Acabo de recibir o número 25 da revista cultura A Xanela, promovida pola Asociación Eira Vella de Betanzos. Como os anteriores, é un número ben interesante que combina a creación literaria de autores recoñecidos e outros máis novos, con artigos de temática variada (literaria, musical, histórica...) Neste número publícanse catro poemas do libro inédito Cinza, precedidos desta
(introdución necesaria)
Catro poemas do libro inédito Cinza (2004)
Debeu ser xa antes, no ano 2003, que decidín escribir un libro de poemas que na realidade fose un álbum fotográfico familiar trasladado ao verso. Así naceu Cinza, un libro que rematei de escribir no ano 2004 e que desde entón fun dando a coñecer en recitais e en publicacións diversas. Hai anos xa que o libro está entregado para a súa edición, mesmo se corrixiron as súas probas hai anos tamén, mais non o temos fisicamente nas mans. Hoxe entrégovos unha nova escolma, no meu intento de darlle corpo a través das publicacións colectivas. As datas e os lugares (do concello de Vigo –explicarei que “A Ribeira” é o nome con que os habitantes dese barrio coñecemos o que se chama “O Berbés”-) fan referencia ás persoas retratadas en cada poema.
Miña nai ía diante co coitelo disposto
eu seguíaa entre hipnotizada e medrosa
para agarrar as patas lixadas do bicho
mentres ela o apertaba con forza
e retorcía o seu pescozo.
Exactamente sempre así,
e un golpe veloz sobre a alma retorcida,
a presión exacta
e o sangue caía en fervenza violenta
para estrelarse no fondo da cunca branca.
Aínda tiña calor aquel corpo morto,
aínda quería mover as patas inservíbeis.
Un mazo de plumas decapitado,
afogado en auga candente.
Ao día seguinte o callo de sangue adornaba a fonte
coa súa cor escura e unha forma improbábel,
forma de cunca e burbulla
que non podía nin tocar.
Aquel ano,
miña nai sacrificou lentamente o galiñeiro
e meu pai chegaba na noite clandestina,
cos zapatos perdidos na carreira cega,
o tío tirábase desde o sexto colgado dun palangre,
era o medo gris,
o medo gris,
gris como a lousa en que o xiz branco
gravou nos meus ollos para sempre,
inexplicabelmente,
unha data de 1972.
Na miña humilde opinión a literatura é un facho co que iluminar o camiño do coñecemento, unha metáfora da vida. Por moi subxectiva que sexa a produción literaria é unha ferramenta para coñecer o mundo, unha escusa oportuna e gorentosa que abre a porta do desexo de indagación. As galegas e os galegos sabemos ben da literatura como ferramenta para o coñecemento e o recoñecemento, pois foi a través da obra das nosas escritoras e escritores (maioritariamente escrita no século XX) como fomos moitas veces descubrindo a nosa identidade, a nosa lingua e a nosa historia, as dimensións do país ao que pertencemos. No inicio desa cartografía de noso están os nomes dos poetas, a súa entrega incansábel ao labor da nosa reconstrución.
Nasas envíame o enlace en que estaba esta foto (que copio con descaro porque tamén a teño), é da páxina do poeta amigo Modesto Fraga que a utiliza para ilustrar a nova do premio de poesía Cidade de Ourense a outro poeta amigo: Rafa Villar.
Aí estamos, Abel Méndes, a que escribe, Modesto Fraga e Rafa Villar, nunha noite poética no Makondo, un bar de Cee que daquela abrira Modesto (poeta taberneiro como Paco Souto e Avilés de Taramancos). Era o 20 de xaneiro de 1996.
Lembro perfectamente que lin este poema, nunha versión probabelmente anterior á definitiva, pois deille voltas durante tempo.
Grazas a Nasas por enviarme o enlace e saúdos a Modesto e, por suposto, parabés para Rafa Villar, que merece moito ese premio.
É o mapa de Domingo Fontán, o mapa que guiou ao galeguismo a Adrián Solovio, o protagonista de Arredor de si, que Otero Pedrayo constrúe para representar a evolución ideolóxica da súa xeración.
"... a lingoa de Galliza e Portugal, as quaes ambas erão antigamente quasi hua mesma ..." Así nomea o noso país Duarte Nunes de Leão en 1784, na súa obra Origem da língua portuguesa.
Andaba eu pola librería e dei con el (se cadra os libros non se buscan, porque son eles os que nos atopan desde os andeis e as mesas)e non puiden resistir o impulso de traelo comigo (ese suxerente título!), e comeceino ler de inmediato. O libro está publicado en Visor, nunha tradución de Antonio Resines. Está composto por poemas escritos entre 1965 e 1966, poemas escritos cando eu nacía, e iso abráiame, porque os textos parecen completamente actuais... versos polos que non pasou o tempo.
Gustoume, mais non me entusiasmou, se cadra pola miña habitual reacción negativa ante os textos poéticos traducidos, se cadra polo meu descoñecemento do autor, da obra e do contexto, que non me permitiu gozar do libro na súa completa dimensión. Mais relía os poemas e mesmo, eu que só teño uns rudimentos de inglés, lía a versión orixinal despois de ler a tradución, para sentir a sonoridade do verso, ou para cuestionar (quen son eu) a tradución dalgunha palabriña.
Neste libro está o poema, ou a canción, Suzanne e palabras coma estas:
"Que é un luxo iso de deixarse cousas non tinteiro, un luxo do que moi poucos poden gozar"
"... berrarlle aos deuses para demostrar a irrealidade dos deuses..."
Se cadra un día, un andel achegarame outro dos seus libros e volverei impregnarme de melancolía.
Quero dicirvos que debedes ler a novela en canto estea nos andeis das librerías. É absolutamente recomendábel.
Eu tiven o privilexio, sen ser membro do xurado, de ler esta novela e direivos que a lin practiamente en dous días porque, desde que a comecei, non puiden separarme dela até rematala. Malirar Aleixandre acaba de facernos un inmenso agasallo, dános unha novela que cumpría, unha novela sobre a violencia sexual contra as mulleres.
Porque si, penso que faltaba unha novela coma esta, e penso que é enormemente difícil tratar o tema e Marilar faino con mestría e con magnífico resultado, centrándose precisamente no máis importante: na violación social que se produce despois da agresión física, algo, se cabe, aínda máis doroso.
Insisto, hai que ler a novela. E é un acerto que saia na colección xuvenil, pois entre todos os públicos que a deben ler, está en primeiro lugar os que comparten idade cos protagonistas: os e as adolescentes, coma os que integraron o xurado que unanimemente decidiu esta obra como gañadora, e que logo lle manifestaron á autora canto lles gustara a súa novela.
A Marilar os meus parabéns desde aquí, outra vez(onte xa tiven a oportunidade de celebrar con ela o premio). E a vós, lede a novela.
Adiántovos a súa primeira frase, un inicio xenial que nos sitúa no centro do conflito:
"O venres en que ía ser violada amenceu bochornoso..."
A consellaría consultou e a Academia resposta hoxe. Disque o noso país ten que se chamar Galicia.
Eu só vou dicir unha cousa: hai unha modalidade de castelanismos léxicos que consiste en que, nun par sinónimos, cando unha das formas é coincidente co castelán, esta é a usada en detrimento da forma exclusivamente galega: beizos/labios, bágoas/lágrimas, Galiza/Galicia.
Este poema pertence ao libro Ofidios de diario, que eu lin no ano 1990.
Para quén escribo se non é para o silencio,
para encher a noite con bastos gallardetes de papel,
para a terápia contra do home parado que eu son,
para espantar os cínefes
e convocar en asambléa a toda a fauna de amor sen nome,
para ser un posuído da voz e da morfina
/ aquel anelo de fumo que se escapa da boca
e se desfai no aire como un vello
na memória do tempo, máis e máis... /
Acabo de recibir o número 25 da revista cultura A 
Na miña humilde opinión a literatura é un facho co que iluminar o camiño do coñecemento, unha metáfora da vida. Por moi subxectiva que sexa a produción literaria é unha ferramenta para coñecer o mundo, unha escusa oportuna e gorentosa que abre a porta do desexo de indagación. As galegas e os galegos sabemos ben da literatura como ferramenta para o coñecemento e o recoñecemento, pois foi a través da obra das nosas escritoras e escritores (maioritariamente escrita no século XX) como fomos moitas veces descubrindo a nosa identidade, a nosa lingua e a nosa historia, as dimensións do país ao que pertencemos. No inicio desa cartografía de noso están os nomes dos poetas, a súa entrega incansábel ao labor da nosa reconstrución.
Nun día coma 
Se cadra, algunha vez sentistes algunha destas estrofas, pertencen ao libro Da vella roseira, de Victoriano Taibo, publicado no ano 1925:
Hai días xa que rematei de ler o libro 
Onte foi, sen dúbida, un sábado literario: en 
A Asociación de Escritores en Lingua Galega,