fixeramos, lembrando que esta presentación realízase no ano en que celebramos o centenario das Irmandades da Fala, ás que el pertenceu desde o primeiro momento, a fundación da Irmandade da Coruña o 18/05/1916. Taibo participou tamén da fundación da Irmandade de Santiago, da que foi secretario e anos máis tarde promoveu a creación da Irmandade Nacionalista de Ortigueira. Foi ademais asinante do Manifesto da I Asemblea nacionalista de Lugo en 1918. É dicir, integrante e promotor dun momento fundamental na historia de Galiza.

A nosa lingua, a que el definiu como “herdo sagro e milagreiro no qu’o povo galego vertéu e moldeóu o seu espírito” foi para Taibo a cuestión fulcral, talvez por iso, sempre estivo disposto a cultivala, e non só escribindo libros que logo serían publicados ou non, senón mesmo acudindo aos chamados dos amigos que lle pedían un poema para festexar a comuñón da filla, unha felicitación de Nadal ou coma neste caso, escribindo un conxunto de textos que denominou Contos pequenos e que foron escritos para ser agasallados á familia Beiras Cal, coa finalidade de que tivesen algo que lle ler aos seus fillos na lingua de noso. Era o ano 1955, certamente non había libros para os máis novos como hoxe hai. Aqueles contos estaban dedicados ao meniño Hixinio Ultreia e naceron directamente da tradición oral.

O IEM presenta hoxe, na súa versión orixinal, este conxunto de relatos. Faino por medio dunha edición facsímile, é dicir copia exacta da edición realizada no seu día, acompañada de catro breves estudos elaborados por outros tantos autores: Hixinio Beiras Cal, o pequeno ao que lle dedicaron os contos. Camiño Noia Catedrática Lingua e Literatura galegas na Universidade de Vigo e estudosa dos contos de tradición oral, Gonzalo Navaza profesor da UVigo e coautor do Diccionario Xerais, entre outras obras e Xesús Alonso Montero, presidente da RAG.

Hixinio Beiras Cal fala dos seus recordos daquela época; Camiño Noia Campos analiza os contos contextualizados no folclore internacional; Gonzalo Navaza Blanco estuda o léxico e as expresións; e Xesús Alonso Montero realiza a ecdótica e historia externa do manuscrito. Esta edición conta tamén cunha versión actualizada ao estándar normativo actual e conta cun vocabulario, coas palabras que, sendo galegas, non se atopan no dicionario da RAG. A finalidade desta adaptación ao estándar actual é facilitar a lectura do manuscrito e axudar a que sirva como libro de lectura para cativos en idade escolar, libro de lectura que por certo está ilustrado por Fino Lorenzo, autor tamén da caixa en que se presenta esta edición.

Este volume, concibido como unha unidade, desmémbrase en tres libros que poden ser lidos independentemente, facilitándolle ao lector o uso que desexe facer: a edición facsímile, o conxunto de artigos sobre os contos e os contos propiamente ditos en versión actualizada.

Para o IEM este acto de hoxe insírese na campaña “Un día para Taibo”. En que consiste esta campaña? Pois en pór os vimbios para que un día non moi afastado celebremos o Día das letras dedicado a Vitoriano Taibo. Cómpre dicir que dentro desta campaña o Concello de Gondomar xa iniciou o expedente para nomear a Taibo Fillo adoptivo de Gondomar.

O mestre de Guillufe ten méritos abondo, pola súa obra que abrangue varios xéneros literarios, e que o fixo que fora recoñecido como un dos autores principais do seu tempo. Polo seu compromiso e o seu estudo da lingua e mesmo polo lugar que ten na historia da nosa nación, xa falamos da súa participación nas Irmandades da Fala, ao que podemos engadir que participou na formulación dun ensino galego. Ou que tras a guerra civil foi expedientado e desterrado pola grave acusación de ser galeguista. Mais mantivo os seus ideais e seguiu empregando e defendendo a nosa lingua. Porque como din os seus versos do libro A vella roseira: o galego que non fala / na lingua da súa terra / nin sabe o que ten de seu / nin é merecente dela.

A lingua foi o combustíbel que moveu o seu corazón, “a nosa forza anímica e xeneratriz” nas súas palabras, por iso, desde o IEM, desde Gondomar, reclamamos un día das letras para Victoriano Taibo.

Hoxe, grazas á música e ás voces, especialmente ás voces novas dos nenos e nenas, a nosa lingua brillou na coidada prosa de Taibo, e creo que para esta xornada é acaída unha das frases que refulxe no seu discurso de ingreso na RAG do ano 1948: Xa loce e escentilea o sol da fala vernácula, esparexendo as tebras.

Entre o alumnado que puxo voz aos seus contos, están pequenas e pequenos do CEIP Neira Vilas que son de Morgadáns, a mesma parroquia en que Taibo foi mestre. Por iso quero sinalar que unha das palabras que utilizaron no seu relato O lagarto e mailo sapo, concretamente: “apolou”, é unha palabra que o mestre reoclleu na súa parroquia de Morgadáns. Taibo fixo un meritorio labor de recollida de palabras que non figuraban nos dicionarios e deulles vida incluíndoas nos seus textos, que logo completaba con léxicos en que fixaba estas palabras, o seu significado e a súa procedencia.

E así chegamos ao remate deste acto e para lle pór o ramo contamos coa intervención de Miguel Anxo Mouriño e Francisco Ferreira. Miguel Anxo Mouriño é escritor e responsábel da sección de Filoloxía e Literatura no IEM, promotor do Premio de Poesía Victoriano Taibo e incasábel divulgador da súa figura, pois é el quen traballa arreo para que a través de actos como o que hoxe nos reúne saibamos cada vez un pouco máis deste noso poeta, vai iniciar a clausura que pechará o Alcalde de Gondomar, Francisco Ferreira que o seguirá no uso da palabra.


No acto interviñeron tamén:
Alumnos/as de 6º de Primaria do CEP Neira Vilas de Peitieiros, que leron os contos O lagarto e mailo sapo e A noz.
O grupo de teatro de Borreiros Xesta Vermella leron o conto O burriño e mailo porco.
Alumnado de 6º de Primaria do CEP de Sabarís leu O decreto.
E Xián, do CEP Chano Piñeiro e Pablo e Antía do Colexio Ándersen leron O loro de Bieito Cirolas.
Paco Barreiro, Músico. Actor. Intérprete musical e profesional da dobraxe, encargouse da parte musical.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 31-10-2016 14:21
# Ligazón permanente a este artigo
Presentación de Contos pequenos de Victoriano Taibo
"a fala propia, o noso verbo diferenciador, herdo sagro e milagreiro no qu’o povo galego vertéu e moldeóu o seu espírito, ô mesmo tempo que acomodaba o linguaxe a maneira de ser da súa alma, ..., para convertila na nosa forza anímica e xeneratriz, o choer nela o pulo creador do noso intelecto e dos nosos afectos, e dar nela o noso corazón e o noso pensamento trocado en doces sons e suaves armonías.."

Palabras de Victoriano Taibo no seu discurso de ingreso na RAG o 15 de outubro de 1948: Rosalía de Castro, precursora da fala.

Este domingo 31 de outubro terei a honra de presentar no Auditorio Lois Tobío de Gondomar, ás 19:00 horas e en nome do IEM a edición de Contos Pequenos. Un agasallo para a lingua.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 30-10-2016 12:59
# Ligazón permanente a este artigo
“As horas roubadas”. Retrato das mulleres na Transición.
Rematei xullo lendo "As horas roubadas" de María Solar e sentín a necesidade de escribir estas liñas sobre unha novela que me conmoveu pola súa capacidade para retratar situacións dolorosamente reais.

Como a dominación, o maltrato psicolóxico da muller. María Solar achégase a ese maltrato que non adoita ser recoñecido e que sempre foi esquecido porque esa situación formaba parte do "normal", aínda que, na realidade, sexa unha situación de violencia extrema que acaba por anular a vítima. Unha vítima que non se considera tal ou que tarda un tempo infinito en comprender que esa é a súa situación e, cando por fin a asume, é xa unha muller maior, que perdeu a vida porque viviu a vida doutro sendo, literalmente, a súa escrava. Unha escrava con contrato. Contrato de matrimonio.

Diría que esta trama da novela é particularmente dolorosa. Non só porque é real, senón porque segue a selo.

Tamén me parece de especial interese o retrato das clases sociais a través da posición das mulleres que a elas pertencen.

María Solar escribe unha novela coa que chegar a todos os públicos: entrelaza historias que involucran a adolescentes e a adultas mantendo o interese por todas as tramas. E presenta un conflito de clases: entre progres, a clase media, neste caso enriquecida na emigración, de formación universitaria e con éxito profesional; traballadoras, a clase obreira alienada e embrutecida, incapaz de recoñecer e superar a brutalidade en que vive; e de apelido, a xente ben de toda a vida, exactamente a xente ben do franquismo, dona de todos os privilexios e instalada no poder, desde entón e para sempre. Tres familias que encarnan estas clases sociais e en cada familia unha muller: Rosa, a muller sometida, dobremente alienada pola opresión de clase e pola opresión patriarcal; Lola, a muller que foi formada para ser dona de si e acada a independencia económica e a nai de Nuria, unha "señora" das que ten criada a tempo completo de uniforme e cofia e dedica o seu tempo a planificar o matrimonio da filla. Tres mulleres, tres clases sociais, tres formas de vivir o amor: desde a dominación á aparencia, desde a negación á asunción da realidade de que, como dicía o cantautor, o amor é eterno mentres dura.

Cada lectora engánchase á lectura a través dunha trama, unha idea, un fío co que conecta. A novela é o retrato da sociedade na Transición, e nese retrato cada unha de nós podemos atopar o espello en que mirarnos.

Porque ao final iso é o que buscamos nun libro, un espello en que recoñecernos.


Agosto de 2016
Comentarios (0) - Categoría: libros - Publicado o 09-08-2016 10:08
# Ligazón permanente a este artigo
Cartas açorianas (IV). As Briandas do Arquipélago.
“E as Ilhas, como as pérolas do manto,
Nymphas dispersas na fluidez das aguas,”


Así describe Teófilo Braga as illas no seu poema “A infancia de Homero” (Torrentes, 1869). Aínda que a obra nos fale de illas mediterráneas, non podo deixar de pensar que se inspirou no seu lar natal e que, cando describe o Vesubio, está a describir o mesmo Pico das Camarinhas:

“Como de uma cratéra que rebenta,
No ár se espalha o sulphuroso fumo,
Candente a lava até ao mar escorre,
Luar incerto a labareda offusca”

Mais Teófilo Braga talvez sexa máis lembrado como historiador e político, de feito foi presidente da República portuguesa dúas veces, en 1910 e 1915. Era coetáneo de Antero de Quental, ambos os dous nacidos en Ponta Delgada. Saraiva e Lopes, naquela Historia da literatura portuguesa que era para o alumnado de Pilar Vázquez Cuesta en Compostela algo así como unha biblia da literatura (que eu aínda consulto), sitúan a ambos os dous micaelenses no “vago e sincrético movimento republicano-socialista” que, a partir de 1872, escíndese: “Antero, proudhoniano, prega a abstenção política da classe operária. Teófilo Braga fica com aqueles que defendem a primazia dos problemas políticos sobre os sociais e a necessidade da liquidação prévia do regime monárquico”.

Quen visite Ponta Delgada non atopará nas súas rúas e prazas tantas referencias a Braga, a penas unha estatua no acceso ao museo militar, como a Antero de Quental, quen, dalgún xeito, poderiamos dicir que resume o orgullo que os habitantes das illas senten ao saber que elas son berce de persoas de grande relevo: “E bastaria o nome de Antero de Quental para firmar uma alta contribuição dos Açores para o pensamento português.” Escribe Vitorino Nemésio (“Corsario das ilhas”, Vitorino Nemésio. Estudo e antologia, 1986).

Desde os anos daqueles “republicanos socialistas” aos nosos días, moitos teñen sido os acontecementos políticos. Cando eu percorría as rúas de Ponta Delgada, ao pasar por algún dos edificios gobernamentais non podía evitar preguntarme en que lugar daquel paraíso se terían reunido uns anos antes aqueles que decretaron a invasión de Irak, escribindo así algunha das pasaxes máis negras da historia das illas. Eu prefiro quedar con outras, páxinas como as que a seguir refiro.

Certa noite lía divertida un poema de Nemésio, un poema que comeza… cunha chamada telefónica:

Continuar lendo en Sermos Galiza...
Comentarios (0) - Categoría: Cartas açorianas - Publicado o 01-08-2016 08:40
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Acuática