|
|
|
|
|
|
| (1970) |
|
Aínda lembro perfectamente o medo daquelas noites posteriores á morte do meu avó. Daquela durmía coa ventá aberta e a luz entraba e proxectaba estrañas sombras. Eu víao a el, a Aurelio Dacosta Alonso, canteiro de Matamá, que morreu de silicose despois de anos batendo pedras. |
|
|
|
|
| (Matamá 1947) |
|
Meu pai, sentado e sen boina. |
|
|
|
|
| (1968) |
|
 |
|
|
|
|
| O tema da semana |
|
 Eu tamén quero falar do tema da semana. E quero comezar dicindo que, se mo permiten, quero unirme á demanda dos once escritores que tan ben nos representan e que tanto recoñecemento teñen aquén e alén das nosas fronteiras. Parecéronlle poucos ao Presidente, mais atrás deles estamos todos os demais, como declarou a AELG. E quero volver dicir que, contra o que dixo algún comentarista, o problema non está só nas valoracións pexorativas da nosa cultura, senón tamén en quen as fai, pois parten, precisamente, de quen ten como misión oficial e cometido único defender, promover, apoiar e publicitar a cultura galega.
Alguén que chega ao cargo de Conselleiro debería medir as súas palabras en asuntos que son, ademais, da súa competencia, por dignidade, para non declarar deste xeito espantoso que non está capacitado para o cargo e ademais deixar claro que ten unha moi ampla ignorancia cultural. Si porque, no ámbito literario, o cosmopolita Conselleiro non sabe moito, non só da nosa literatura, senón da do resto do mundo, xa que daquela tería claro que tan ensimesmada como di el que está a nosa cultura está a alemana que vén de ser recoñecida co premio nóbel para Herta Müller que non deixa de falar das súas orixes suabas, condicionada ante o peso da súa infancia romanesa. E que dicir de Anna Gavalda, Bruno Schulz, Nadine Gordimer, Pepetela, Jorge Amado, Arundhati Roy, Orhan Pamuk... todos eles recluídos e cohibidos no reducido mundo das rúas das súas vilas natais, ensimesmados no relato dos infortunios do seu pobo, incapaces de se abrir ao mundo e recoller “outras experiencias”, “tocar un repertorio internacional”.
Artigo publicado en A Nosa Terra desta semana.
Na foto, escritores e escritoras galegas ante Rosalía, o 24 de xullo de 2009. |
|
|
|
|
| (1936) |
|
 |
|
|
|
|
| (primeiros anos do XX) |
|
Comentaba que estes poemas son a cerna de Cinza. Este poema en que fago memoria de meu bisavó Manuel da Costa (creo que se chamaba así)foi enviado para ser publicado nunha libro colectivo ou antoloxía que non sei se se chgou publicar pois nunca tiven noticia del. Meu bisavó naceu en Ponte do Lima, calculo que no último decenio do XIX, e alí viviu até que decidiu viaxar cara ao norte do Miño pedindo esmola. Deste lado casou con Marcelina Alonso, "A Pisca", de Beade (Vigo), coa que tería varios fillos, entre eles, en 1914, meu avó Aurelio Dacosta Alonso. A casa da bisavoa Marcelina segue en pé en Matamá (Vigo), camiño da Móo, ao final do "Camiño do Pisco" en lembranza deste meu avó.
No libro, antes deste poema está o titulado (1966), por razóns evidentes. |
|
|
|
|
| patela e cicel |
|
 Este poema é o primeiro da parte final de Cinza e ilustra o que é a cerna do libro, un álbum de poemas para lembrar unha estirpe enteira, os traballos das mulleres e os homes que me trouxeron aquí, que me fixeron como son, en corpo e alma.
O álbum que é memoria da miña familia, unha familia como calquera outra, mariñeira, humilde, nosa. |
|
|
|
|
| Sol de Inverno |
|
 Unha das evidencias de que un libro nos gusta é que, malia ter máis de 500 páxinas, dámos cabo del en poucos días. E iso foi o que me pasou con Sol de Inverno.
Lembro ben o día da entrega do premio Xerais, porque xusto a noite anterior ceara con ela, e alegreime moito, porque penso que Rosa Aneiros é unha narradora a ter en conta, por iso eu nunca deixarei de recomendar Resistencia.
Este libro agradoume pola súa ambición, por ser quen de nos manter prendidas a el despois de páxinas e páxinas e por saber contarnos a historia de noso dunha forma tan íntima e persoal. Por procurar vacinarnos contra o esquecemento.
Porque Sol de Inverno é para min unha novela épica. Si!
Para min, Alfredo, a outra personaxe principal da novela, é en realidade a nosa historia, a historia de tantos homes e mulleres que loitaron pola liberdade na súa patria e que, vencidos, procuraron esa liberdade enrolándose en todas as empresas que por ela loitaron. Porque as galegas e os galegos estivemos loitando contra o fascismo, pola liberación de Francia, nas serras cubanas e no propio maio francés. Non sei se existe unha persoa que fisicamente estivese en todas esas batallas, mais iso non é esencial. O esencial e sermos quen de lembrar todas as vitorias e todos os fracasos, sabermos de onde procedemos e que debemos legar.
A autora omnisciente insiste: “Lémbrao, Inverno,...”
Sol de Inverno é unha novela ambiciosa, moi ambiciosa, mais iso non é novidade ningunha en Rosa Aneiros, pois é a mesma ambición que nos demostrou en Resistencia ou Veu visitarme o mar. Por este motivo ten aínda máis valor.
Na súa extensión podemos establecer dúas partes ben delimitadas, aquela primeira en que Inverno é a protagonista dos feitos, o que se reflite na maior intensidade do narrado, fronte a unha segunda parte que se inicia na chegada a Cuba, en que Inverno pasa a ser unha relatora do que sucede ao seu redor. E o Ipanema, co seu navegar atlántico separa estas dúas partes na novela.
Para min vou gardar esa insistencia en lembrar, en non esquecer, e as habelencias do suxerido e non narrado ou os fíos de intriga que nos vai deixando até chegar a cada un dos pequenos desenlaces.
Curiosamente, estes días lía un poemario en que tamén se fala da perda da memoria, Palabras para un baleiro de Baldo Ramos:
Palabras que afondan na demencia
e auguran
un tempo de indefensión.
E tamén eu escribín contra a desmemoria, mais iso xa é outro tema...
(foto: Mesa redonda na Habana, Antía Otero, Teresa Moure, Rosa Aneiros e quen escribe) |
|
|
|
|
| o caixón |
|
 |
|
|
|
|
| a ventá do oeste |
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
